Bài giảng Khoa học tự nhiên Lớp 7 - Bài 16: Từ trường trái đất

 7TH GRADE
CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN 
VỚI TIẾT HỌC HÔM NAY! KHỞI ĐỘNG
Kim nam châm tự do, khi cân bằng luôn nằm 
dọc theo hướng nam bắc. Từ trường nào đã 
tác dụng lên kim nam châm để nó luôn chỉ 
theo một hướng như vậy? BÀI 16: 
TỪ TRƯỜNG TRÁI ĐẤT NỘI DUNG BÀI HỌC
01 Mô tả từ trường Trái Đất
02 La bàn 01
Mô tả từ trường 
 Trái Đất Em hãy quan sát Hình 16.1 và mô tả từ trường của Trái Đất Kết quả:
- Mô tả từ trường của Trái đất:
+ Trái đất quay quanh trục xuyên tâm - 
đường thẳng nối giữa hai cực Nam và 
cực Bắc của nó. Các cực này có vị trí cố 
định trên bề mặt Trái đất.
+ Do cấu tạo bên trong lõi và chuyển 
động quay nên Trái đất có từ trường, 
giống như một thanh nam châm. Câu 1. (SGK –tr83). Dựa vào Hình 16.1, em hãy cho biết cực Bắc 
địa lí và cực từ bắc (của Trái đất) có trùng nhau không?
 Kết quả:
 Cực Bắc địa lí và cực từ bắc (của Trái Đất) 
 không trùng nhau.
 Lưu ý:
 + Cực từ Bắc: ở phía cực Nam địa lí.
 + Cực từ Nam: ở phía cực Bắc địa lí.
 + 2 từ cực không trùng với 2 cực địa lí. 02
La bàn Câu 2. (SGK –tr84). Khi ở trên biển cả mênh mông có cách nào 
để xác định phương hướng di chuyển của tàu thuyền.
Kết quả:
Người ta sử dụng la bàn để xác định phương hướng di chuyển 2.1. Cấu tạo la bàn
 Em hãy quan sát Hình 16.2 và nêu cấu tạo của la bàn
Kết quả:
Cấu tạo của la bàn gồm: 
+ Kim nam châm quay tự do trên trục quay.
+ Mặt chia độ được chia thành 360° có ghi 
bốn hướng: bắc kí hiệu N, đông kí hiệu E, 
nam kí hiệu S, tây kí hiệu W. Mặt hình tròn 
được gắn cố định với vỏ kim loại của la bàn 
và quay độc lập với kim nam châm.
+ Vỏ kính loại kèm mặt kính nắp. Em hãy quan sát hình ảnh đồng hồ có tích hợp la bàn, 
la bàn trên điện thoại: 2.2. Sử dụng la bàn xác định hướng địa lí
Em hãy quan sát Hình 16.3 và nêu cách xác định hướng từ tâm 
la bàn đến cái cây ở vị trí A. Kết quả:
- Xác định hướng từ tâm la bàn đến cái cây ở vị 
trí A:
+ Đặt la bàn trên mặt phẳng nằm ngang.
+ Khi kim nam châm nằm ổn định (hướng nam 
bắc), xoay la bàn sao cho vạch số 0 ở chữ N 
trùng với cực từ bắc của kim nam châm.
+ Đọc chỉ số của vạch trên mặt chia độ gần nhất 
với hướng từ tâm la bàn đến điểm A.
+ Hướng từ tâm la bàn đến điểm A trùng với 
vạch 90° (hướng chính đông). Vậy hướng cần 
xác định là hướng chính đông. THẢO LUẬN NHÓM
Luyện tập. Ở Hình 16.3, B là vị trí của ngôi nhà. Hãy xác định hướng 
địa lí từ tâm la bàn đến B. Kết quả:
Từ tâm của la bàn nối 1 đường thẳng đến điểm B.
 Ví trí của điểm B: 240° hướng Tây Nam. Kết luận
+ T r á i đ ấ t c ó t ừ t r ư ờ n g .
+ Theo quy ước, cực từ Bắc của Trái 
đất ở gần cực Bắc của Trái đất.
+ La bàn là dụng cụ để xác định 
phương hướng trên Trái đất. LUYỆN TẬP Trái Đất là một thanh nam châm khổng lồ. Hình dưới đây là hình 
ảnh của một kim nam châm được đặt trong từ trường Trái Đất. a) Xác định cực từ bắc và cực từ nam của 
thanh nam châm trong hình. Giải thích cách 
xác định. Có nhận xét gì về tên cực của 
thanh nam châm Trái Đất và tên cực từ Trái 
Đất được quy định (ghi trong hình vẽ).
b) Vẽ chiều của đường sức từ đi qua điểm 
A và B.
c) Tại mỗi vị trí A và B đặt một kim nam 
châm. Hãy cho biết lực từ tác dụng lên kim 
nam châm nào mạnh hơn. Vì sao?