-1- Ngày dạy: /11/2024 Tiết 11, 12 - BÀI 5. TRỒNG CÂY RỪNG I. MỤC TIÊU 1. Kiến thức: Học xong bài này, HS sẽ: Tóm tắt được quy trình trồng cây rừng Có ý thức trồng cây rừng. 2. Năng lực: - Năng lực chung: Tự chủ và tự học: Tích cực thực hiện những công việc của bản thân trong học tập và cuộc sống, sử dụng một cách linh hoạt những kiến thức, kĩ năng về trồng, chăm sóc và bảo vệ rừng để giải quyết vấn đề trong tình huống mới. Giao tiếp và hợp tác: Biết trình bày ý tưởng và thảo luận những vấn đề về trồng rừng. - Năng lực riêng: Nhận biết được quy trình trồng rừng, biết và sử dụng được một số thuật ngữ về trồng rừng. Đánh giá hành động hợp lí trong việc trồng rừng. 3. Phẩm chất: Chăm chỉ: Có ý thức về nhiệm vụ học tập, vận dụng kiến thức, kĩ năng về trồng, chăm sóc rừng. Trách nhiệm: Có ý thức trồng và chăm sóc rừng, bảo vệ hệ sinh thái, phản đối những hành vi xâm hại rừng II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Đối với giáo viên SGK, Giáo án. Tranh ảnh, video liên quan đến trồng rừng Bảng thời vụ trồng cây rừng Máy tính, máy chiếu (nếu có). 2. Đối với học sinh SGK, SBT. Đọc trước bài học trong SGK. Tìm kiếm và đọc trước tài liệu có liên quan đến kĩ thuật trồng cây rừng III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG a. Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho học sinh và từng bước làm quen bài học. Nguyễn Thị Hiệp, trường THCS Trần Phú, năm học 2024-2025 -2- b. Nội dung: GV chiếu video cho HS xem, HS trả lời câu hỏi. c. Sản phẩm học tập: HS theo dõi video tích cực, chia sẻ được cảm nhận của bản thân về nạn phá rừng hiện nay. d. Tổ chức thực hiện: Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV chiếu video cho HS: (từ đầu -> 2:35) - GV đặt câu hỏi: Sau khi xem video về nạn phá rừng, em có suy nghĩ gì? Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện một số HS đứng dậy trình bày chia sẻ của bản thân. Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, đánh giá, dẫn dắt vào nội dung bài học: Bài 5. Trồng cây rừng B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC TIẾT 11 Hoạt động 1: Tìm hiểu mục đích của việc trồng cây rừng a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động HS biết được lợi ích của việc trồng cây rừng mang lại cho con người. b. Nội dung: GV cho HS xem video đặt câu hỏi, HS suy nghĩ, hình thành kiến thức. c. Sản phẩm học tập: HS nêu được một số lợi ích của việc trồng rừng d. Tổ chức hoạt động: HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 1. Mục đích của việc trồng cây rừng - GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Kể tên các - Một số loại cây rừng: cây thông, cây loại cây rừng mà em biết. Những loại cây đó cọ, cây đước, cây cui, cây côi, cây dừa được trồng như thế nào? nước, cây dà vôi, cây vẹt, cây phi lao... - GV tiếp tục đặt câu hỏi: Vậy mục đích của - Các loài cây trên được trồng bằng gieo việc trồng rừng là gì? hạt hoặc cây con trong rừng vào mùa Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập xuân hoặc mùa thu. - HS thảo luận theo cặp đôi và trả lời câu hỏi. => Kết luận: Mục đích của trồng cây - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần rừng là: thiết. + Mở rộng diện tích rừng Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo + Phủ xanh đất trống, đồi trọc luận + Tạo việc làm và thu nhập cho người - GV mời đại diện HS trả lời. dân. - GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. Nguyễn Thị Hiệp, trường THCS Trần Phú, năm học 2024-2025 -3- Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét và kết luận nội dung. Hoạt động 2: Tìm hiểu thời vụ trồng a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động HS biết được thời vụ trồng cây rừng ở ba vùng khác nhau. b. Nội dung: GV cho HS đọc thông tin sgk, suy nghĩ, hình thành kiến thức. c. Sản phẩm học tập: HS nêu được thời vụ trồng cây ở ba miền Bắc, Trung, Nam. d. Tổ chức hoạt động: HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 2. Thời vụ trồng - GV yêu cầu HS đọc thông tin sgk, thảo luận *Trả lời CH: nhóm 4 HS, trả lời câu hỏi: C1. Kiểu thời tiết phù hợp cho việc trồng C1. Kiểu thời tiết nào phù hợp cho việc trồng rừng ở nước ta là: thời tiết ấm, ẩm. rừng ở nước ta? Vì sao? - Vì trồng cây con vào thời điểm thời tiết C2. Trình bày thời vụ phù hợp trồng cây cho ấm, ẩm sẽ giúp cây bén rễ nhanh; tỉ lệ từng miền bằng việc hoàn thành bảng 5.1: sống cao; sinh trưởng, phát triển tốt. Khu vực Thời vụ trồng Lí do C2. Khu Thời vụ Lí do vực trồng Miền Mùa Độ ẩm không - GV chốt lại kiến thức về thời vụ trồng cây Bắc xuân và khí cao, thời tiết rừng ở các vùng miền, yêu cầu HS liên hệ với mùa thu mát mẻ thuận lợi địa phương mình ở, trả lời câu hỏi: Thời vụ cây cối phát trồng các loại cây thân gỗ ở địa phương em triển. là khi nào? Miền Mùa Mưa nhiều, độ Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập Trung mưa ẩm không khí - HS hình thành nhóm 4, phân công nhiệm vụ (t9 – cao, khí hậu mát và trả lời câu hỏi. t12) mẻ. - GV quan sát, hỗ trợ HS nếu cần thiết. Miền Mùa Mưa nhiều độ Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo Nam mưa ẩm cao, nhiệt độ luận (t5 – ấm thích hợp - GV mời đại diện HS một số nhóm trình bày t11) cho cây phát kết quả thảo luận. triển. - GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. => Kết luận: Nguyễn Thị Hiệp, trường THCS Trần Phú, năm học 2024-2025 -4- Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm - Thời vụ trồng chính ở các tỉnh miền vụ học tập Bắc là mùa xuân và mùa thu. - GV đánh giá, nhận xét và kết luận, chuyển - Thời vụ trồng chính ở các tỉnh miền sang tìm hiểu hoạt động mới. Trung và miền Nam là mùa mưa. Hoạt động 3: Tìm hiểu làm đất trồng cây rừng a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động HS biết các bước và kĩ thuật làm đất để trồng cây rừng. b. Nội dung: GV chiếu hình ảnh, yêu cầu HS sắp xếp, đưa ra các bước làm đất trồng cây rừng, hình thành kiến thức. c. Sản phẩm học tập: HS nắm được 4 bước làm đất trồng cây rừng. d. Tổ chức hoạt động: HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 3. Làm đất trồng cây rừng - GV chiếu hình ảnh, yêu cầu HS sắp xếp thứ + Bước 1. Phát dọn cây, cỏ dại tự của kĩ thuật đào hố trồng cây rừng: + Bước 2. Đào hố Loại 1. Dài x rộng x cao = 30 x 30 x 30 cm Loại 2. Dài x rộng x cao = 40 x 40 x 40 cm. + Bước 3. Trộn đất màu với phân bón + Bước 4. Lấp đất màu đã trộn phân bón vào hố trước. + Bước 5. Cuốc thêm đất xung quanh, loại bỏ cỏ và lấp đầy hố. => Kết luận: Làm đất trồng cây rừng cần xác định kích thước hố trồng và quy trình đào hố trồng cây. Khi đào hố trông cây cần để lớp đất riêng, trộn đất màu với phân bón và cho xuống hố trước. *Trả lời CH: C1. Vì đất hoang lâm nghiệp thường có cây hoang dại mọc nhiều, chúng sẽ chèn ép và cạnh tranh ánh sáng, chất dinh dưỡng và nước với cây trồng còn non yếu. C2. Vì miền núi mặt đất trên rất dễ bị rửa trôi, do đó cho lớp đất màu trộn phân bón Nguyễn Thị Hiệp, trường THCS Trần Phú, năm học 2024-2025 -5- xuống trước để không bị rửa trôi và cung cấp chất dinh dưỡng cho cây con hồi phục nhanh và phát triển mạnh trong thời gian mới trồng. (Trả lời: a - e - c - d – b) - GV tiếp nhận câu trả lời của HS, kết luận các bước thực hiện làm đất trồng rừng. - GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp đôi, trả lời câu hỏi: C1. Tại sao trước khi đào hố trồng cây rừng phải làm cỏ và phát quang ở xung quanh miệng hố? C2. Vì sao khi lấp hố trồng cây phải cho lớp đất màu trộn với phân bón xuống hố trước? Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS quan sát tranh, sắp xếp hình ảnh theo trình trình tự và trả lời câu hỏi. - GV hướng dẫn, theo dõi quá trình HS nghiên cứu và thảo luận làm nhiệm vụ. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện HS đứng dậy trả lời. - GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét và kết luận nội dung. TIẾT 12 Hoạt động 4: Tìm hiểu trồng rừng bằng cây con a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động HS biết cách trồng rừng bằng cây con có bầu và trồng rừng bằng cây non rễ trần. b. Nội dung: GV lần lượt tổ chức cho HS tìm hiểu: Trồng rừng bằng cây con có bầu Nguyễn Thị Hiệp, trường THCS Trần Phú, năm học 2024-2025 -6- Trồng rừng bằng cây con rễ trần c. Sản phẩm học tập: HS nắm được quy trình trồng rừng. d. Tổ chức hoạt động: HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM *Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu trồng rừng bằng cây con 4. Trồng rừng bằng cây con có bầu 4.1. Trồng rừng bằng cây con có Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập bầu - GV đặt câu hỏi: Theo em, trồng rừng bằng cây - Ưu điểm: có đủ bộ phận nên sức con có bầu có những ưu điểm gì? đề kháng cao, giảm thời gian và số - GV yêu cầu HS đọc thông tin sgk, trình bày các lần chăm sóc, tỉ lệ sống cao. bước trồng cây con có bầu theo hình 5.2 - Quy trình trồng cây con có bầu: + Bước 1. Tạo lỗ trong hố đất + Bước 2. Rạch túi bầu 1 đừng từ trên xuống. + Bước 3. Đặt bầu cây vào giữa hố đất. + Bước 4. Lấp đất và nén đất lần 1 (nén 2/3 chiều cao bầu) + Bước 5. Lấp đất và nén đất lần 2 - GV chốt lại kiến thức, GV tiếp tục đặt câu hỏi: (nén đất phủ kín bầu) Theo em vì sao ở bước 2, khi trồng rừng bằng cây + Bước 6. Vun gốc cao hơn cổ rễ 1 con có bầu cần phải rạch túi bầu và tránh làm hỏng – 2 cm bầu đất? *Trả lời CH: - GV yêu cầu HS liên hệ thực tế và cho biết: Kể tên - Khi thực hiện bước 2 cần rạch bầu một số loại cây rừng thường được trồng bằng cây và tránh làm hỏng bầu đất vì rạch con có bầu ở nước ta hiện nay? túi bầu để rễ lan ra phát triển, giữ Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập nguyên bầu để phân bón và chất - HS tiếp nhận thông tin, tiếp nhận câu hỏi, suy dinh dưỡng trong bầu được giữ lại nghĩ, liên hệ thực tế và tìm câu trả lời. và nuôi cây, giúp cây tiếp tục phát - GV hướng dẫn HS, hỗ trợ HS khi cần. triển. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - Một số loại cây được trồng bằng - GV mời đại diện HS trả lời: cây con có bầu: Cây cọ, cây đước, + Những ưu điểm của trồng rừng bằng cây con có cây sú vẹt... bầu + Các bước trồng cây con có bầu Nguyễn Thị Hiệp, trường THCS Trần Phú, năm học 2024-2025 -7- + Lí giải việc trồng cây có bầu phải rạch túi bầu trước khi trồng,.. - GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét và kết luận nội dung. *Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu trồng rừng bằng cây con 4.2 Trồng rừng bằng cây con con con rễ trần rễ trần Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - Ưu điểm: vận chuyển dễ dàng, chi - GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: phí thấp. + So với trồng cây con có bầu, trồng cây con rễ - Quy trình trồng cây con rễ trần: trần có những ưu điểm gì? + Bước 1. Tạo lỗ trong hố đất + Cây con rễ trần được thực hiện đối với những loại + Bước 2. Đặt bầu cây vào giữa hố cây trồng nào? Vì sao? đất. - GV yêu cầu HS đọc thông tin sgk, trình bày các + Bước 3. Lấp đất kín gốc cây bước trồng cây con rễ trần. + Bước 4. Nén đất xung quanh - GV chiếu hình ảnh 5.3, yêu cầu HS: Tìm các hình + Bước 5. Vun gốc cao hơn cổ rễ 1 ảnh trong hình tương ứng với những bước trong – 2 cm, tạo mặt hố bằng, lõm hoặc quy trình trồng rừng bằng cây con rễ trần? lồi tùy loại cây *Trả lời CH: - Trong hình 5.3, các hình tương ứng với các bước: b1 – hình a b2 – hình d - GV chốt lại kiến thức, giới thiệu cho HS biết thêm b3 – hình b cách trồng cây rừng bằng cách gieo hạt trực tiếp b4 – hinh c vào hố trồng. Tuy nhiên cách này ít được áp dụng b5 – hình e trong thực tế. - Cây con rễ trần được thực hiện đối Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập với những loại cây trồng: bạch đàn, - HS thảo luận theo cặp đôi và trả lời câu hỏi. trám, đước.. Vì những loại cây này - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. có bộ rễ khỏe, dễ phục hồi nhanh. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện HS trả lời. => Kết luận chung: Dù trồng rừng - GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. bằng cây con có bầu hay cây con rễ trần cũng cần trải qua các bước: Tạo Nguyễn Thị Hiệp, trường THCS Trần Phú, năm học 2024-2025 -8- Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ hố trồng, đặt cây con vào hố, lấp học tập đất, nén chặt, vun đất kín gốc cây. - GV đánh giá, nhận xét và kết luận quy trình trồng rừng bằng cây con. C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học thông qua trả lời câu hỏi trắc nghiệm b. Nội dung: HS sử dụng SGK, kiến thức đã học, GV hướng dẫn (nếu cần thiết) để trả lời câu hỏi. c. Sản phẩm học tập: HS lần lượt đưa ra được đáp án đúng về kiến thức liên quan đến trồng cây rừng. d. Tổ chức thực hiện: Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV lần lượt chiếu câu hỏi, yêu cầu HS suy nghĩ nhanh và chọn đáp án đúng: Câu 1. Đâu không phải là mục đích của việc trồng cây rừng: A. Mở rộng diện tích rừng B. Phủ xanh đất trống, đồi trọc C. Phục vụ sản xuất gỗ D. Tạo việc làm và mang lại thu nhập cho người dân Câu 2. Thời vụ thích hợp để trồng cây ở miền Trung là: A. tháng 3 – tháng 7 B. tháng 4 – 8 C. tháng 7 – tháng 11 D. tháng 9 – tháng 12 Câu 3. Làm đất trồng cây rừng gồm có mấy bước: A. 4 bước B. 5 bước C. 6 bước D. 3 bước Câu 4. Quan sát hình dưới đây và cho biết hình này thuộc bước mấy trong quy trình trồng cây con có bầu: A. bước 5 B. bước 4 C. bước 3 D. bước 2 Câu 5. Quan sát hình dưới đây và cho biết hình này thuộc bước mấy trong quy trình trồng cây con rễ trần: Nguyễn Thị Hiệp, trường THCS Trần Phú, năm học 2024-2025 -9- A. bước 5 B. bước 4 C. bước 3 D. bước 2 Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS tiếp nhận, nhanh chóng suy nghĩ, xung phong trả lời. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời HS đứng dậy, xung phong câu trả lời Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV chốt lại đáp án: 1 - C 2 - D 3 - B 4 - A 5 - D - GV nhận xét, đánh giá, chuyển sang nhiệm vụ mới. D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG a. Mục tiêu: Củng cố kiến thức đã học bằng cách trả lời câu hỏi liên hệ thực tiễn b. Nội dung: HS sử dụng SGK, kiến thức đã học, hiểu biết thực tế, liên hệ bản thân, GV hướng dẫn (nếu cần thiết) để trả lời câu hỏi. c. Sản phẩm học tập: d. Tổ chức thực hiện: Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV chiếu câu hỏi, yêu cầu HS trả lời: Câu 1. Sưu tầm các câu ca dao, tục ngữ có liên quan đến thời vụ trồng cây? Câu 2. Đối với những vùng đồi trọc lâu năm, nên trồng rừng bằng cây con có bầu hay cây con rễ trần? Vì sao? Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời HS đứng dậy, xung phong câu trả lời Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức. Gợi ý đáp án: Câu 1. Tháng chạp là tháng trồng khoai Tháng giêng trồng đậu tháng hai trồng cà Tháng ba cày vỡ ruộng ra Nguyễn Thị Hiệp, trường THCS Trần Phú, năm học 2024-2025 -10- Tháng tư làm mạ mưa sa đầy đồng Tháng giêng trồng trúc, tháng lục trồng tiêu Câu 2. Do ở vùng đồi núi trọc khi gặp mưa lũ nước chảy mạnh gây xói mòn nên người ta sẽ trồng cây rễ trần để cây bám chắc vào đất không bị cuốn trôi khi mưa lũ xảy ra. - GV yêu cầu HS về nhà tìm hiểu và mô tả quy trình trồng trong thực tế một loại cây xanh bằng cây con có bầu. *Hướng dẫn về nhà: - Ôn lại kiến thức về trồng cây rừng. - Hoàn thành bài tập được giao - Đọc và tìm hiểu trước Bài 6. Chăm sóc cây rừng sau khi trồng TỔ CHUYÊN MÔN DUYỆT Trần Thị Hiền Nguyễn Thị Hiệp, trường THCS Trần Phú, năm học 2024-2025
Tài liệu đính kèm: