Giáo án Lịch sử 7 - Tuần 19-21, Bài 19: Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn (1418-1427) - Trần Tuấn Kiệt

 Tuần: 19,20,21 Ngày soạn: / / 
6 tiết Người thực hiện: Trần Tuấn Kiệt
 Bài 19: CUỘC KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427) 
I. Mục tiêu, 
 1. Kiến thức:
 - Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn là cuộc đấu tranh giải phóng đất nước, từ 1 
cuộc khởi nghĩa nhỏ ở miền núi rừng Thanh Hoá, dần dần phát triển trong cả 
nước..
 - Tầng lớp quý tộc Trần, Hồ đã suy yếu không đủ sức cuộc khởi nghĩa, chỉ 
có tầng lớp địa chủ mới do Lê Lợi lãnh đạo có đủ uy tín tập hợp các tầng lớp 
nhân dân.
2. Năng lực 
- Năng lực tự học; năng lực giải quyết vấn đề; năng lực tư duy sáng tạo; 
năng lực hợp tác; năng lực giao tiếp;...
3. Phẩm chất.
--->Tự lập, tự tin, tự chủ
---> lòng yêu nước, biết ơn những người có công với đất nước như: Lê Lợi, 
Nguyễn Trãi.
II. Thiết bị dạy học và học liệu:
GV: - Giáo án, SGK, hệ thống câu hỏi
 - BĐVN
HS: - SGC, SGK, trả lời các câu hỏi
 - LHTT
III. Tiến trình dạy học:
1. HĐ 1. HĐ mở đầu 
a. Mục tiêu. 
- Nắm được từ 1 cuộc khởi nghĩa nhỏ ở miền núi rừng Thanh Hoá, dần dần 
phát triển trong cả nước..
- Quân minh đánh bại nhà Hồ và đặt ách thống trị lên đất nước ta. Nhân dân 
khắp nơi đã dứng lên chống giặc Minh. Ngay sau khi cuộc khởi nghĩa của 
Trần Quý Khoáng bị dập tắt. Cựôc khởi nghĩa Lam Sơn đã bùng lên mạnh 
mẽ...
b. Nội dung. HDHS, giao nhiệm vụ cho HS 
c. Sản phẩm. HS nêu được NN, DB, KQ,YN cuộc khởi nghĩa Lam Sơn
d. Tổ hức hoạt động.
- GV giao nhiệm vụ
- HS hoạt động cá nhân, thảo luận nhóm
 2. HĐ 2. Hoạt động hình thành kiến thức mới:
a. Mục tiêu. Tổ chức hoạt động Sản phẩm Nội dung
 Tiết 1,2 I. Thời kỳ ở miền Tây 
 Kiến thức 1 Thanh Hóa( 1418-1427)
 Hoạt động 1 1. Lê Lợi dựng cờ khởi 
 Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa nghĩa.
* Bước 1.
- GV giao nhiệm. - Là một hào trướng có - Lê Lợi (1358 – 1433) là 
- Cho biết vài nét về Lê Lợi? uy tín ở vùng Lam Sơn, người yêu nước, thương 
- Ông đã từng nói “Ta dấy là người yêu nước, dân, có uy tín lớn ở Lam 
quân đánh giặc không vì ham cương trực khảng khái. Sơn. 
phú quý mà vì muốn cho đời Trước cảnh nước mất 
sau biết rằng ta không chịu nhà tan, ông đã nuôi chí - Câm giận quân cướp 
thần phục giặc tàn ngược. giết giặc cứu nước. nước ông đã chiêu tập 
- Câu nói của ông thể hiện - Thể hiện ý chí tự chủ nghĩa sĩ ở khắp nơi để 
điều gì? của người dân Đại Việt chuẩn bị cho cuộc khởi 
- Nghe tin Lê Lợi chuẩn bị Lam Sơn. nghĩa.
Knghĩa, hào kiệt khắp nơi - Là căn cứ đầu tiên và 
hưởng ứng trong đó có là quê hương của Lê - Hào kiệt khắp nơi hưởng 
Nguyễn Trãi. Lợi, đó là một vùng đồi ứng trong đó có Nguyễn 
- Nguyễn Trãi là người như núi thấp xen kẽ những Trãi.
thế nào? dãy rừng thưa và thung 
* Bước 2. lũng nằm bên tả ngạn - Đầu năm 1416, Lê Lợi 
--->Thực hiện nhiệm vụ sông Chu, nơi có hniều cùng 18 người trong bộ 
* Bước 3. dân tộc Mường ,Thái có chỉ huy tổ chức hội thề ở 
--->Báo cáo KQ địa thế hiểm trở. Lũng Nhai (Thanh Hóa). 
- HS khác nhận xét góp ý - Nguyễn Trãi (1380 - –
* Bước 4. 1442) là người học rộng - Ngày 02 tháng giêng 
---> GVNX --> chốt ý chính có lòng yêu nước thương năm mậu Tuất (7/2/ 1418) 
- Nguyễn Trãi là con trai của dân hết mực.... Lê Lợi dựng cờ khởi 
Nguyễn Phi Khanh, đổ tiến sĩ - Nhân dân ta mong góp nghĩa ở Lam Sơn và Xưng 
thời Trần. Đầu năm 1416 Lê phần đánh đuôỉ xâm là Bình Định Vương.
Lợi cùng 18 người trong bộ lược Minh
chỉ huy tổ chức hội thề ở 
Lũng Nhai ( Thanh Hóa ), 
- 02/1418 Lê Lợi dựng cờ 
khởi nghĩa tự xưng Bình 
Định Vương
 Hoạt động 2
- Trận Tốt Động- Chúc Động 2. Diễn biến cuộc khởi 
( cuối 1426) nghĩa Lam Sơn. - Trận Chi Lăng- Xương 
Giang ( tháng 10/ 1427) - HS lập bảng thống kê * Trận Tốt Động- Chúc 
* Bước 1. theo mẫu Động ( cuối 1426)
- GV giao nhiệm vụ
+ Hoạt động nhóm Nhóm 1. * Trận Chi Lăng- Xương 
Nhom 1. Phần Tốt Động- -->Đại diện trình bày Giang ( tháng 10/ 1427)
Chúc Độn --> HS khác góp ý
Nhóm 2. Phần trận Chi - Tên cuộc khởi nghĩa
Lăng- Xương Giang
+ Lập bảng thống kê 2 trận - Người lãnh đạo
đánh trên Nhóm 2. 
*Bước 2. --> Thực hiện -->Đại diện trình bày - Thời gian
nhiệm vụ --> HS khác góp ý
* Bước 3. - Diễn biến chính
--->Báo cáo KQ 
- HS khác nhận xét góp ý
- HS khác NXBS - KQ- Ý nghĩa
* Bước 4. 
- GV NX ĐG --> chốt ý 
chính
 Tiết 3,4 II/ Giải phóng Nghệ An, 
 Kiến thức 2 Tân Bình, Thuận Hóa 
 Hoạt động 1 và tiến quân ra Bắc 
 Giải phóng Nghệ An (1424- 1426).
- Tại sao Nguyễn Chích đề 1.Giải phóng Nghệ An 
nghị chuyển quân vào Nghệ (năm 1424 ).
An?
* Bước 1. - HS trình bày theo sgk - Nguyễn Chích đưa ra kế 
- GV giao nhiệm vụ - Nông có tinh thần yêu hoạch chuyển địa bàn vào 
- Hđộng cá nhân nước, Nguyễn chích Nghệ An
+ Cho biết một vài nét về - 12/10/1424, quân ta 
Nguyễn Chích? bất ngờ tập kích đồ Đa - Ngày 12/10/ 1424 NQ 
+ Việc thực hiện nhiện vụ đó Căng và hạ thành Trà đột kích đồn Đa Căng 
đem lại kết quả gì? Lân sau 2 tháng bao (Thọ Xuân Thanh.Hóa).
 vây.
* Bước 2. - Sau khi thất bại thành - Quân ta đánh và tiêu diệt 
--> Thực hiện nhiệm vụ Trà Lân, địch tập trung địch ở nhiều nơi như ở 
 ở ải Khả Lưu, ta bằng Khả Lưu, hạ thành Trà 
* Bước 3. kế hoạch nghi binh đã Lân, Bồ Ải.
--->HS báo cáo KQ tiêu diệt địch ở đó. - HS khác nhận xét góp ý - Được sự ủng hộ của => Két quà: nghỉa quân 
- HS khác NXBS nhân dân quân ta tiến đã giải phóng vùng Nghệ 
 vào Nghệ An, đánh An, Diễn Châu, Thanh 
* Bước 4. Diễn Châu, Thanh Hoá. Hoá.
--->GV NX ĐG --> chốt ý - Kế hoạch phù hợp với 
chính tình hình thời đó nên đã 
 thu được nhiều thắng 
 lợi.
 Hoạt động 2,3
 - Giải phóng Tân Bình, 2. Giải phóng Tân Bình, 
Thuận Hoá (cuối1425). Thuận Hoá (cuối1425).
- Tiến ra Bắc mở rộng phạm - HS đọc phần 3 sgk - 8-1425, Trần Nguyên 
vi hoạt động (cuối 1426). - 8/1425, Lê Lợi cử Hãn, Lê Ngân chỉ huy 
 Trần Nguyên Hãn, Lê nghĩa quân tiến vào giải 
* Bước 1. Ngân chỉ huy lực lượng phóng Tân Bình, Thuận 
- GV giao nhiệm vụ từ Nghệ An đến Thuận Hoá.
- Hoạt động cá nhân Hoá và nhanh chóng - Trong 10 tháng nghĩa 
 giải phóng vùng đất đó quân giải phóng từ Thanh 
 trong 10 tháng. Quân Hoá đến đèo Hải Vân.
*Bước 2. minh ở trong một số 
--> Thực hiện nhiệm vụ thành luỹ bị cô lập và bị 
- HS hoàn thành KQ được nghĩa quân vây hãm. 3.Tiến ra Bắc mở rộng 
giao phạm vi hoạt động (cuối 
- HS lên bảng trình bày diễn -9/1426, Lê Lợi chia 1426).
biến trên lược đồ. quân làm 3 đạo tiến ra - Tháng 9/1426, Lê Lợi 
 Bắc. chia quân làm 3 đạo tiến 
 +Đạo 1: Giải phóng ra Bắc...
* Bước 3. miền Tây Bắc. + Đạo 1: Giải phóng miền 
--->HS báo cáo KQ +Đạo 2: Giải phóng Tây Bắc....
- HS khác nhận xét góp ý vùng hạ lưu Sông Nhị 
- HS khác NXBS hà. + Đạo 2: Giải phóng vùng 
 +Đạo 3: Tiến thẳng ra hạ lưu Sông Nhị....
 Đông Quan. + Đạo 3: Tiến thẳng ra 
* Bước 4. - Nhiệm vụ cùng nhân Đông Quan.
--->GV NX ĐG --> chốt ý dân bao vây đồn địch, - Kết quả: Quân ta thắng 
chính giải phóng đất đai thành nhiều trận lớn, địch cố thủ 
 lập chính quyền mới. ở thành Đông Quan
 III. KHỞI NGHĨA LAM 
 Kiến thức 3. SƠN TOÀN THẮNG 
 Hoạt động 1. CUỐI NĂM 1426 – Trận Tốt Động - Chúc - Chỉ trên lược đồ. CUỐI 1427.
Động (cuối năm 1426).
* Bước 1. - Với mong muốn giành 1/ Trận Tốt Động-Chúc 
- GV giao nhiệm vụ thế chủ động tiến quân Động (cuối năm 1426).
- Hoạt động cá nhân vào Thanh Hoá đánh 
 tan bộ chỉ huy của ta, - 10/ 1426, 5 vạn viện 
+Yêu cầu HS xác định vị trí nhà Minh cử Vương binh giặc doVương Thông 
Tốt Động-Chúc Động. Thông tăng thêm 5 vạn chỉ huy kéo vào Đông 
 quân kéo vào Đông Quan.
+Yêu cầu HS trình bày diễn Quan,..
biến trận Tốt Động- Chúc - Ta phục binh ở Tốt - Ta phục binh ở Tốt 
Độn Động – Chúc Động. Động - Chúc Động.
 - 11/ 1426, Vương 
+ Vì sao trận TĐ – CĐ Thông lọt vào trận địa. - 7/11/ 1426, quân Minh 
thắng lợi được coi là ý - 5 vạn quân địch tử tiến về Cao Bộ (Chương 
nghĩa chiến lược? thương, 1 vạn tên bị bắt Mĩ – Hà tây ), quân ta từ 
 sống, Vương Thông mọi phía tấn công địch.
 chạy về Đông Quan. 
+HS dựa vào lược đồ trình - Làm thay đổi tương - Kết quả: 5 vạn quân 
bày diễn biến của cuộc khởi quan lực lượng giữa ta địch tử thương, bắt sống 1 
nghĩa. và địch ý đồ chủ động vạn tên, Vương Thông 
 tấn công của địch bị chạy về Đông Quan.
- H42 SGK mô tả ĐH và thất bại.
ĐKTN ( THMT)
 - Chú ý theo dõi. 2. Trận Chi Lăng - 
Bước 2. Xương Giang (10- 1427).
--> Thực hiện nhiệm vụ a. Chuẩn bị.
- HS hoàn thành KQ được - Địch: 15 vạn viện binh 
giao kéo vào nước ta.
 - Ta: tập trung lực lượng 
 tiêu diệt quân Liễu Thăng 
* Bước 3. trước.
- HS báo cáo KQ - 10/1427, 15 viện binh 
- HS khác nhận xét góp ý từ Trung Quốc chia làm 
 2 đạo tiến vào nước ta. b. Diễn biến.
 - Đầu tháng 10/1427, 15 
 - Vì diệt quân của Liễu viện binh từ Trung Quốc 
* Bước 4. Thăng sẽ tiêu diệt được chia làm 2 đạo tiến vào 
--->GV NX ĐG --> chốt ý một số lượng lớn địch nước ta.
chính hơn 10 vạn sẽ buộc - 8/10/1427, Liễu Thăng Vương Thông đầu hàng. dẫn quân vào nước ta đã 
--->Trên đà thắng lợi nghĩa bị phục kích và bị giết ở 
quân Lam Sơn vây hãm - 5/10/1427, Liễu Thăng ải Chi Lăng....
Đông Quan, giải phóng các dẫn quân vào biên giới - Tướng Lương Minh lên 
châu, huyện lân cận. nước ta, vào trận địa, thay dẫn quân xuống 
 quân mai phục của ta Xương Giang, liên tiếp bị 
 tiêu diệt 1 vạn tên, Liễu phục kích ở Cần Trạm, 
 --->Khi 2 đạo quân đã bị Thăng bị giết. Phố Cát ...
tiêu diệt, Vương Thông vội - Tướng Lương Minh - Biết Liễu Thăng tử trận, 
xin hoà chấp nhận mở hội lên thay, cho quân tiến Mộc Thạnh vội vã rút 
thề ở Đông Quan vào 12- xuống Xương Giang - quân về nước.
1427, và rút về nước. Mộc Thạnh biết Liễu c. Kết quả.
 Thăng thất bại đã rút về - Liễu Thăng, Lương 
 Trung Quốc. Minh tử trận, hàng vạn 
 địch bị giết.
 - 10/12/1427 Vương 
 Thông xin hoà, mở hội 
 thề ở Đông Quan và rút 
 Kiến thức 3: quân khỏi nước ta.
 Nguyên nhân thắng lợi và 3. Nguyên nhân thắng 
ý nghĩa lịch sử. lợi và ý nghĩa lịch sử.
* Bước 1. 
- GV giao nhiệm vụ a. Nguyên nhân:
- Hoạt động cá nhân - Chú ý theo dõi và đọc -Nhân dân ta có lòng yêu 
+ Tại sao cuộc khởi nghĩa phần chữ in nghiêng. nước lồng nàn, ý chí bất 
Lam Sơn giành thắng lợi? -Nhân dân đồng lòng khuất, Quyết tâm giành 
+ Khởi nghĩa Lam Sơn thắng đánh giặc, ....... lại độc lập tự do cho đất 
lợi có ý nghĩa gì? nước.
* Bước 2. 
--> Thực hiện nhiệm vụ -Tất cả các tầng lớp nhân 
- HS hoàn thành KQ được dân đều đoàn kết đánh 
giao -Tất cả các tầng lớp giặc.
 nhân dân đều đoàn kết 
* Bước 3. đánh giặc. - Có đường lối chiến lược, 
- HS báo cáo KQ - Có đường lối chiến chiến thuật đúng đắn, 
- HS khác nhận xét góp ý lược, chiến thuật đúng sáng tạo của bộ tham mưu 
 đắn, sáng tạo ..... đứng đầu là Lê Lợi, 
* Bước 4. Nguyễn Trãi.
--->GV NX ĐG --> chốt ý 
chính. Sau khi đất nước giải - Kết thúc 20 năm đô hộ b. Ý nghĩa:
phóng, Nguyễn Trãi đã viết của nhà Minh. “Bình Ngô Đại Cáo” tuyên - Mở ra thời kì phát - Kết thúc 20 năm đô hộ 
bố với toàn dân về việc đánh triển của nhà Minh.
đuổi giặc Minh (Ngô) của 
nghĩa quân Lam Sơn và đó - Xem sgk trình bày - Mở ra thời kì phát triển 
được coi là bản tuyên ngôn của dân tộc thời Lê Sơ.
của nước Đại Việt ở thế kỉ 
XV.
 3. HĐ 3. HĐ luyện tập: 3p
 a. Mục tiêu. HS cần hiểu rỏ hơn phong trào KN Lam Sơn ---> ý chí bất khuất 
 của dân tộc ta thời Lê- Sơ
 b.Nội dung.
 - Nguyên nhân ---> KN Lam Sơn ?
 - Tại sao cuộc khởi nghĩa Lam Sơn giành thắng lợi? 
 - Khởi nghĩa Lam Sơn thắng lợi có ý nghĩa gì?
 c. Sản phẩm.
 - HS hoàn thành KQ hoạt động
 - HS ---> nhận xét bổ sung ý
 d. Tỏ chức hoạt động.
 - HS báo cáo KQ
 - GV KL chốt ý chính
 4. HĐ 4 HĐ vận dụng.
 a. Mục tiêu. Nắm chắc nọi dung kiến thức về nguyên nhân, KQ cuộc KN 
 Lam Sơn
 b. Nội dung.
 - Nguyên nhân thắng lợi
 - Ý nghĩa cuộc KN Lam Sơn
 c. Sản phẩm
 - HS cần nêu được, rỏ 2 vấn đề trêb
 - HS khác nhận xét góp bổ sung
 d. Tổ chức hoạt động
 - HS học thuộc bài đã học
 - Soạn bài mới, bài 20.
 - Lưu ý các câu hỏi cuối các đề mục trong bài Tổ ký duyệt tuản: 19,20,21
 Ngày: / /
- ND:
- PP:
- HT:
 Nguyễn Thị Định