Giáo án Công nghệ 7 - Tuần 5 - Năm học 2020-2021

 * Ngày soạn: 28/ 9/ 2020
 * Tiết 9 Tuần 5
 BÀI 10: VAI TRÒ CỦA GIỐNG VÀ 
 PHƯƠNG PHÁP CHỌN TẠO GIỐNG CÂY TRỒNG
 I. Mục tiêu
 1. Kiến thức, kỹ năng, thái độ
 1.1. Kiến thức: 
 - Vai trò và các tiêu chí của giống cây trồng tốt. 
 - Một số phương pháp chọn, tạo giống cây trồng.
 1.2. Kỹ năng: 
 - Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích.
 - Kỹ năng hoạt động nhóm.
 1. 3. Thái độ: Có ý thức quý trọng, bảo vệ các giống cây trồng quý hiếm trong 
 sản xuất.
 2. Phấm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho học sinh
 Các phẩm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho HS qua nội dung 
bài/chủ đề dạy - học:
 - Năng lực tự học, đọc hiểu 
 - Năng lực nêu và giải quyết vấn đề, sáng tạo 
 - Năng lực hợp tác nhóm
 II. Chuẩn bị
 - Giáo viên: Nghiên cứu Sgk, Sgv và các tài liệu có liên quan.
 - Học sinh: Xem trước bài 10.
 III. Tổ chức các hoạt động dạy học
 1. Ổn định lớp (1 phút)
 2. Kiểm tra bài cũ: (3 phút)
 - Thế nào là bón lót, bón thúc?
 - Phân hữu cơ, phân lân thường dùng để bón lót hay bón thúc? Vì sao?
 3. Bài mới
 HĐ1: Hoạt động tìm hiểu thực tiễn (Tình huống xuất phát/Mở đầu/Khởi 
động) (1 phút)
 Ông cha ta thường có câu“nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống”. Nhưng 
ngày nay con người đã chủ động trong tưới tiêu nước, chủ động tạo và sử dụng phân 
bón, thì giống được đặt lên hàng đầu. Vậy giống cây trồng có vai trò như thế nào trong việc thực hiện nhiệm vụ sản xuất trồng trọt và làm như thế nào để có giống tốt? 
Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu bài 10.
 HĐ2: Hoạt động tìm tòi, tiếp nhận kiến thức.
 Mục III. 4. Phương pháp nuôi cấy mô: Khuyến khích học sinh tự học
 Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung kiến thức
 * Kiến thức thứ 1: Tìm hiểu vai trò của giống cây trồng? (5 phút)
 Mục đích: Biết được vai trò của giống cây trồng?
 - Hướng dẫn hs quan sát H 11 - Quan, sát H 11 I. Vai trò của giống 
 - Cho HS thảo luận nhóm hoàn - Thảo luận nhóm hoàn cây trồng:
 thành thành ghi vào vở BT
 - Nhìn vào hình 11a hãy cho - Có tác dụng làm tăng 
 biết thay giống cũ bằng giống năng suất
 mới năng suất cao có tác dụng 
 gì?
 - Hình 11b sử dụng giống mới - Có tác dụng tăng các 
 ngắn ngày có tác dụng gì đối với vụ gieo trồng trong năm. Giống cây trồng tốt 
 các vụ gieo trồng trong năm? có tác dụng làm 
 - Nhìn hình 11c sử dụng giống - Làm thay đổi cơ cấu tăng năng suất, tăng 
 mới ngắn ngày có ảnh hưởng cây trồng trong năm. chất lượng nông 
 như thế nào đến cơ cấu cây sản, tăng vụ và làm 
 trồng? thay đổi cơ cấu cây 
 * Nhận xét, chốt lại kiến thức trồng .
 * Kiến thức thứ 2: Tìm hiểu tiêu chí của giống cây trồng tốt. (13 phút)
 Mục đích: Biết được tiêu chí của giống cây trồng tốt
 II. Tiêu chí của 
 - Có nhiều tiêu chí để đánh - Tìm hiểu BT giống cây trồng 
 giá một giống tốt. Theo em tốt:
 một giống tốt cần đạt những 
 tiêu chí nào sau đây: SG K 
 trang 24 - Thảo luận nhóm, cử đại 
 - Yêu cầu học sinh chia diện trả lời, nhóm khác bổ 
 nhóm, thảo luận 5 tiêu chí để sung.
 chọn ra những giống cây Đó là tiêu chí: 1, 3, 4, 5. - Sinh trưởng tốt 
 trồng tốt. trong điều kiện khí 
 + Tại sao tiêu chí 2 không Giống có năng suất cao hậu, đất đai và trình 
 phải là tiêu chí của giống cây chưa hẳn là giống tốt mà độ canh tác của địa 
 trồng tốt? giống có năng suất cao và phương.
 - Giảng giải từng tiêu chí và ổn định mới là giống tốt. - Có chất lượng tốt.
 hỏi: - Lắng nghe và trả lời: - Có năng suất cao 
 + Tại sao người ta lại chọn Nếu giống không chống và ổn định.
 tiêu chí là giống chống chịu chịu được sâu bệnh thì sẽ - Chống chịu được sâu bệnh? tốn nhiều công chăm sóc, sâu, bệnh.
 năng suất và phẩm chất 
- Tiểu kết, ghi bảng. nông sản thấp.
* Kiến thức thứ 3: Tìm hiểu phương pháp chọn tạo giống cây trồng. (15 phút)
 Mục đích: Biết được các phương pháp chọn tạo giống cây trồng
- Giới thiệu: có nhiều phương - Lắng nghe. III. Phương pháp 
pháp chọ tạo giống cây trồng chọn lọc giống cây 
- Yêu cầu học sinh quan sát - Học sinh quan sát H 12 và trồng:
hình 12, và kết hợp nghiên nghiên cứu thông tin trả lời. 1. Phương pháp 
cứu thông tin cho biết: chọn lọc: 
+ Thế nào là phương pháp + Từ nguồn giống khởi đầu - Từ nguồn giống 
chọn lọc? (1) chọn các cây có đặc tính khởi đầu (1) chọn 
 tốt, thu lấy hạt. các cây có đặc tính 
 Gieo hạt của các cây được tốt, thu lấy hạt. 
 chọn (2) và so sánh với - Gieo hạt của các 
 giống khởi đầu (1) và giống cây được chọn (2) 
 địa phương (3). Nếu tốt hơn và so sánh với giống 
 thì cho sản xuất đại trà. khởi đầu (1) và 
- Nhận xét, ghi bảng. - Lắng nghe, ghi bài. giống địa phương 
 (3). Nếu tốt hơn thì 
 cho sản xuất đại trà.
- Yêu cầu học sinh quan sát - Quan sát H13 và trả lời: 2. Phương pháp lai:
hình 13 và cho biết: Lấy phấn hoa của 
+ Cây dùng làm bố có chứa + Có chứa hạt phấn. cây dùng làm bố thụ 
gì? phấn cho nhụy hoa 
+ Cây dùng làm mẹ có chứa + Có chứa nhuỵ. của cây dùng làm 
gì? mẹ. Sau đó lấy hạt 
+ Thế nào là phương pháp + Lấy phấn hoa cuả cây của cây mẹ gieo 
lai? dùng làm bố thụ phân cho trồng ta được cây 
 nhụy hoa của cây dùng làm lai. Chọn các cây lai 
 mẹ. Sau đó lấy hạt của cây có đặc tính tốt để 
 mẹ gieo trồng ta được cây làm giống.
 lai. Chọn các cây lai có đặc 
- Nhận xét. tính tốt để làm giống.
 - Lắng nghe 
- Yêu cầu HS nghiên cứu - Nghiên cứu thông tin mục 3. Phương pháp gây 
thông tin mục 3 cho biết: 3 trả lời: đột biến:
+ Thế nào là phương pháp Sử dụng tác nhân vật lí - Sử dụng tác nhân 
gây đột biến? (tia) hoặc hoá học để xử lí vật lí (tia) hoặc hóa 
 các bộ phân của cây (hạt, học để xử lí các bộ 
 mầm, nụ hoa, hạt phấn ) phận của cây (hạt, gây ra đột biến. Gieo hạt mầm, nụ hoa, hạt 
 của các cây đã được xử lí phấn ) gây ra đột 
 đột biến, chọn những dòng biến. 
 có đột biến có lợi để làm - Gieo hạt của các 
 giống. cây đã được xử lí 
 - Yêu cầu học sinh cho ví dụ - Lấy ví dụ đột biến, chọn 
 - Nhận xét, giảng giải thêm. - Lắng nghe những dòng có đột 
 Mục III. 4. Phương pháp biến có lợi để làm 
 nuôi cấy mô: Khuyến khích giống.
 học sinh tự học
 HĐ3: Hoạt động luyện tập, thực hành, thí nghiệm (4 phút)
 H: Có nhiều tiêu chí để đánh giá một giống tốt. Theo em một giống tốt cần đạt 
tiêu chí nào sau đây?
 1. Sinh trưởng tốt trong điều kiện khí hậu, đất đai và trình độ canh tác của địa 
phương.
 2. Có năng suất cao.
 3. Có chất lượng tốt.
 4. Có năng suất cao và ổn định.
 5. Chống chịu được sâu, bệnh.
 Trả lời: Giống tốt là giống có các tiêu chí sau:
 1. Sinh trưởng tốt trong điều kiện khí hậu, đất đai và trình độ canh tác của địa 
phương.
 3. Có chất lượng tốt.
 4. Có năng suất cao và ổn định.
 5. Chống chịu được sâu, bệnh.
 HĐ4: Hoạt động vận dụng và mở rộng (1 phút) 
 - Học sinh đọc phần ghi nhớ.
 - Giống có vai trò như thế nào trong trồng trọt?
 - Có mấy phương pháp chọn tạo giống cây trồng? 
 4. Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối (1 phút)
 Về nhà học bài, trả lời các câu hỏi cuối bài và xem trước bài 11.
 IV. Kiểm tra đánh giá chủ đề/bài học (1 phút)
 - GV đánh giá, tổng kết về kết quả giờ học.
 V. Rút kinh nghiệm
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
 * Ngày soạn: 28/ 9/ 2020
 * Tiết 10 Tuần: 5
 BÀI 11: SẢN XUẤT VÀ BẢO QUẢN GIỐNG CÂY TRỒNG
 I. Mục tiêu
 1. Kiến thức, kỹ năng, thái độ
 1.1. Kiến thức: 
 - Quy trình sản xuất giống cây trồng.
 - Cách bảo quản hạt giống cây trồng.
 1.2. Kỹ năng: Rèn luyện kỹ năng quan sát, phân tích và hoạt động nhóm.
 1. 3. Thái độ: 
 - Có ý thức áp dụng kĩ thuật vào công việc nâng cao chất lượng của giống để 
tạo được giống tốt trong sản xuất lương thực, thực phẩm, cây cảnh
 - Có ý thức bảo vệ giống cây trồng nhất là giống quý, đặc sản.
 2. Phấm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho học sinh
 Các phẩm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho HS qua nội dung 
bài/chủ đề dạy - học:
 - Năng lực tự học, đọc hiểu
 - Năng lực nêu và giải quyết vấn đề, sáng tạo 
 - Năng lực hợp tác nhóm
 II. Chuẩn bị
 - Giáo viên: Nghiên cứu Sgk, Sgv và các tài liệu có liên quan.
 - Học sinh: Xem trước bài 11.
 III. Tổ chức các hoạt động dạy học
 1. Ổn định lớp (1 phút)
 2. Kiểm tra bài cũ: (2 phút)
 - Giống cây trồng có vai trò như thế nào trong trồng trọt?
 - Có mấy phương pháp chọn tạo giống cây trồng? Thế nào là phương pháp tạo 
giống bằng phương pháp chọn lọc? Thế nào là phương pháp tạo giống bằng phương 
pháp gây đột biến?
 3. Bài mới
 HĐ1: Hoạt động tìm hiểu thực tiễn (Tình huống xuất phát/Mở đầu/Khởi 
động) (2 phút)
 Ở bài trước chúng ta đã biết giống cây trồng là yếu tố quan trọng quyết định 
năng suất và chất lượng nông sản. Muốn có nhiều hạt giống, cây giống tốt phục vụ sản xuất đại trà chúng ta phải biết quy trình sản xuất giống và làm tốt công tác bảo 
quản giống cây trồng
 HĐ2: Hoạt động tìm tòi, tiếp nhận kiến thức.
 Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung kiến thức
 * Kiến thức thứ 1: Tìm hiểu sản xuất giống cây trồng. (20 phút)
 Mục đích: Biết được cách sản xuất giống cây trồng
 I. Sản xuất giống 
 + Sản xuất giống cây trồng nhằm + Sản xuất giống cây cây trồng:
 mục đích gì? trồng nhằm mục đích - Nhằm tạo ra nhiều 
 tạo ra nhiều hạt giống, hạt giống và cây con 
 cây con phục vụ gieo giống
 trồng. phục vụ gieo trồng
 - Hướng dẫn HS quan sát sơ đồ 3 - Quan sát sơ đồ 3 - Có 2 cách
 cho biết:
 1. Sản xuất giống 
 + Tại sao phải phục tráng giống? + Trong quá trình gieo cây trồng bằng hạt:
 trồng do những nguyên 
 nhân khác nhau mà 
 nhiều đặc tính tốt của 
 giống dần mất đi. Do đó 
 cần phải phục tráng 
 những đặc tính tốt của 
 giống.
 + Quy trình sản xuất giống bằng * Có 4 năm:
 hạt được tiến hành trong mấy + Năm thứ 1: gieo hạt 
 năm? Nội dung công việc của đã phục tráng và chọn 
 từng năm là gì? cây có đặc tính tốt.
 + Năm thứ 2: Hạt của 
 mỗi cây tốt gieo thành 
 từng dòng. Lấy hạt của 
 các dòng tốt nhất hợp 
 lại thành giống siêu 
 nguyên chủng.
 + Năm thứ 3: Từ giống 
 siêu nguyên chủng nhân 
 thành giống nguyên 
 chủng - Sơ đồ 3 sản xuất 
 + Năm thứ 4: Từ giống giống cây trồng 
 nguyên chủng nhân bằng hạt (trang 26 
 thành giống sản xuất đại SGK) trà. - Áp dụng: cây lấy 
- Giảng giải - Lắng nghe. hạt: cây lúa, bắp, cà 
+ Giống nguyên chủng là giống có phê,...
chất lượng cao được nhân ra từ 2. Sản xuất giống 
giống siêu nguyên chủng. cây trồng bằng nhân 
 + Giống siêu nguyên chủng có số giống vô tính:
lượng ít nhưng chất lượng cao. - Giâm cành: là từ 1 
- Chốt lại kiến thức, ghi bảng. đoạn cành cắt rời 
- Hướng dẫn HS quan sát - Quan sát H15,16,17 khỏi thân mẹ đem 
H15,16,17 giâm vào cát ẩm, 
- Dựa vào các hình vẽ đó, hãy - Thảo luận nhóm. sau một thời gian 
ghi vào vở bài tập đặc điểm của - Đại diện nhóm trả lời, cành giâm ra rể.
các phương pháp giâm cành, chiết nhóm khác bổ sung. VD mía, rau lan, 
cành, ghép mắt. + Giâm cành: từ cây mẹ trầu bà,....
 cắt một đoạn đem giâm 
 sau một thời gian cây ra - Chiết cành: là bóc 
 rể. khoanh vỏ của cành, 
 + Chiết cành; bốc 1 sau đó bó đất. Khi 
 khoanh vỏ trên cành, bó cành đã ra rể thì cắt 
 đất lại. Sau một thời khỏi cây mẹ và 
 gian ra rể thì cắt rời trồng xuống đất.
 khỏi cây mẹ và đem VD: mận, cam, 
 trồng. quýt,....
 + Ghép mắt: là lấy mắt 
 cuả cây này ghép vào - Ghép mắt (ghép 
 cây khác. cành): lấy mắt ghép 
- Nhận xét, bổ sung và hỏi: + Để giảm bớt cường độ (hoặc cành ghép) 
+ Tại sao khi giâm cành người ta thoát hơi nước giữ cho ghép vào một cây 
phải cắt bớt lá? hom giống không bị khác (gốc ghép).
 héo. VD: cam, chanh, 
+ Tại sao khi chiết cành người ta + Để giữ ẩm cho đất bó bưởi, nhản...
phải dùng nilông bó kín bầu đất bầu và hạn chế sự xâm - Nuôi cấy mô: Tách 
lại? nhập của sâu bệnh. lấy mô (hoặc tế bào) 
- Chốt lại kiến thức, ghi bảng. sống của cây, nuôi 
- Giới thiệu hình thức nuôi cấy mô - Lắng nghe cấy trong môi 
 trường đặc biệt. Sau 
 một thời gian , từ 
 mô (hoặc tế bào) 
 sống đó sẽ hình 
 thành cây mới, đem 
 trồng và chọn lọc ta được giống mới.
 * Kiến thức thứ 2: Tìm hiểu bảo quản hạt giống cây trồng. (14 phút)
 Mục đích: Biết được công việc bảo quản hạt giống cây trồng
 - Yêu cầu HS nghiên cứu thông - Nghiên cứu thông tin II. Bảo quản hạt 
 tin mục II: mục II giống cây trồng: 
 + Tại sao phải bảo quản hạt giống + Nếu như không bảo 
 cây trồng? quản thì chất lượng hạt 
 sẽ giảm và có thể mất 
 khả năng nẩy mầm.
 - Muốn bảo quản tốt hạt giống - Trả lời
 phải đảm bảo các điều kiện nào?
 + Tại sao hạt giống đem bảo quản + Nếu lẫn tạp chất thì 
 phải sạch, không lẫn tạp chất? chất lượng giống sẽ kém 
 và các loại côn trùng sẽ 
 dễ xâm nhập hơn.
 + Tại sao hạt giống đem bảo quản + Để hạn chế sự hô hấp 
 phải khô? của hạt.
 + Hạt giống thường có thể bảo + Hạt giống có thể bảo 
 quản ở đâu? quản trong chum, vại, 
 bao, túi khí hoặc trong Hạt giống có thể bảo 
 các kho đông lạnh. quản trong chum, 
 - Chốt lại kiến thức, ghi bảng. - Lắng nghe, ghi nhớ vại, bao, túi kín 
 - Có hạt giống tốt phải biết cách kiến thức hoặc trong các kho 
 bảo quản tốt thì mới duy trì được đông lạnh.
 chất lượng của hạt.
 HĐ3: Hoạt động luyện tập, thực hành, thí nghiệm (2 phút)
 Ghép thứ tự của các câu từ 1 -3 với các câu từ a - c cho phù hợp:
 Hình thức Cách tiến hành
1.Giâm cành a) Lấy mắt ghép, ghép vào một cây khác.
2. Chiết cành. b) Lấy một đoạn cành cắt rời từ thân mẹ, đem giâm vào đất cát sau 
 đó từ cành giâm mọc thành rể.
 c) Bốc một khoanh vỏ của cành, bó đất lại. Khi cành ra rể thì đem 
3.Ghép mắt trồng xuống đất.
 Đáp án: 
 1. a – 3, c – 2, b – 1
 HĐ4: Hoạt động vận dụng và mở rộng (2 phút)
 - Học sinh đọc phần ghi nhớ. - Cho biết quy trình sản xuất giống bằng hạt.
 - Có những phương pháp nhân giống vô tính nào?
 - Nêu những điều kiện cần thiết để bảo quản tốt hạt giống.
 4. Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối (1 phút)
 - Học sinh về nhà học bài, trả lời câu hỏi 1,2,3 SGK trang 27
 - Xem trước bài mới
 IV. Kiểm tra đánh giá chủ đề/bài học (1 phút)
 - GV đánh giá, tổng kết về kết quả giờ học.
 V. Rút kinh nghiệm
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
 Ký duyệt Tuần 05
 Ngày 1 tháng 10 năm 2020
 Nguyễn Huỳnh Bảo Trân