Giáo án Lịch sử 7 - Tuần 19+20, Bài 19: Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn - Năm học 2020-2021

 Tuần: 19 Ngày soạn: 05/ 01/ 2021
Tiết 37, 38
 Bài 19: CUỘC KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427) 
 (Tiết 1, 2 )
I. Mục tiêu, 
 1. kiến thức, kĩ năng, thái độ:
 *Kiến thức:
 - Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn là cuộc đấu tranh giải phóng đất nước, từ 1 cuộc khởi 
nghĩa nhỏ ở miền núi rừng Thanh Hoá, dần dần phát triển trong cả nước..
 - Tầng lớp quý tộc Trần, Hồ đã suy yếu không đủ sức cuộc khởi nghĩa, chỉ có 
tầng lớp địa chủ mới do Lê Lợi lãnh đạo có đủ uy tín tập hợp các tầng lớp nhân 
dân.
 *Kĩ năng:
 - Nhận xét nhân vật lịch sử, sự kiện lịch sử tiêu biểu trong khởi nghĩa Lam Sơn
 *Thái độ :
 - Tích hợp môi trường qua các điểm: địa bàn hoạt động của nghĩa quân, những 
nơi chiến thắng.
 - Giáo dục lòng yêu nước, biết ơn những người có công với đất nước như: Lê Lợi, 
Nguyễn Trãi.
 2. Năng lực, phẩm chất cần hình thành và phát triển cho học sinh:
 - Năng lực tự học; năng lực giải quyết vấn đề; năng lực tư duy sáng tạo; năng 
lực hợp tác; năng lực giao tiếp;...
 - Phẩm chất: Tự lập, tự tin, tự chủ
II. Chuẩn bị.
 - GV: GA, SGK, Lược đồ khởi nghĩa Lam Sơn 
 - HS: SGK, Soạn bài và học bài, trả lời các câu hỏi 
III.Tổ chức các hoạt động dạy học:
 1. Ổn định lớp: 1’
 2. Kiểm tra bài cũ: 3’ 
 3. Nội dung bài mới: 32’ 
 * HĐ1. HĐ tìm hiểu thực tiển.
 Quân minh đánh bại nhà Hồ và đặt ách thống trị lên đất nước ta. Nhân dân khắp 
nơi đã dứng lên chống giặc Minh. Ngay sau khi cuộc khởi nghĩa của Trần Quý 
Khoáng bị dập tắt. Cựôc khởi nghĩa Lam Sơn đã bùng lên mạnh mẽ...
 * HĐ2. HĐ hình thành kiến thức mới.
 Hoạt động của GV-HS SP hoạt động của HS Kết luận cùa GV
 Tiết 1 I. Thời kỳ ở miền Tây 
 Kiến thức 1: 15’ Thanh Hóa( 1418-1427)
 Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa. 1. Lê Lợi dựng cờ khởi 
- Cho biết vài nét về Lê Lợi? - Là một hào trướng có nghĩa.
- Ông đã từng nói “Ta dấy uy tín ở vùng Lam Sơn, - Lê Lợi (1358 – 1433) là 
quân đánh giặc không vì ham là người yêu nước, người yêu nước, thương 
phú quý mà vì muốn cho đời cương trực khảng khái. dân, có uy tín lớn ở Lam 
sau biết rằng ta không chịu Trước cảnh nước mất Sơn. 
 1 thần phục giặc tàn ngược. nhà tan, ông đã nuôi chí - Câm giận quân cướp 
 giết giặc cứu nước. nước ông đã chiêu tập 
- Câu nói của ông thể hiện - Thể hiện ý chí tự chủ nghĩa sĩ ở khắp nơi để 
điều gì? của người dân Đại Việt chuẩn bị cho cuộc khởi 
 Lam Sơn. nghĩa.
 - Nghe tin Lê Lợi chuẩn bị - Là căn cứ đầu tiên và - Hào kiệt khắp nơi hưởng 
Knghĩa, hào kiệt khắp nơi là quê hương của Lê ứng trong đó có Nguyễn 
hưởng ứng trong đó có Lợi, đó là một vùng đồi Trãi.
Nguyễn Trãi. núi thấp xen kẽ những - Đầu năm 1416, Lê Lợi 
- Nguyễn Trãi là người như dãy rừng thưa và thung cùng 18 người trong bộ 
thế nào? lũng nằm bên tả ngạn chỉ huy tổ chức hội thề ở 
- Nguyễn Trãi là con trai của sông Chu, nơi có hniều Lũng Nhai (Thanh Hóa). -
Nguyễn Phi Khanh, đổ tiến sĩ dân tộc Mường ,Thái có - Ngày 02 tháng giêng 
thời Trần. Đầu năm 1416 Lê địa thế hiểm trở. năm mậu Tuất (7/2/ 1418) 
Lợi cùng 18 người trong bộ - Nguyễn Trãi (1380 - Lê Lợi dựng cờ khởi 
chỉ huy tổ chức hội thề ở 1442) là người học rộng nghĩa ở Lam Sơn và Xưng 
Lũng Nhai ( Thanh Hóa ), có lòng yêu nước thương là Bình Định Vương.
- 02/1418 Lê Lợi dựng cờ dân hết mực....
khởi nghĩa tự xưng Bình - Nhân dân ta mong góp 
Định Vương phần đánh đuôỉ xâm 
 Tiết 2 lược Minh
 Kiến thức 2: 17’ 2. Những năm đầu hoạt 
 Những năm đầu hoạt động của nghĩa quân 
động của nghĩa quân Lam Lam Sơn.
Sơn. - Cơm ăn sớm tối không - Do lực lượng còn mỏng 
- Thời kì đầu của cuộc khởi đủ hai bữa, áo mặc và yếu, quân Minh nhiều 
nghĩa Lam Sơn đã gặp những đông hè chỉ có một lần tấn công bao vây căn 
khó khăn gì? manh, .. cứ Lam Sơn. 
- Tình hình khó khăn. 1418 - Lê Lai đã cải trang - Nghĩa quân đã ba lần rút 
nghĩa quân rút lên núi Chí làm Lê Lợi phá vòng lên núi Chí Linh. Chịu 
Linh, vây giặc. đựng khó khăn, gian khổ , 
- Trước tình hình đó nghĩa - Đó là tấm gương hy nhiều tấm gương chiến 
quân đã nghĩ ra cách gì để sinh anh dũng, để cứu đấu hy sinh anh dũng xuất 
giải vây? thoát cho minh chủ. hiện, tiêu biểu là Lê Lai.
 - Phải giết cả ngựa, voi - Mùa hè 1423, Lê Lợi 
- Em có suy nghĩ gì về chiến để nuôi quân. quyết định hoà hoản với 
gương hy sinh của Lê Lai ? - Tránh cuộc bao vây quân Minh chấp nhận, 
 của quân Minh, có thời nghĩa quân trở lại lam 
- Trước tình hình đó ta đã gian để củng cố lực Sơn và tiếp tục hoạt động.
quyết định ntn với quân lượng.
Minh ? - Chấp nhận hoà để dụ - Cuối năm 1424, quân 
 dỗ, mua chuộc Lê Lợi. Minh trở mặt tấn công ta 
 - HS trình bày vài nét cuộc khởi nghĩa chuyển 
- Tại sao quân Minh chấp về KNLS trên lược đồ sang giai đoạn mới.
nhận hoà hoãn? 
 2 
 * HĐ 3. HĐ luyện tập: 3p
 - Thời kì đầu nghĩa quân Lam Sơn đã gặp những khó khăn gì? 
 - Trình bày tóm tắt diễn biến của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn 1418- 142.
 * HĐ 4. HĐ vận dụng và mở rộng: 2p
 --->Tại sao Lê Lợi hoà hoản với quân Minh? 
 4. Hướng dẫn về nhà và hoạt động nối tiếp: 2p
 - Học bài theo câu hỏi cuối bài , đọc và soạn bài theo câu hỏi SGKmục II .
 - Lưu ý các câu hỏi dưới các đề mục, cuối bài
IV. Đánh giá nội dung bài học: 2p
 ---->Tại sao quân Minh chấp nhận hoà hoãn?
V. Rút kinh nghiệm:
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
 3 Tuần: 20 -Tiết 39, 40 Ngày soạn: 07/01/ 2021
 Bài 19 CUỘC KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418- 1427)
 ( Tiết 3,4 )
I. Mục tiêu, 
 1. Kiến thức, kĩ năng, thái độ:
 * Kiến thức:
 - Những nét chủ yếu về hoạt động của nghĩa quân Lam Sơn trong những năm 
 cuối 1424-1425.
 - Qua đó thấy sự phát triển lớn mạnh của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn trong thời 
 gian này từ chỗ bị động đối phó với quân Minh ở miến Tây Thanh Hoá tiến đến 
 làm chủ một vùng rộng lớn ở miền Trung và bao vây được Đông Quan.
 * Ki năng:
 - Sử dụng lược đồ để thuật lại sự kiện lịch sử.
 - Nhận xét các sự kiện, nhân vật lịch sử tiêun biểu.
 * Thái độ:
 - Giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần bất khuất kiên cường và lòng tự hào 
 dân tộc.
 - Tích hợp môi trường qua các điểm: địa bàn hoạt động của nghĩa quân, những 
 nơi chiến thắng.
 2. Năng lực, phẩm chất cần hình thành và phát triển cho học sinh:
 - Năng lực tự học; năng lực giải quyết vấn đề; năng lực tư duy sáng tạo; năng 
lực hợp tác; năng lực giao tiếp;...
 - Phẩm chất: Tự lập, tự tin, tự chủ
II. Chuẩn bị:
 - Thầy : lược đồ khởi nghĩa Lam Sơn.
 - Trò : soạn và học bài.
III.Tổ chức các hoạt động dạy học:
 1. Ổn định lớp: 1’
 2. Kiểm tra bài cũ: 3’
 - Trình bày diễn biến giai đoạn 1418- 1423 của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn?
 - Tại sao quân Minh chấp nhận hoà hoản với Lê Lợi?
 3. Nội dung bài mới: 32’
 * HĐ1. HĐ tìm hiểu thực tiển.
 ---> Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn trong thời gian này từ chỗ bị động đối phó với 
quân Minh ở miến Tây Thanh Hoá tiến đến làm chủ một vùng rộng lớn ở miền 
Trung và bao vây được Đông Quan
 * HĐ2. HĐ hình thành kiến thức mới.
 Hoạt động của GV-HS SP hoạt động của HS Kết luận của GV
 Tiết 3 II/ Giải phóng Nghệ An, 
 Kiến thức 1: 13’ Tân Bình, Thuận Hóa và 
 Giải phóng Nghệ An tiến quân ra Bắc (1424- 
- Tại sao Nguyễn Chích 1426).
 4 đề nghị chuyển quân vào - HS trình bày theo sgk 1.Giải phóng Nghệ An 
Nghệ An? - Nghệ An là một vùng (năm 1424 ).
- Cho biết một vài nét về đất rộng, người đông, địa 
Nguyễn Chích? hình hiểm trở,.. - Nguyễn Chích đưa ra kế 
-Việc thực hiện đó đem - Nông có tinh thần yêu hoạch chuyển địa bàn vào 
lại kết quả gì? nước, Nguyễn chích từng Nghệ An
 lãnh đạo các cuộc khởi 
 nghĩa chống quân minh ở - Ngày 12/10/ 1424 NQ 
 Nghệ An, Thanh Hoá. đột kích đồn Đa Căng 
 - 12/10/1424, quân ta bất (Thọ Xuân Thanh.Hóa).
-HS dựa vào lược đồ ngờ tập kích đồ Đa Căng 
trình bày đường tiến và hạ thành Trà Lân sau 2 - Quân ta đánh và tiêu diệt 
quân và những trận tháng bao vây. địch ở nhiều nơi như ở 
đánh lớn của nghĩa quân - Sau khi thất bại thành Khả Lưu, hạ thành Trà 
Lam Sơn. Trà Lân, địch tập trung ở Lân, Bồ Ải.
 ải Khả Lưu, ta bằng kế 
 hoạch nghi binh đã tiêu => Két quà: nghỉa quân 
 diệt địch ở đó. đã giải phóng vùng Nghệ 
 - Được sự ủng hộ của An, Diễn Châu, Thanh 
 nhân dân quân ta tiến vào Hoá.
 Nghệ An, đánh Diễn 
 Châu, Thanh Hoá.
-Nhận xét kế hoạch - Kế hoạch phù hợp với 
Nguyễn Chích? tình hình thời đó nên đã 
 thu được nhiều thắng lợi.
 Tiết 4
 Kiến thức 2: 7’ 2. Giải phóng Tân Bình, 
 Giải phóng Tân Bình, Thuận Hoá (cuối1425).
Thuận Hoá (cuối1425). - HS đọc phần 3 sgk - 8-1425, Trần Nguyên 
- 8/1425, Lê Lợi cử Trần - 8/1425, Lê Lợi cử Trần Hãn, Lê Ngân chỉ huy 
Nguyên Hãn, Lê Ngân chỉ Nguyên Hãn, Lê Ngân chỉ nghĩa quân tiến vào giải 
huy lực lượng từ Nghệ An huy lực lượng từ Nghệ An phóng Tân Bình, Thuận 
đến Thuận Hoá và nhanh đến Thuận Hoá và nhanh Hoá.
chóng giải phóng vùng chóng giải phóng vùng - Trong 10 tháng nghĩa 
đất đó trong 10 tháng. đất đó trong 10 tháng. quân giải phóng từ Thanh 
Quân minh ở trong một số Quân minh ở trong một số Hoá đến đèo Hải Vân.
thành luỹ bị cô lập và bị thành luỹ bị cô lập và bị 
nghĩa quân vây hãm. nghĩa quân vây hãm.
 Kiến thức 3: 15’ 3.Tiến ra Bắc mở rộng 
 Tiến ra Bắc mở rộng phạm vi hoạt động (cuối 
phạm vi hoạt động (cuối 1426).
1426). -9/1426, Lê Lợi chia quân - Tháng 9/1426, Lê Lợi 
- Gọi HS đọc kênh chữ làm 3 đạo tiến ra Bắc. chia quân làm 3 đạo tiến 
- Dựa vào H41 trình bày +Đạo 1: Giải phóng miền ra Bắc...
cuộc tiến công này. Tây Bắc. + Đạo 1: Giải phóng miền 
- HS lên bảng trình bày +Đạo 2: Giải phóng vùng Tây Bắc....
 5 diễn biến trên lược đồ. hạ lưu Sông Nhị hà.
- Được sự ủng hộ của +Đạo 3: Tiến thẳng ra + Đạo 2: Giải phóng vùng 
nhân dân, nghĩa quân đã Đông Quan. hạ lưu Sông Nhị....
đánh thắng nhiều trận + Đạo 3: Tiến thẳng ra 
buộc địch cố thủ ở thành - Nhiệm vụ cùng nhân Đông Quan.
Đông Quan. Cuộc khởi dân bao vây đồn địch, giải - Kết quả: Quân ta thắng 
nghĩa chuyển sang giai phóng đất đai thành lập nhiều trận lớn, địch cố thủ 
đoạn mới. chính quyền mới. ở thành Đông Quan.
 * HĐ 3. HĐ luyện tập: 3p
 - Trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa Lam Sơn giai đoạn 1424-1426?
 - Nêu dẫn chứng về sự ủng hộ của nhân dân trong giai đoạn trong giai đoạn này?
 * HĐ 4. HĐ vận dụng và mở rộng: 2p
 ---> Nhận xét kế hoạch Nguyễn Chích?
 4. Hướng dẫn về nhà và hoạt động nối tiếp: 2p
 ---> Học bài theo câu hỏi cuối bài và soạn bài mới ( mục III )
 ---> Lưu ý các câu hỏi dưới các đề mục, cuối bài.
IV. Đánh giá nội dung bài học: 2p
 ----> HS lên bảng trình bày diễn biến trên lược đồ. 
V. Rút kinh nghiệm:
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
 Ký duyệt của tổ tuần 19, 20 
 Ngày: 07/ 01/ 2021
 - ND:
 - PP: 
 - HT: 
 Nguyễn Thị Định
 6