Bài giảng môn Toán 7 - Chương V - Bài 5: Biến cố trong một số trò chơi đơn giản (2 tiết)

 CHÀO MỪNG CÁC EM 
 ĐẾN VỚI TIẾT HỌC! KHỞI ĐỘNG 
Một hộp có 5 chiếc thẻ cùng loại, mỗi thẻ được ghi một 
trong các số 1, 2, 3, 4, 5; hai thẻ khác nhau thì ghi hai số 
khác nhau. Rút ngẫu nhiên một thẻ trong hộp. 
Xét sự kiện “Số xuất hiện trên thẻ được rút ra là số chẵn” 
 Sự kiện nói trên còn 
 được gọi là gì? BÀI 5
BIẾN CỐ TRONG MỘT SỐ 
 TRÒ CHƠI ĐƠN GIẢN
 (2 tiết) NỘI DUNG
 BIẾN CỐ TRONG TRÒ CHƠI 
01 GIEO XÚC XẮC
02 BIẾN CỐ TRONG TRÒ CHƠI RÚT 
 TỪ THẺ TRONG HỘP I. 
 BIẾN CỐ 
TRONG TRÒ CHƠI 
 GIEO XÚC XẮC Quan sát xúc xắc và mô tả 
 các mặt của xúc xắc. Trong trò chơi gieo xúc xắc, ta quy ước 
xúc xắc là cân đối và đồng chất. Mỗi 
xúc xắc có 6 mặt, số chấm ở mỗi mặt là 
một trong các số 1, 2, 3, 4, 5, 6. HOẠT ĐỘNG NHÓM 4
 - Nhiệm vụ: Thực hành gieo xúc xắc, thảo luận và trả lời lần lượt 
 các câu hỏi trong HĐ1, HĐ2. 
 Xét sự kiện “Mặt xuất hiện 
 của xúc xắc có số chấm là số 
a) Nêu những kết quả có thể 
 chẵn”.
xảy ra đối với mặt xuất hiện a) Sự kiện nói trên bao gồm 
của xúc xắc. những kết quả nào trong tập 
b) Viết tập hợp các kết quả có hợp A?
thể xảy ra đối với mặt xuất hiện b) Viết tập hợp B gồm các kết 
của xúc xắc. quả có thể xảy ra đối với 
 những sự kiện trên. 
 Kết quả:
a) Những kết quả có thể xảy ra đối a) Sự kiện nói trên bao gồm 3 kết quả 
với mặt xuất hiện của xúc xắc: mặt 1 
 trong tập hợp A: mặt 2 chấm; mặt 4 
chấm; mặt 2 chấm; mặt 3 chấm; mặt 
 chấm; mặt 6 chấm
4 chấm; mặt 5 chấm; mặt 6 chấm
b) Tập hợp các kết quả có thể xảy ra b) Tập hợp các kết quả có thể xảy ra 
đối với mặt xuất hiện của xúc xắc là: đối với sự kiện “Mặt xuất hiện của xúc 
A = {mặt 1 chấm; mặt 2 chấm; mặt 3 xắc có số chấm là số chẵn” là: 
chấm; mặt 4 chấm; mặt 5 chấm; mặt 
 B = {mặt 2 chấm; mặt 4 chấm; mặt 6 
6 chấm}.
 chấm} Nhận xét:
§ Trong trò chơi trên, sự kiện “Mặt xuất hiện của xúc xắc có số chấm là 
 số chẵn” còn gọi là biến cố, hay gọi đầy đủ là biến cố ngẫu nhiên. Sở dĩ 
 ta có thêm cụm từ “ngẫu nhiên” vì các kết quả xảy ra có tính ngẫu 
 nhiên, ta không thể đoán trước được.
§ Mỗi kết quả: mặt 2 chấm, mặt 4 chấm, mặt 6 chấm (là phần tử của tập 
 hợp B), được gọi là một kết quả thuận lợi cho biến cố “Mặt xuất hiện 
 của xúc xắc có số chấm là số chẵn”. Sở dĩ ta gọi những kết quả đó là 
 thuận lợi cho biến cố trên vì chúng đáp ứng được mong muốn thể hiện 
 trong biến cố, đó là mặt xuất hiện có số chấm là số chẵn. Ví dụ 1: Gieo ngẫu nhiên xúc xắc một lần.
 Xét biến cố “Mặt xuất hiện của xúc xắc có số chấm là số lẻ” . 
 Nêu như kết quả thuận lợi cho biến cố đó.
 Kết quả:
Trong các số 1, 2, 3, 4, 5, 6 có ba số lẻ: 1, 3, 5.
Vậy có ba kết quả thuận lợi cho biến cố “Mặt xuất hiện của xúc xắc có 
số chấm là số lẻ” là: mặt 1 chấm, mặt 3 chấm, mặt 5 chấm (lấy ra từ tập 
hợp A = {mặt 1 chấm; mặt 2 chấm; mặt 3 chấm; mặt 4 chấm; mặt 5 
chấm; mặt 6 chấm}). Luyện tập 1 Gieo ngẫu nhiên xúc xắc một lần.
 Xét biến cố “Mặt xuất hiện của xúc xắc có số chấm là số nguyên 
 tố”. Nêu những kết quả thuận lợi cho biến cố đó.
Kết quả: II.
 BIẾN CỐ TRONG 
TRÒ CHƠI RÚT THẺ HOẠT ĐỘNG NHÓM 4
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 Kết quả:
 Xét sự kiện “Số xuất hiện trên thẻ 
a) Nêu những kết quả có thể xảy được rút ra là số chia hết cho 3”.
ra đối với số xuất hiện trên thẻ 
 a) Sự kiện nói trên bao gồm 
được rút ra
 những kết quả nào trong tập 
 hợp C?
b) Viết tập hợp C gồm các kết quả 
 b) Viết tập hợp D gồm các kết 
có thể xảy ra đối với số xuất hiện 
 quả có thể xảy ra đối với sự 
trên thẻ được rút ra
 kiện trên. a) Những kết quả có thể xảy ra đối 
 a) Sự kiện nói trên bao gồm 4 kết quả 
với số xuất hiện trên thẻ được rút 
 trong tập hợp C: 3; 6; 9; 12
ra: 1; 2; 3; ; 12.
 b) Tập hợp các kết quả có thể xảy ra 
b) Tập hợp các kết quả có thể xảy 
 đối với sự kiện “Số xuất hiện trên thẻ 
ra đối với số xuất hiện trên thẻ 
 được rút ra là số chia hết cho 3” là: 
được rút ra: 
 D = {3; 6; 9; 12}
 C = {1; 2; 3; ; 12}. Nhận xét:
§ Trong trò chơi trên, sự kiện “Số xuất hiện trên thẻ được rút ra là 
 số chia hết cho 3” cũng gọi là biến cố (hay gọi đầy đủ là biến cố 
 ngẫu nhiên).
§ Mỗi kết quả: 3, 6, 9, 12 (là phần tử của tập hợp D), được gọi là 
 một kết quả thuận lợi cho biến cố “Số xuất hiện trên thẻ được 
 rút ra là số chia hết cho 3” Ví dụ 2:
Một hộp có 12 chiếc thẻ cùng loại mỗi thẻ được ghi một trong các số 1, 
2, 3, , 12; hai thẻ khác nhau thì ghi hai số khác nhau. Rút ngẫu nhiên 
một thẻ trong hộp.
Xét biến cố “Số xuất hiện trên thẻ được rút ra là số nguyên tố”. Nêu 
những kết quả thuận lợi cho biến cố đó.
 Trả lời:
Trong các số 1, 2, 3, , 12, có năm số nguyên tố là: 2, 3, 5, 7, 11.
Vậy có 5 kết quả thuận lợi cho biến cố “Số xuất hiện trên thẻ được rút 
ra là số nguyên tố” là: 2, 3, 5, 7, 11 (lấy ra từ tập hợp C={1; 2; 3;..; 12}) Luyện tập 2
Rút ngẫu nhiên một thẻ trong hộp có 12 chiếc thẻ đã nêu ở Ví dụ 2. 
Xét biến cố số xuất hiện trên thẻ được rút ra là số không chia hết cho 
3”. Nêu những kết quả thuận lợi cho biến cố đó.
Kết quả:
- Trong các số 1, 2, 3, , 12; có tám số không chia hết cho 3 là: 1, 2, 4, 5, 
7, 8, 10, 11.
- Vậy có tám kết quả thuận lợi cho biến cố “Số xuất hiện trên thẻ được rút 
ra là số không chia hết cho 3” là: 1, 2, 4, 5, 7, 8, 10, 11 (lấy ra từ tập 
hợp C = {1; 2; 3; ; 12}). LUYỆN TẬP