Bài giảng Khoa học tự nhiên 7 (Chân tròi sáng tạo) - Chủ đề 7, Bài 27: Trao đổi khí ở sinh vật

 CHỦ ĐỀ 7 - BÀI 27
TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT CHỦ ĐỀ 7 - BÀI 27
TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT BÀI 27: TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
 1. Trao đổi khí ở 
 sinh vật ( Tiết 1)
 2. Trao đổi khí ở 
 thực vật (Tiết 2)
 3. Trao đổi khí ở 
 động vật (Tiết 3) BÀI 27: TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
 Nhìn hình bên em hãy cho 
 biết cơ thể người hít vào khí gì 
 và thở ra khí gì? 
 Các loại khí O2 cà CO2 vận chuyển qua cơ quan của hệ 
 hô hấp như thế nào? BÀI 27: TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
 Tìm hiểu khái niệm về trao đổi khí ở sinh vật Quá trình trao đổi khí ở thực vật, động vật diễn ra 
 vào thời gian nào trong ngày?
Trả lời:
- Quá trình trao đổi khí ở thực vật, động vật diễn ra 
suốt ngày đêm.
- Ở động vật, trao đổi khí thực hiện qua quá trình hô 
hấp.
- Ở thực vật, trao đổi khí thực hiện qua cả quá trình 
hô hấp (suốt ngày đêm) và quang hợp (khi có ánh 
sáng). Trả lời:
- Cơ chế chung của trao đổi khí giữa cơ thể với môi 
trường ngoài là cơ chế khuếch tán.
- Cơ chế khuếch tán là hiện tượng các phân tử khí 
di chuyển từ nơi có nồng độ cao sang nơi có nồng 
độ thấp, không tiêu tốn năng lượng. Nêu vai trò của sự trao đổi khí với cơ thể sinh vật?
Trả lời:
Trao đổi khí giúp sinh vật lấy vào khí oxygen hoặc 
carbon dioxide và thải ra môi trường khí oxygen 
hoặc carbon dioxide để cung cấp nguyên liệu cho 
các các hoạt động sống khác trong cơ thể đồng thời 
thải ra các chất khí dư thừa tránh hiện tượng đầu 
độc cơ thể. Luyện tập trang 123: Hoàn thành thông tin về sự
 trao đổi khí ở động vật, thực vật trong bảng sau:
 Oxygen Carbon dioxide
 Carbon dioxide Oxygen
 Oxygen Carbon dioxide
Trao đổi khí là sự trao đổi các chất khí 
(carbon dioxide và oxygen) giữa cơ thể với 
môi trường. 2. TRAO ĐỔI KHÍ Ở THỰC VẬT:
Tìm hiểu cấu tạo và chức năng của khí khổng Khí khổng thường phân bố ở lớp biểu bì mặt 
trên hay mặt dưới của lá cây?
Trả lời:
- Ở cây Một lá mầm, khí khổng phân bố ở cả biểu bì 
mặt trên và mặt dưới của lá.
- Ở cây Hai lá mầm, khí khổng tập trung chủ yếu ở 
biểu bì mặt dưới lá. Quan sát Hình 27.1, mô tả cấu tạo của khí khổng 
 phù hợp với chức năng trao đổi khí ở thực vật.
Trả lời:
- Mỗi khí khổng có hai tế bào hình hạt đậu áp sát vào nhau. 
Các tế bào hình hạt đậu có thành trong dày, thành ngoài mỏng, 
đặc điểm này tạo nên một khe hở (lỗ khí) giữa hai tế bào hình 
hạt đậu để khí đi vào và đi ra.
- Lỗ khí không bao giờ đóng lại hoàn toàn đảm bảo sự trao đổi 
khí cả ngày đêm ở thực vật. THỰC HÀNH QUAN SÁT KHÍ KHỔNG Dựa vào Hình 27.2, hãy cho biết những chất khí nào có 
thể di chuyển ra, vào qua các khí khổng?
Trả lời:
Những khí nào có thể di chuyển ra, vào qua các khí 
khổng: carbon dioxide, oxygen, hơi nước. Khí khổng có vai trò gì đối với cây?
Trả lời:
Khí khổng có vai trò 
quan trọng với thực 
vật: Khí khổng ở lá 
cây là nơi chủ yếu 
thực hiện trao đổi khí 
và hơi nước với môi 
trường qua quá trình 
hô hấp, quang hợp và 
thoát hơi nước. TrảQuan lời sát: Hình 27.3, hãy mô tả sự 
-trao Sự đổitrao khí đổi diễn khí ra ởdiễn lá cây ra khiở lácây cây khi cây quang hợp: Cây 
quangquang hợphợp vàvào hô ban hấp .ngày hoặc khi có ánh sáng. Khi cây được 
chiếu sáng, khí khổng mở, khí carbon dioxide khuếch tán từ 
môi trường qua khí khổng vào khoang chứa khí rồi tới tế bào 
thịt lá để cung cấp cho quá trình quang hợp. Ngược lại, khí 
oxygen được tạo ra từ quá trình quang hợp sẽ khuếch tán từ 
tế bào thịt lá vào khoang chứa khí rồi qua khí khổng để đi ra 
ngoài môi trường.
- Sự trao đổi khí diễn ra ở lá cây khi cây hô hấp: Cây hô hấp 
suốt ngày đêm. Khi hô hấp, oxygen khuếch tán từ môi trường 
qua khí khổng vào khoang chứa khí rồi tới tế bào thịt lá để 
cung cấp cho quá trình hô hấp. Ngược lại, khí carbon dioxide 
được tạo ra từ quá trình hô hấp tế bào sẽ khuếch tán từ tế bào 
thịt lá vào khoang chứa khí rồi qua khí khổng để đi ra ngoài 
môi trường. Sự trao đổi khí có vai trò gì đối với thực 
 vật và đối với môi trường?
Trả lời:
- Vai trò của trao đổi khí đối với thực vật: Sự trao đổi khí 
giúp cung cấp các chất khí (carbon dioxide hoặc oxygen) cho 
các hoạt động sống trong cơ thể (quang hợp, hô hấp tế 
bào, ). Đồng thời, sự trao đổi khí giúp đào thải các chất khí 
(carbon dioxide hoặc oxygen) được tạo ra từ các hoạt động 
sống trong cơ thể (hô hấp tế bào, quang hợp, ) tránh việc 
tích tụ chất khí gây hại cho cơ thể.
- Vai trò của trao đổi khí đối với môi trường: Sự trao đổi khí 
giúp cân bằng hàm lượng khí oxygen và khí carbon dioxide 
trong môi trường; tránh hiện tượng hiệu ứng nhà kính kéo 
theo các thảm họa môi trường khác như lũ lụt, hạn hán, • Thực vật trao đổi khí với môi trường chủ yếu 
 qua khí khổng ở lá cây trong quá trình quang 
 hợp và hô hấp.
• Khí khổng có hai tế bào hình hạt đậu, xếp úp 
 vào nhau tạo ra một khe khí khổng. Khi khí 
 khổng mở, các loại khí khuếch tán vào và ra 
 khỏi lá. Vì sao ban đêm không nên để nhiều hoa hoặc cây 
 xanh trong phòng ngủ đóng kín cửa?
Trả lời:
Ban đêm không nên để nhiều hoa hoặc cây xanh trong 
phòng ngủ đóng kín cửa vì:
- Vào ban đêm, khi không có ánh sáng, cây không quang 
hợp mà chỉ hô hấp. Trong quá trình hô hấp, cây lấy vào 
khí oxygen và thải ra khí carbon dioxide.
- Vì vậy, trong phòng ngủ vào buổi tối đóng kín cửa 
(không khí khó lưu thông), nếu để nhiều hoa hoặc cây 
xanh, hoa và cây sẽ lấy oxygen trong phòng và thải ra khí 
carbon dioxide. Khi đó, hàm lượng khí oxygen trong 
phòng giảm và hàm lượng khí carbon dioxide tăng gây ra 
những tác động không tốt cho hô hấp của người trong 
phòng.