Ngày soạn: 12 / 9 /2020 Tuần: 3 - Tiết: 5 Bài 4: TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN (tiết 2) I Mục tiêu: 1.Kiến thức, kỹ năng thái độ: - Kiến thức: + Xã hội phong kiến Trung Quốc được hình thành như thế nào? + Những triều đại phong kiến lớn ở Trung Quốc. + Những thành tựu lớn về văn hóa, khoa học- kĩ thuật của Trung Quốc. - Kĩ năng: - Lập các niên biểu của các triều đại phong kiến. - Phân tích chính sách xã hội của từng triều đại, từ đó rút ra bài học lịch sử. - Thái độ: Nhận thức được Trung Quốc là một quốc gia phong kiến lớn ở phương đông, là nước láng giềng của Việt Nam, ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình phát triển lịch sử ở Việt Nam. 2. Năng lực, phẩm chất cần hình thành và phát triển cho học sinh: - Năng lực: tự học, NL hợp tác, NL tái hiện, so sánh, phân tích, rút ra bài học lịch sử - Phẩm chất: Sống có trách nhiệm, có tình yêu quê hương đất nước, yêu hòa bình. II Chuẩn bị: GV: SGK,GA, hệ thống các pp BĐ,LĐ Trung Quốc PK. HS: SGK, trả lời các câu hỏi, khai thác các tranh ảnh của một số công trình, lăng tẩm ở Trung Quốc. III Tổ chức các hoạt động dạy học: 1. Ổn định lớp : 1’(Kiểm tra sĩ số, vệ sinh) 2. Kiểm tra bài cũ (5 phút) Xã hội phong kiến ở Trung Quốc được hình thành như thế nào? 3. Nội dung bài mới : - HĐ1: Hoạt động tìm hiểu thực tiễn: 1’ Khởi động: giới thiệu bài mới - HĐ 2: Hoạt động tìm tòi và tiếp nhận kiến thức mới: 28’ Hoạt động của giáo viên Sản phẩm hoạt động của hs Kết luận của giáo viên và học sinh Kiển thức 1: 10’ 4) Trung Quốc thời Tống TQ thời Tống, Nguyên - Nguyên: - Sau loạn An Lộc Sơn a) Thời Tống: nhà đường suy yếu, Tiết - Mở mang các công trình Độ Sứ các trấn nổi lên thủy lợi, khuyến khích chống nhà Đường, cướp phát triển thủ công nghiệp ngôi lập ra nhà Hậu như khai mỏ, luyện kim, Lương, Hậu Đường, Hậu dệt lụa và có nhiều phát Hán, Hậu Tần, Hậu Chu. minh. - Tổng 53 năm, 5 đời, 13 vua. Sử gọi là thời Ngũ đại đến thời Hậu Chu Triệu Khuông Dẫn cướp ngôi lập ra nhà Tống ... - Nhà Tống đã thi hành + Xóa bỏ các thứ thuế và sưu những chính sách gì? dịch nặng nề. + Mở mang các công trình thủy lợi. + Khuyến khích phát triển thủ công nghiệp, khai mỏ, luyện kim Trình bày Chính sách của nhà Tống + Ổn định đời sống, phát có tác dụng gì? ( HS Yếu) triển kinh tế đất nước. Thời Nguyên ở Trung - Đến thời Mông Kha: Hốt Quốc được thành lập như Tất Liệt nhà Tống bị diệt nhà thế nào? Nguyên thành lập ở Trung - Dưới thời Nguyên các Quốc. ông vua đã thi hành - Quân Mông Cổ tràn ngập b) Thời Nguyên: những chính sách gì? lãnh thổ Châu Âu, Châu á. - Nhà Nguyên phân biệt - Dưới thời Nguyên, sự đối xử giữa các dân tộc phân biệt đối xử giữa - Phân biệt đối xử giữa người người người Mông Cổ và người Mông Cổ với người Hán. Hán được biểu hiện như - Người Mông Cổ có địa vị thế nào? - Người Mông Cổ có địa vị cao nhất, hưởng mọi đặc - Chính sách cai trị của cao nhất, hưởng mọi đặc quyền, người Hán có đị vị nhà Tống và nhà Nguyên quyền; người Hán có đị vị thấp kém và bị cấm đoán có gì khác nhau? Vì sao? thấp kém và bị cấm đoán đủ đủ thứ. (thảo luận nhóm) thứ. Chèt: - Nhân dân khởi nghĩa chống - Nhà tống có công thống Mông Cổ. nhất Trung Quốc sau nửa thế kỉ loạn lạc. - Lập triều Nguyên với các chính sách cai trị. Kiến thức 2: 10’ Trung Quốc thời Minh- Thanh 5) Trung Quốc thời - Tình hình chính trị của - Chính trị: Minh- Thanh: TQ từ sau thời nhà + 1368 Nhà Nguyên bị lật - Thủ công nghiệp phát Nguyên như thế nào ? đổ- Minh thay. triển, xuất hiện những Em hãy cho biết những mầm mống kinh tế TBCN chính sách cai trị của nhà + 1644 Nhà Thanh lật đổ nhà như xưởng dệt, gốm, có Minh- Thanh ? Minh. nhiều nhân công làm việc. - Sự suy yếu của nhà - Xã hội: nước phong kiến Trung + Vua quan đục khoét để dân - Ngoại thương phát triển, Quốc cuối thời Minh- đói khổ, tô thuế nặng nề. buôn bán với các nước Thanh được biểu hiện + Lao dịch vất vả. ĐNA, Ấn Độ, Ả Rập. như thế nào ? -> Đất nước suy thoái. - Chính sách đó ảnh - Vua quan quan sống xa hoa hưởng như thế nào đến trụy lạc. xã hội Trung Quốc? - Nông dan và thợ thủ công nộp thuế nặng nề bắt đi phu - Trong thời gian đó mầm xây dựng các công trình đồ mống tư bản chủ nghĩa sộ. xuất hiện. - Thời Minh- Thanh tồn tại khoảng 500 năm, song Trung Quốc thời kì này cũng đạt những thành tựu trên các lĩnh vực. - Mầm mống kinh tế - Kinh tế: TBCN được biểu hiện ở + Mầm mống tư bản chủ những điểm nào? nghĩa xuất hiện + Buôn bán với nước ngoài được mở rộng Kiến thức 3: 8’ 6) Văn hóa, khoa học- kĩ Văn hóa, khoa học- kĩ thuật Trung Quốc thời thuật Trung Quốc thời phong kiến: phong kiến: - Tư tưởng: Nho giáo trở - Em hãy trình bày nét + Xuất hiện nhiều xưởng dệt thành hệ tư tưởng, đạo đức nổi bật về thành tựu văn lớn, chuyên môn hóa cao, của g/c phong kiến. hoá Trung Quốc ? thuê nhiều nông dân. - Văn học: *THGDMT: + Buôn bán với nước ngoài + Thời Đường xuất hiện - Em hãy kể tên các tác được mở rộng. nhiều nhà thơ nổi tiếng phẩm văn học lớn mà em như: Lý Bạch, Đỗ Phủ biết.? - Đời Thanh xh nhiều tp - Em hãy kể tên một số có g/tr như: Tây Du Kí, công trình kiến trúc nổi Tam Quốc Diễn Nghĩa, tiếng của Trung Quốc - Kiến trúc: Nhiều công phong kiến ? trình độc đáo như cố cung, - GV y/c HS quan sát H9 những bức tượng phật sinh --->Cố cung là 1 quần thể - Trình bày động. kiến trúc có quy mô lớn, + Lý Bạch, Đỗ Phủ, Bạch Cư có giá trị nghệ thuật và Dị (thời Đường), kiến trúc cao, được bảo + Thủy Hử, Tây Du Kí, Tam tồn tốt nhất ở Bắc Kinh. Quốc Diễn Nghĩa, Khuôn viên Cố cung ---> Cố Cung, Vạn Lí được XD trên 1 khu đất Trường Thành . rộng hình chữ nhật, diện tích 720.000 m2, xung quanh có tường thành màu đỏ tía, coa tới 10 m. Ven ngoài tường có hào rộng, 4 góc thành có 4 cửa ra vào đối diện với nhau: Ngọ môn, Tây hoa môn, Thần ngọ môn và Đường hoa môn, trong đó Ngọ môn là cửa chính để vào cố cung. - Em có nhận xét gì về - Đạt trình độ cao, trang trí trình độ sản xuất đồ tinh xảo, nét vẽ điêu luyện-> gốm? tác phẩm nghệ thuật - Có nhiều phát minh lớn đóng góp cho sự phát triển của nhân loại: giấy, kĩ thuật in ấn, la bàn, thuốc súng ; Trung Quốc là nền mĩng cho các ngành khoa học kĩ thuật hiện đại: đĩng tàu, khai mỏ, luyện kim - HĐ 3. Hoạt động luyện tập: 3’ - Vẽ trục thời gian dưới đây vào vở, điền vào chỗ trống(...) dưới trục thời gian những triều đại tiêu biểu gắn liền với sự hình thành, thịnh vượng và suy thoái của chế độ phong kiến Trung Quốc. 221 Công nguyên 618 1644 năm ..................... ........................ ......................... - HĐ4. Hoạt động vận dụngvà mở rộng: 2’ - Em có biết di sản văn hóa nào của Trung Quốc thời phong kiến còn đến ngày nay? Kể tên? 4. Hướng dẫn về nhà, hoạt động nối tiếp: 2’ - Tìm hiểu thêm những tư liệu liên quan đến lịch sử TQ thời phong kiến. - Tìm đọc truyện: Thủy hử, Tây du kí, Hồng lâu mộng, bộ sử Tư mã Thiên. - Chuẩn bị bài :Ấn Độ thời phong kiến. - Đọc trước bài mới và trả lời các câu hỏi trong sgk IV. Đánh giá nội dung bài học: 3’ - Chính sách cai trị của nhà Tống và nhà Nguyên có những điểm gì khác nhau? - Em hãy nêu những thành tựu về văn hóa, khoa học- kĩ thuật của Trung Quốc thời phong kiến? V. Rút kinh nghiệm: ............ ........ Tuần: 3 - Tiết: 6 Ngày soạn: 12/9/2020 Bài 5: ẤN ĐỘ THỜI PHONG KIẾN I Mục tiêu: 1. Kiến thức, kỹ năng, thái độ: - Kiến thức: + Các giai đoạn lớn của lịch sử Ấn Độ thời cổ đại giữa thế kỉ XIX. + Những chính sách cai trị của các Vương triều và những biểu hiện của sự phát triển thịnh đạt của Ấn Độ thời phong kiến. + Một số thành tựu của Ấn Độ thời cổ, trung đại. - Kĩ năng: Quan sát bản đồ, so sánh - Thái độ: Nhận thức được Ấn Độ là một trong những trung tâm của văn minh nhân loại, có ảnh hưởng sâu rộng đến sự phát triển lịch sử và văn hóa của nhiều dân tộc Đông Nam Á. 2. Năng lực, phẩm chất cần hình thành và phát triển cho học sinh: - Năng lực: tự học, NL hợp tác, NL tái hiện, so sánh, phân tích, rút ra bài học lịch sử - Phẩm chất: Sống có trách nhiệm, có tình yêu quê hương đất nước, yêu hòa bình. II Chuẩn bị: GV: -SGK,GA,hệ thống cácPP BĐ Ấn Độ thời cổ đại và phong kiến. - Một số tranh ảnh về các công trình văn hóa của Ấn Độ. HS: SGK, trả lời các câu hỏi, LHTT III Tổ chức các hoạt động dạy học: 1. Ổn định lớp: 1’. (Kiểm tra sĩ số, vệ sinh) 2. Kiểm tra bài cũ: 3’ - Chính sách cai trị của nhà Tống và nhà Nguyên có điểm gì khác nhau? - Em hãy nêu những thành tựu của văn hóa, khoa học- kĩ thuật của Trung Quốc thời phong kiến. 3. Nội dung bài mới: 32’ - HĐ1: Hoạt động tìm hiểu thực tiễn: Khởi động: Giới thiệu bài: Ấn Độ là nước có nền văn hoá phát triển cao, phong phú, toàn diện, là một trong những trung tâm văn minh lớn của loài người, nó có ảnh hưởng đến quá trình phát triển lịch sử văn hoá các dân tộc ĐNA, trong đó có VN. Để hiểu rõ quá trình phát triển đất nước ra sao, chúng ta sẽ tìm hiểu qua bài học hôm nay. - HĐ 2: Hoạt động tìm tòi, tiếp nhận kiến thức mới: Sản phẩm hoạt động Hoạt động của gv và hs Kết luận của GV của hs Kiến thức 1: 1 ’ 1) Những trang sử đầu Những trang sử đầu tiên: tiên: ----> Không dạy ---> HS không học ( Không ghi ) Kiến thức 2: 16’ 2) Ấn Độ thời phong Ấn Độ thời phong kiến : kiến: - Sự phát triển của Ấn Độ - Vương triều Gupta (thế - Vương triều Gupta (thế dưới vương triều Gúp- ta kỉ IV-XI): KT,VH,XH kỉ IV - XI): Kinh tế, văn được biểu hiện như thế nào ? điều phát triển hóa, xã hội, điều phát triển như: luyện kim phát - Hãy trình bày sự hình thành triển, các nghề thủ công của các quốc gia phong kiến (dệt vải), chế tạo kim Inđônêxia ? hòan, khắc trên ngà voi. ---> HDHS lập BNB ( Thời ---> HS lập BNB - Vương triều Hồi giáo gian, QG, tình hình KT Đê-li (TK XII-XVI): quí tộc hồi giáo chiếm ruộng - Người Hồi giáo đã thi hành - Xóa bỏ sự kì thị tôn đất và cấm đạo Hin-đu. những chính sách gì? giáo. - Phát triển KT,VH... - Vương triều Mô-gôn (thế kỉ XVI-XIX): - Vương triều Đê-li tồn tại - Vương triều Hồi giáo trong bao lâu? Đê-li (TK XII-XVI) + Xóa bỏ sự kì thị tôn giáo. - Vua A-cơ-ba đã áp dụng những chính sách gì để cai + Phát triển KT,VH... trị Ấn Độ? - Gữa TK XIX, Ấn Độ - Hướng dẫn thêm về A-cơ-ba trở thành thuộc địa của cho HS. Anh. - Chia nhóm cho HS thảo luận: + Chính sách cai trị của người - Cuối thế kỉ XIII dòng Hồi giáo và người Mông Cổ vua Giava mạnh lên, trên đất nước Ấn Độ có gì chinh phục các tiểu quốc khác? ở hai đảo Xu-ma-tơ-ra + Theo em đất nước Ấn Độ và Gia-va. Lập nên giai đoạn này ra sao? vương triều Mô-đô-pa- - Đại diện nhóm trình bày. hít hùng mạnh trong 3 - Các nhóm nhận xét, bổ thế kỉ sung. - Vương triều Hồi giáo - GV nhận xét, chốt ý. Đê-li (TK XII-XVI): - Vương triều Mô-gôn (thế kỉ XVI-XIX): + Xóa bỏ sự kì thị tôn giáo. Kiến thức 3: 15’ 3) Văn hóa Ấn Độ: Văn hóa Ấn Độ *THGDMT: Những thành - Phát triển KT,VH... - Chữ viết: chữ phạn, tựu rực rỡ về văn hóa: - Có chữ viết riêng:Chữ đây là nguồn gốc của - Chữ viết đầu tiên được Phạn. chữ viết Hin-đu. người Ấn Độ sáng tạo là loại - Tác phẩm thơ, ca, kịch. chữ gì? Dùng để làm gì? - Tôn giáo: Đạo Bà La - Tôn giáo: Đạo Bà La Môn có bộ kinh Vê-đa Môn có bộ kinh Vê-đa là - Tôn giáo Ấn Độ phát triển - Bộ kinh Vê-đa = chữ bộ kinh cầu nguyện xưa như thế nào? Phạn nổi tiếng. nhất. - Kịch Sơ-kun-tơ-la, Ka- li-đa-sa- thời Gúp- ta. - Văn học: Với giáo lí, - Kể tên các tác phẩm văn - Kiến trúc Hinđu và luật pháp, thơ ca có học nổi tiếng của Ấn Độ? kiến trúc phật giáo độc ảnh hưởng đến đời sống đáo. xã hội. - Kiến trúc Ấn Độ có gì đặc - HS: Xem H11 kiến trúc sắc ? Ấn Độ và kiến trúc các - Kiến trúc Hinđu và ---> Đền hang A-jan-ta được nước khác. kiến trúc phật giáo độc kiến tạo từ TK thứ II TCN đáo. đến TK thứ VI SCN. Là - Thể hiện 1 XH muôn những bức hoạ trên vách đá, màu, muôn vẻ. gắn với CS người tu hành - Nghệ thuật kiến trúc - Em có nhận xét gì về kiểu chịu ảnh hưởng sâu sắc dáng các công trình kiến của tôn giáo. trúc này? *HĐ3. Hoạt động luyện tập: 3’ - Xã hội phong kiến ở Ấn độ trải qua mấy vương triều? - Em hãy kể tên các tác phẩm văn học tiêu biểu của Ấn Độ mà em biết? - Em hãy lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử của Ấn Độ. * HĐ4. Hoạt động vận dụng và mở rộng: 2’ Em có biết di sản văn hóa nào của Việt Nam thể hiện sự ảnh hưởng của văn hóa Trung Quốc, Ấn Độ?( Thánh địa Mỹ Sơn - Quảng Nam; Hoàng thành Thăng Long...) 4. Hướng dẫn về nhà và hoạt động nối tiếp: 2’ - Học bài cũ - Tìm hiểu thêm những tư liệu liên quan đến lịch sử Ấn Độ giai đoạn trên. - Chuẩn bị bài : Các quốc gia phong kiến ĐNÁ - Đọc trước bài mới và trả lời các câu hỏi trong sgk IV. Đánh giá nội dung bài học: 3’ - Trình bày các giai đoạn của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á? - Lập niên biểu của các giai đoạn phát triển lịch sử của Ấn Độ? - Những thành tựu về văn hóa của Ấn Độ? V. Rút kinh nghiệm: ........................................................................................................................................ ........................................................................................................................................ ........................................................................................................................................ ....................................................................................................................................... Kí duyệt của tổ tuần 3 Ngày: 17/9/2020 - ND: - PP: - HT: Nguyễn Thị Định
Tài liệu đính kèm: