Bài giảng Ngữ văn 7 - Bài: Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê - Năm học 2020-2021 - Nguyễn Thị Vân

 GUY
 CS N ỄN M
 TH IN
 G H
 N N
 Ờ H
 Ư Ự
 R
 T
 T
 TỔ VĂN - GDCD - SỬ - ĐỊA 
 HỘI THI 
 TIẾT DẠY HAY- GIỜ HỌC TỐT 
 Năm học: 2020 - 2021
Tên bài: NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
 Giáo viên dự thi: NGUYỄN THỊ VÂN NGỮ VĂN 7 KIỂM TRA BÀI CŨ
 XEM BỨC TRANH
1. Hình ảnh trên gợi nhớ đến bài thơ Đường nào?
 a. Tĩnh dạ tứ
 b. Vọng lư sơn bộc bố
 c. Hồi hương ngẫu thư
 d. Phò giá về kinh KIỂM TRA BÀI CŨ
 2. Nhà thơ Lí Bạch được mệnh danh là: 
 a. Thánh thơ
 b. Thần thơ
 c. Tiên thơ
 d. Chúa thơ KIỂM TRA BÀI CŨ
3. Chủ đề của bài thơ "Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh" là:
 a. Lên núi nhớ bạn
 b. Trông trăng nhớ quê 
 c. Non nước hữu tình 
 d. Trước cảnh sinh tình KIỂM TRA BÀI CŨ
4. Bài thơ "Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh" được viết theo 
thể thơ:
 a. Lục bát
 b. Thất ngôn tứ tuyệt 
 c. Thất ngôn bát cú Đường luật 
 d. Cổ thể TIẾT 37
 VĂN BẢN
NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ 
 (HỒI HƯƠNG NGẪU THƯ) 
 Hạ Tri Chương
 3 TIẾT 37 NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
 (Hồi hương ngẫu thư) - Hạ Tri Chương-
I. Đọc - Tìm hiểu chung Căn cứ vào chú thích SGK cho biết vài 
 1. Tác giả nét về tác giả?
 Hạ Tri Chương (659-744) là - Là nhà thơ Trung Quốc đời Đường.
 nhà thơ lớn của Trung Quốc - Đỗ tiến sĩ năm 695, sinh sống ở kinh đô 
 thời Đường. Ông là bạn vong Trường An 50 năm.
 niên của thi hào Lí Bạch. - Được vua Đường Huyền Tông rất vị nể.
 - Ông cáo quan về quê làm đạo sĩ.
 - Là bạn vong niên của thi hào Lí Bạch.
 - Thích uống rượu, tính tình hào phóng.
 Hạ Tri Chương (659 - 744) TIẾT 37 NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
 (Hồi hương ngẫu thư) - Hạ Tri Chương-
I. Đọc - Tìm hiểu chung
 1. Tác giả Quan sát bản 
 2. Tác phẩm phiên âm và hai 
 bản dịch thơ, nhận 
 xét về thể thơ? Nguyên văn
 Phiên âm
 Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi
 Hương âm vô cải mấn mao tồi
 Nhi đồng tương kiến bất tương thức
 Tiếu vấn: Khách tòng, hà xứ lai?
 Dịch thơ
 Trẻ đi già trở lại nhà Khi đi trẻ lúc về già
Giọng quê không đổi sương pha mái đầu Giọng quê vẫn thế tóc đà khác bao.
 Trẻ con nhìn lạ không chào
 Gặp nhau mà chẳng biết nhau
 Hỏi rằng: Khách ở chốn nào lại chơi
Trẻ cười hỏi: “Khách từ đâu đến làng”
 TRẦN TRỌNG SAN PHẠM SĨ VĨ Phiên âm
 Dịch thơ
 Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi,
 Khi đi trẻ, lúc về già
 Hương âm vô cải, mấn mao tồi.
 Giọng quê vẫn thế, tóc đà khác bao.
 Nhi đồng tương kiến, bất tương thức
 Trẻ con nhìn lạ không chào
 Tiếu vấn: Khách tòng hà xứ lai?
 Hỏi rằng: Khách ở chốn nào lại chơi?
 ( Phạm Sĩ Vĩ dịch, trong Thơ Đường, tập I
 NXB Văn học, Hà Nội, 1987)
Dịch nghĩa
 Rời nhà từ lúc còn trẻ, già mới quay về, -> Chưa dịch sát nghĩa: “không chào”
 Giọng quê không đổi, nhưng tóc mai đã rụng.
 Mất từ “cười”
 Trẻ con gặp mặt, không quen biết,
 Cười hỏi: Khách ở nơi nào đến? Trẻ đi, già trở lại nhà,
 Giọng quê không đổi, sương pha mái đầu.
 Gặp nhau mà chẳng biết nhau
 Trẻ cười hỏi: Khách từ đâu đến làng?
 (Trần Trọng San dịch, trong Thơ Đường, tập I
 Bắc Đẩu, Sài Gòn, 1966)
 -> Chưa dịch sát nghĩa: “sương pha mái đầu” TIẾT 37 NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
 (Hồi hương ngẫu thư) - Hạ Tri Chương-
I. Đọc - Tìm hiểu chung
 1. Tác giả
 2. Tác phẩm
 a. Thể loại: Thất ngôn tứ tuyệt
 b. Hoàn cảnh sáng tác: TIẾT 37 NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
 (Hồi hương ngẫu thư) - Hạ Tri Chương-
I. Đọc - Tìm hiểu chung
 1. Tác giả
 2. Tác phẩm
 a. Thể loại: Thất ngôn tứ tuyệt
 b. Hoàn cảnh sáng tác:
 Văn bản viết trong hoàn cảnh 
 lâu ngày ông mới về thăm quê. HỒI HƯƠNG NGẪU THƯ KÌ NHỊ
 -Hạ Tri Chương-
Phiên âm:
 Li biệt gia hương tuế nguyệt đa
 Cận lai nhân sự bán tiêu ma
 Duy hữu môn tiền Kính Hồ thủy
 Xuân phong bất cải cựu thời ba.
Dịch thơ:
 Trải bao năm tháng xa quê
 Chuyện đời điểm lại nửa bề tiêu vong
 Chỉ còn trước cửa hồ trong
 Gió xuân không xóa những vòng sóng xưa. TIẾT 37 NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
 (Hồi hương ngẫu thư) - Hạ Tri Chương-
II. Đọc - Tìm hiểu văn bản.
1. Tình yêu quê hương của nhà Thiếu tiểu liEm gia, hiểu lão đạinhư hồi thế 
thơ: Hương âmnào vô cảivề mấnnhan mao đề bàitồi 
a) Hai câu đầu: Rời nhà từ lúc còn trẻ, già mới quay về,
- Phép đối: thơ: Hồi hương 
 Giọng quê không đổi, nhưng tóc mai đã rụng
+ Thiếu tiểu li gia >< lão đại hồi. ngẫu thư?
Rời nhà lúc trẻ > < lão
→ Dù quãng thời gian xa quê đã lâu Tiểu >< đại
nhưng lòng vẫn luôn hướng về quê 
 Li gia >< hồi
nhà.
- Hương âm vô cải > < mấn mao
Giọng quê không đổi > < tồi 
→ Hồn quê hương, tình quê hương 
không thay đổi.
=> Tình quê hương sâu nặng, bền 
chặt suốt cả cuộc đời. TIẾT 37 NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
 (Hồi hương ngẫu thư) - Hạ Tri Chương-
II. Đọc - Tìm hiểu văn bản Nhi đồng tương kiến bất tương thức
1. Tình yêu quê hương của Tiếu vấn: Khách tòng, hà xứ lai?
 Trẻ con gặp mặt, không quen biêt,
nhà thơ: Cười hỏi: Khách ở nơi nào đến?
a. Hai câu đầu. - Trẻ con ùa ra ngắm tác giả 
b. Hai câu cuối: như người lạ, hỏi ở đâu đến?
- Tình huống bất ngờ: Tình huống bất ngờ nào 
+ “Nhi đồng bất tương thức” - Tác đãgiả: xảy ngạc ra khinhiên, nhà buồn thơ tủi.
+ Gọi là “khách”. vừa đặt chân về đến 
→ Giọng điệu bi hài, hóm hỉnh trước => Tình huống đầy bi hài: Trẻ 
 làng? Vì sao lại có tình 
tình huống bất ngờ. càng vui, tác giả càng buồn tê tái
=> Cảm giác thấm thía, ngậm ngùi huống đó? Chuyện này 
của tác giả khi chợt thấy mình tác động đến nhà thơ ra 
thành người xa lạ ngay trên mảnh sao?
đất quê hương. TIẾT 37 NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
 (Hồi hương ngẫu thư) - Hạ Tri Chương-
II. Đọc - Tìm hiểu văn bản.
 Từ bài thơ em cảm 
 1. Tình yêu quê hương của Nêu những nét 
 nhận được điều 
 nhà thơ: nghệ thuật tiêu 
 thiêng liêng nào trong 
 2. Nghệ thuật: biểu của bài thơ?
 - Sử dụng các yếu tố tự sự. cuộc đời của mỗi 
 - Cấu tứ độc đáo. người?
 - Sử dụng biện pháp tiểu đối hiệu 
 quả.
 - Có giọng điệu bi hài thể hiện ở hai 
 câu cuối.
 3. Ý nghĩa văn bản:
 Tình quê hương là một trong những 
 tình cảm lâu bền và thiêng liêng 
 nhất của con người. Trò chơi: Đi tìm bức ảnh bí mật
 1 2 3
 4 5 6
 Hạ Tri Chương (659 – 744) Bài Hồi hương ngẫu thư được 
 viết theo thể thơ nào ?
 Thất ngôn tứ tuyệt
 Đường luật