Ngày soạn: 26/10/2020 Tiết: 17 Tuần 9 BÀI 16: GIEO TRỒNG CÂY NƠNG NGHIỆP I. Mục tiêu 1. Kiến thức, kỹ năng, thái độ 1.1 Kiến thức - Thời vụ gieo trồng và những căn cứ để xác định thời vụ gieo trồng. - Mục đích kiểm tra, xử lí hạt giống trước khi gieo trồng - Các phương pháp gieo trồng. - Các yêu cầu kĩ thuật của việc gieo trồng và các phương pháp gieo hạt, trồng cây con. 1.2 Kỹ năng - Hình thành được kỹ năng kiểm tra và xử lí hạt giống. - Rèn luyện kỹ năng quan sát, phân tích, trao đổi nhĩm. 1.3 Thái độ: Cĩ ý thức cao trong việc kiểm tra và xử lí hạt giống trước khi gieo trồng. 2. Phấm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho học sinh Các phẩm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho HS qua nội dung bài/chủ đề dạy - học: - Năng lực tự học, đọc hiểu - Năng lực nêu và giải quyết vấn đề, sáng tạo - Năng lực hợp tác nhĩm II. Chuẩn bị: - Giáo viên: Nghiên cứu Sgk, Sgv và các tài liệu cĩ liên quan. - Học sinh: Soạn bài trước ở nhà III. Tổ chức các hoạt động dạy học 1. Ổn định lớp (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (2 phút) - Nêu các cơng việc làm đất và tác dụng của từng cơng việc. - Nêu quy trình bĩn phân lĩt. 3. Bài mới: HĐ1: Hoạt động tìm hiểu thực tiễn (Tình huống xuất phát/Mở đầu/Khởi động) (1 phút) Sau khi làm đất và bĩn phân lĩt thì phải gieo trồng. Vậy để gieo trồng cĩ hiệu quả thì ta phải chọn thời vụ và phương pháp gieo như thế nào cho thích hợp? Đây là nội dung của bài học hơm nay. HĐ2: Hoạt động tìm tịi, tiếp nhận kiến thức. Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung kiến thức * Kiến thức thứ 1: Tìm hiểu về thời vụ gieo trồng. (14 phút) *Mục đích: Biết được về thời vụ gieo trồng - Em hãy nêu các cây - Dựa vào sự hiểu biết cá nhân I. Thời vụ gieo trồng: trồng (lúa, ngơ, rau...) ở trả lời Mỗi loại cây trồng được địa phương em thường gieo trồng vào một khoảng gieo trồng vào thời gian thời gian đĩ được gọi là nào trong năm? thời vụ. - Nhận xét và cung cấp - Lắng nghe, ghi nhớ kiến thức 1. Căn cứ để xác định thời + Căn cứ vào đâu mà + Phải dựa vào các yếu tố: khí vụ gieo trồng: người ta cĩ thể xác định hậu, loại cây trồng, tình hình Để xác định thời vụ gieo được thời vụ gieo trồng? phát sinh sâu, bệnh ở mỗi địa trồng cần phải dựa vào các phương. yếu tố: khí hậu, loại cây + Trong các yếu tố trên, + Trong đĩ yếu tố khí hậu quyết trồng, tình hình phát sinh yếu tố nào cĩ tác dụng định nhất. Vì mỗi loại cây trồng sâu, bệnh ở địa phương. quyết định nhất đến thời thích hợp với ẩm độ nhất định. vụ? Vì sao? + Tại sao lại dựa vào loại + Vì mỗi loại cây trồng cĩ đặc cây trồng để xác định thời điểm sinh vật học và yêu cầu vụ gieo trồng? ngoại cảnh khác nhau nên thời gian gieo trồng cũng khác nhau. + Tại sao khi xác định + Làm như thế để cĩ thể tránh được thời vụ gieo trồng lại được những đợt sâu, bệnh phát phải căn cứ vào tình hình sinh, gây hại cho cây. phát sinh sâu, bệnh ở địa phương? 2. Các vụ gieo trồng: - Kể tên các vụ gieo trồng - Gồm 3 vụ: đơng xuân, hè thu, Cĩ 3 vụ gieo trồng trong trong năm? vụ mùa năm: - Yêu cầu các nhĩm thảo - Chia nhĩm và thảo luận hồn - Vụ đơng xuân: tháng 11 luận hồn thành bảng thành bảng. đến tháng 4, 5 năm sau. SGK trang 39. - Cử đại diện trả lời, nhĩm khác - Vụ hè thu: từ tháng 4 đến + Hãy cho biết các loại bổ sung. tháng 7. cây trồng ứng với thời + Vụ đơng xuân: tháng 11 – 4, 5 - Vụ mùa: từ tháng 6 đến gian của các vụ gieo trồng năm sau, thường trồng luá, ngơ, tháng 11. ở địa phương em? rau, khoai, - Nhận xét,chốt lại kiến + Vụ hè thu: từ tháng 4 – 7, thức và giảng thường trồng luá, ngơ, khoai. Các tỉnh miền Bắc cịn cĩ + Vụ mùa : 6 -11 trồng lúa, rau. vụ đơng từ tháng 10 -12 gieo trồng các loại rau, màu, khoai tây, đậu tương, * Kiến thức thứ 2: Tìm hiểu mục đích kiểm tra và mục đích và phương pháp xử lí hạt giống. (7 phút) *Mục đích: Biết được kiểm tra và mục đích và phương pháp xử lí hạt giống. - Yêu cầu học sinh đọc mục - Đọc và trả lời: II. Kiểm tra và xử lí hạt I.1 và cho biết giống: + Kiểm tra hạt giống để làm + Nhằm đảm bảo hạt giống cĩ 1. Mục đích kiểm tra hạt gì? chất lượng tốt đủ tiêu chuẩn giống: đem gieo. Nhằm đảm bảo hạt giống + Theo em kiểm tra hạt + Theo các tiêu chí: Tỷ lệ nảy cĩ chất lượng đủ tiêu chuẩn giống theo tiêu chí nào? mầm cao. Khơng cĩ sâu, đem gieo. bệnh. Độ ẩm thấp. Khơng lẫn - Nhận xét, bổ sung và giảng giống khác và hạt cỏ dại. Sức thêm. nảy mầm mạnh. - Yêu cầu học sinh nghiên - Nghiên cứu và trả lời: 2. Mục đích và phương cứ mục I.2 và cho biết pháp xử lí hạt giống: + Xử lí hạt giống nhằm mục + Nhằm mục đích: vừa kích Xử lí hạt giống làm cho đích gì? thích hạt nảy mầm nhanh, vừa hạt nẩy mầm nhanh và diệt diệt trừ sâu bệnh cĩ ở hạt. trừ sâu, bệnh hại. + Cĩ mấy phương pháp xử lí - Cĩ 2 cách xử lí hạt giống: Cĩ 2 cách xử lí: xử lí bằng hạt giống? Đặc điểm của + Xử lí bằng nhiệt nhiệt độ và xử lí bằng hĩa từng phương pháp? + Xử lí bằng hố chất. chất. - Tiểu kết, ghi bảng. * Kiến thức thứ 3: Tìm hiểu phương pháp gieo trồng (13 phút) *Mục đích: Biết được yêu cầu về kĩ thuật và phương pháp gieo trồng - Yêu cầu 1 học sinh - Nghiên cứu mục III và cho biết III. Phương pháp gieo nghiên cứu mục III.1 và trồng: cho biết 1. Yêu cầu kĩ thuật: + Gieo trồng cần đảm + Phải đảm bảo các yêu cầu về Gieo trồng phải đảm bảo bảo những yêu cầu kĩ thời vụ, mật độ, khoảng cách và các yêu cầu về thời vụ, mật thuật nào? độ nơng sâu. độ, khoảng cách và độ nơng + Thế nào là đảm bảo về + Là số lượng cây, số hạt gieo sâu. mật độ? trồng trên 1 đơn vị diện tích nhất định. Mật độ gieo trồng theo giống cây, loại cây, thời vụ và điều kiện thời tiết. + Thế nào là đảm bảo về + Là khoảng cách giữa các cây khoảng cách? trồng với nhau trên diện tích canh tác. Khoảng cách này cũng thay đổi theo giống cây, loại đất, thời vụ và thời tiết. + Thế nào là đảm bảo về + Độ nơng sâu khác nhau tuỳ độ nơng sâu? theo loại cây. Những hạt cĩ kích thước lớn thì gieo sâu hơn, hạt bé gieo nơng. Trung bình hạt gieo từ 2,5cm. + Ở nhà em thường thấy Thường thấy gieo bằng hạt 2. Phương pháp gieo trồng: người ta gieo trồng bằng hoặc trồng cây con. Ví dụ: cây Cĩ 2 phương pháp: cách nào? Cho ví dụ. đậu thì gieo bằng hạt, cịn ớt thì + Gieo trồng bằng hạt. trồng bằng cây con, + Trồng bằng cây con. + Theo em cĩ mấy Cĩ 2 phương pháp gieo trồng: phương pháp gieo trồng? + Gieo bằng hạt. + Trồng cây con. + Quan sát hình 27 và Hình (a) : gieo vãi, (b): gieo cho biết cách gieo hạt hàng, (c): theo hốc. trên hình? + Phương pháp gieo bằng Áp dụng đối với cây trồng a. Gieo bằng hạt: hạt thường áp dụng cho ngắn ngày. Ví dụ: lúa, ngơ, đổ - Thường áp dụng đối với loại cây trồng nào? Cho rau. cây trồng ngắn ngày (lúa, ví dụ. Gieo vãi: ngơ, đổ rau..). + Hãy nêu lên ưu và + Ưu: nhanh, ít tốn cơng. - Cĩ 3 cách gieo hạt: nhược điểm của cách + Nhược: số lượng hạt nhiều, + Gieo vãi gieo hạt. chăm sĩc khĩ khăn. + Gieo theo hàng. _ Gieo hàng, hốc: + Gieo theo hốc. + Ưu: tiết kiệm hạt giống, chăm - Nhận xét, chốt lại kiến sĩc dễ dàng. thức, ghi bảng. + Nhược: tốn nhiều cơng. - Treo hình 28, yêu cầu - Quan sát H28 và trả lời: học sinh quan sát và hỏi: + Phương pháp trồng cây Áp dụng rộng rãi với nhiều con thường áp dụng cho loại cây trồng ngắn ngày và dài những loại cây trồng ngày. nào? Cây ngắn ngày: lúa, rau, ớt, + Em hãy kể ra vài loại cải, cây trồng ngắn ngày và Cây dài ngày: xồi, mít, mãng b. Trồng bằng cây con: dài ngày. cầu, - Thường áp dụng rộng rãi + Ngồi 2 phương pháp Cịn trồng bằng cũ (28a), với nhiều loại cây trồng nêu trên, người ta cịn cành, hom (28b). ngắn ngày và dài ngày. tiến hành trồng bằng - Ngồi 2 phương pháp gieo phương pháp nào nửa trồng trên, người ta cịn tiến khơng? (hình 28a, 28b) hành trồng bằng củ, cành, + Em hãy cho một số ví hom. dụ về cách trồng cây. +Trồng bằng cũ: hành, tỏi, khoai tây + Trồng bằng cành, hom: rau muống, mía, khoai lang - Hồn thiện kiến thức, - Ghi bài. ghi bảng. HĐ3: Hoạt động luyện tập, thực hành, thí nghiệm (2 phút) Câu 1: Thời vụ là gì? Căn cứ vào đâu để xác định thời vụ gieo trồng? Kể các vụ gieo trồng chính trong năm. Câu 2: Xử lí hạt giống nhằm mục đích gì? Hãy nêu các phương pháp xử lí hạt giống. Kể các đặc điểm của từng biện pháp. Câu 3: Chọn câu trả lời đúng: Yếu tố nào sau đây quyết định nhất đến thời vụ cây trồng: a) Loại cây trồng b) Khí hậu c) Sâu gây hại cây trồng. d) Bệnh gây hại cây trồng. Đáp án: b HĐ4: Hoạt động vận dụng và mở rộng (1 phút) - Học sinh đọc phần ghi nhớ. 4. Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối (3 phút) - Về nhà học bài, trả lời các câu hỏi cuối bài - Hướng dẫn học sinh tự học bài 17: + Vật liệu và dụng cụ cần thiết (SGK tr.42) + Quy trình thực hành gồm 4 bước như SGK tr.42 + Tiến hành thực hành theo quy trình đã nêu trong SGK - Chuẩn bị bài 18: + Vật liệu: Mỗi nhĩm chuẩn bị khoảng 200g hạt lúa (hoặc hạt đậu), vải sạch (hoặc bơng), khay hoặc dĩa loại to đường kính như quả bĩng đá + Ngâm hạt giống vào nước lã trong 24 giờ đối với hạt lúa (hạt đậu thì ngâm khoảng 8 giờ) trước khi tới lớp + Đọc trước quy trình bài thực hành IV. Kiểm tra đánh giá chủ đề/bài học (1 phút) - GV đánh giá, tổng kết về kết quả giờ học. V. Rút kinh nghiệm ................................................................................................................................ ..... ................................................................................................................................ * Ngày soạn: 26/ 10/ 2020 * Tiết 18 Tuần 9 BÀI 18: XÁC ĐỊNH SỨC NẢY MẦM VÀ TỈ LỆ NẢY MẦM CỦA HẠT GIỐNG I. Mục tiêu 1. Kiến thức, kỹ năng, thái độ 1.1. Kiến thức: Biết cách xử lí hạt giống (lúa, ngô) bằng nước ấm theo đúng qui trình. Xác định sức nảy mầm và tỉ lệ nảy mầm của hạt 1.2. Kỹ năng: - Làm được các thao tác trong qui trình xử lí, biết sử dụng nhiệt kế đo nhiệt độ của nước. Làm đựơc các bước đúng qui trình thực hành. - Phát triển kỹ năng hoạt động nhĩm. 1. 3. Thái độ: - Rèn ý thức cẩn thận, chính xác, đảm bảo an toàn lao động. 2. Phấm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho học sinh Các phẩm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho HS qua nội dung bài/chủ đề dạy - học: - Năng lực tự học, đọc hiểu: - Năng lực nêu và giải quyết vấn đề, sáng tạo: - Năng lực hợp tác nhĩm: II. Chuẩn bị - Giáo viên: + Mẫu hạt lúa, ngơ, đỗ đã ngâm trong nước lã trong 24h + Đĩa Petri, khay men khay gỗ, giấy thấm nước hay giấy lọc, vải thơ hoặc bơng. - Học sinh: Xem trước bài 18. Chuẩn bị như đã dặn ở tiết trước III. Tổ chức các hoạt động dạy học 1. Ổn định lớp (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (3 phút) Thời vụ là gì? Căn cứ vào đâu để xác định thời vụ gieo trồng? Kể các vụ gieo trồng chính trong năm 3. Bài mới HĐ1: Hoạt động tìm hiểu thực tiễn (Tình huống xuất phát/Mở đầu/Khỏi động) (1 phút) Xử lí hạt giống nhằm diệt trừ sâu bệnh và kích thích hạt nẩy mầm. Cĩ 2 phương pháp xử lí: xử lí bằng nước ấm và xử lí bằng hĩa chất. Hơm nay chúng ta sẽ thực hành phương pháp xử lí hạt giống bằng nước ấm. HĐ2: Hoạt động tìm tịi, tiếp nhận kiến thức. Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung kiến thức * Kiến thức thứ 1: Tìm hiểu vật liệu và dụng cụ cần thiết. (5 phút) * Mục đích: Biết được vật liệu và dụng cụ cần thiết. - Yêu cầu học sinh báo cáo - Báo cáo, đem mẫu để I. Vật liệu và dụng cụ sự chuẩn bị. trên bàn. cần thiết: - Giới thiệu dụng cụ thực - Lắng nghe. - Mẫu hạt lúa, ngơ, đổ. hành - Đĩa petri, khay men khay gỗ, giấy thấm nước hay giấy lọc, vải thơ hoặc bơng. * Kiến thức thứ 2: Tìm hiểu quy trình thực hành và thực hành (30 phút) * Mục đích: Biết được quy trình thực hành và thực hành - Giới thiệu từng bước của - Lắng nghe, quan sát, II. Quy trình thực hành quy trình thực hành xác ghi nhớ Xác định sức nảy mầm định sức nảy mầm và tỉ lệ và tỉ lệ nảy mầm của hạt nảy mầm của hạt giống, làm giống mẫu cho học sinh quan sát, Bước 1: Chọn từ lơ hạt kết hợp trình bày bằng tranh giống lấy mỗi mẫu từ 50 vẽ đến 100 hạt (hạt nhỏ), 30 đến 50 hạt (hạt to). - Ngâm hạt vào nước lã 24 giờ. Bước 2: Xếp 2 đến 3 tờ giấy thấm nước vào khay. Bước 3: Xếp hạt vào đĩa và đảm bảo khoảng cách các mầm khơng dính vào nhau. 2 cm, cho nước đủ ẩm rồi xếp hạt cho đều, ấn nhẹ hạt cho dính vào cát. Bước 4: Tính sức nảy mầm và tỉ lệ nảy mầm của hạt. - Để đĩa (khay) đã xếp hạt vào nơi cố định để theo dõi. - Hạt được coi là nảy mầm khi cĩ mầm nảy ra bằng 1/2 chiều dài hạt. - Sức nảy mầm (SNM). Đếm số hạt nảy mầm sau thời gian nhất định (từ 4-5 ngày tuỳ từng loại). Số hạt nảy mầm SNM= x 100 Tổng số hạt đem gieo - Tỷ lệ nảy mầm (TLNM) là tỉ lệ % số hạt nảy mầm trên tổng số hạt đem gieo sau khi gieo từ 7 đến 14 ngày tuỳ theo loại hạt giống: Số hạt nảy mầm TLNM= x 100 Tổngsốhạt đem gieo III. Thực hành - Phân chia nhĩm, giao - Tiến hành thực hành dụng cụ để các nhĩm thực theo trình tự các bước hành. - Yêu cầu hs tiến hành thực hành theo 4 bước - Theo dõi giúp đỡ các nhĩm làm chưa đúng HĐ4: Hoạt động vận dụng và mở rộng (2 phút) Gọi 1 học sinh của nhĩm 1 báo cáo kết quả. 4. Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối (1 phút) - Hồn chỉnh bài thực hành ở nhà - Về nhà đọc trước bài 19. Và tìm hiểu xem ở địa phương mình, gia đình mình xem họ chăm sĩc cây trồng như thế nào và liệt kê những phương pháp mà họ chăm sĩc cây trồng IV. Kiểm tra đánh giá chủ đề/bài học (2 phút) GV đánh giá, tổng kết về kết quả giờ học. - Nhận xét về thái độ học tập của học sinh. V. Rút kinh nghiệm ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... Kí duyệt của tổ: Tuần 9 Ngày 29 tháng 10 năm 2020 Nguyễn Huỳnh Bảo Trân
Tài liệu đính kèm: