Giáo án Lịch sử Lớp 7 - Tuần 10 - Năm học 2020-2021

 Giaó sử 7 tuần 10
Ngày soạn ; 2/11/2020
Tuần 10 -Tiết 19 - Bài 12 ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HOÁ
 I. ĐỜI SỐNG KINH TẾ
 I . Mục tiêu :
 1 . Kiến thức, kĩ năng, thái độ:
 - Kiến thức:
 Dưới thời Lý, đất nước được ổn định lâu dài, nông nghiệp, thủ công nghiệp đã có 
chuyển biến và đạt được một số thành tựu nhất định.
 Việc buôn bán với nước ngoài được phát triển.
 - Kĩ năng :
 Quan sát và phân tích các nét đặc sắc của một công trình nghệ thuật.
 - Thái độ :
 Khâm phục ý thức vươn lên trong công cuộc xây dựng đất nước độc lập của dân 
tộc ta vào thời Lý.
2. Năng lực, phẩm chất cần hình thành và phát triển cho học sinh:
- Năng lực: tự học, nl giải quyết vấn đề, năng lực ngôn ngữ, so sánh, liên hệ, rút ra 
bài học 
- Phẩm chất: tình yêu quê hương đất nước, tự lập, tự tin.
 II . Chuẩn bị :
 - Giáo viên : Các tranh ảnh mô tả các hoạt động kinh tế thời Lý.
 - Học sinh: Tư liệu về kinh tế văn hóa thời Lý.
 III . Tổ chức các hoạt động dạy học :
 1, Ổn định lớp: 1’( Kiểm tra sĩ số, vệ sinh)
 2 . Kiểm tra bài cũ : 5’
 Câu 1: Trình bày diễn biến trận chiến trên phòng tuyến Như Nguyệt bằng lược đồ?
 Câu 2: Vì sao nhân dân ta chống Tống thắng lợi? Ý nghĩa lịch sử của chiến thắng 
này?
 3. Bài mới :
1. Hoạt động tìm hiểu thực tiễn:
* Khởi động:
 - Vào bài: GV giới thiệu: Dưới thời Lý đất nước ta bước vào thời kì ổn định lâu 
 dài, nhân dân ta có điều kiện xây dựng một nền kinh tế phát triển đầy đủ, bước đầu 
 có nét mới trong nông nghiệp, thủ công nghiệp Để hiểu rõ hơn hôm nay chúng ta 
 cùng tìm hiểu bài 12 “Đời sống kinh tế văn hóa” phấn I.
2. Hoạt động hình thành kiến thức mới:
 Hoạt động của giáo viên và Sản phẩm hoạt động Kết luận của giáo 
 học sinh của học sinh viên
 Kiến thức 1 : 13’ Sự 1) Sự chuyển biến của 
 1 Giaó sử 7 tuần 10
chuyển biến của nền nông nền nông nghiệp:
nghiệp. Ruộng đất đều thuộc 
THGDMT: Nông nghiệp là quyền sở hữu của vua, 
ngành kinh tế chủ yếu và do nông dân canh tác.
quan trọng nhất dưới thời Lý. - Nhà nước có nhiều 
Vấn đề ruộng đất, đê điều, biện pháp quan tâm 
sức kéo là vấn đề mà các triều khuyến khích nông 
đại phong kiến luôn quan nghiệp phát triển :
tâm. - Tổ chức lễ cày Tịch 
 Ruộng đất trong cả nước - Ruộng đất thuộc quyền Điền.
thuộc quyền sở hữu của ai? sở hữu của vua do nhân - Khai hoang, đào kênh 
(Yếu) dân canh tác. mương đắp đê phòng 
Giảng: Thực tế, ruộng đất đều lụt.
do nông dân canh tác. Hằng - Cấm giết hại trâu, bò.
năm, nhân dân các địa => nhiều năm mùa 
phương theo tục lệ chia ruộng màng bội thu .
đất để cày cấy và nộp thuế 
cho vua.Tuy nhiên, trong xã 
hội thời Lý, sự phân hoá 
ruộng đất diễn ra khá mạnh. 
Vua Lý lấy một số đất công 
làm nơi thờ phụng, tế lễ...
Vua Lý rất quan tâm tới sản 
xuất nông nghiệp.
Để khuyến khích phát triển - Tổ chức lễ cày Tịch 
sản xuất nông ghiệp các vua Điền.
thời Lý đã làm gì? (Yếu) - Khai hoang, đào kênh 
 mương đắp đê phòng lụt.
 - Cấm giết hại trâu, bò.
 -> Mùa màng bội 
 thu.Cây trái hoa màu 
 tươi tốt.
Trong lễ tịch điền nhà Vua tự - Để khuyến khích nhân 
cầy mấy đường thể hiện điều dân sản xuất.
gì? (Yếu)
 Giảng; Do vậy, dưới thời nhà 
Lý nhiều năm mùa màng bội 
thu.
 Tại sao nông nghiệp thời Lý - Nhờ sự chăm lo, sự 
phát triển mạnh như vậy? quan tâm của các vua 
(Khá- giỏi ) thời Lý , cùng những 
 biện pháp khuyến khích 
 phát triển sản xuất. Sự 
 chuyên cần của nhân dân 
 Đại Việt được sống 
 2 Giaó sử 7 tuần 10
 trong điều kiện hoà bình.
Những biện pháp đó đem lại => Mùa màng bội thu
kết quả gì ?
Kiến thức 2 : 15’ Thủ công 2) Thủ công nghiệp 
nghiệp và thương nghiệp. và thương nghiệp.
Giảng: Nông nghiệp phát 
triển tạo điều kiện cho các 
ngành thủ công nghiệp và 
thương nghiệp phát triển.
Em hãy kể tên các nghề thủ - Dêt, Chăn tằm, ươm tơ, Thủ công nghiệp có rất 
công truyền thống của nhân dệt, gốm xây dựng cung nhiều ngành nghề tạo 
dân ta? (Yếu) điện, nhà cửa rất phát ra nhiều sản phẩm có 
 triển chất lượng cao: dệt, 
Qua việc làm trên của nhà =>Nghề dệt khá phát gốm xây dựng cung 
Lý em nghĩ gì về hàng tơ lụa triển trở thành một điện, nhà cửa rất phát 
của Đại Việt thời đó? Vì sao nguồn lợi khiến cho nhà triển. 
vua không dùng gấm vóc nước phải quan tâm đưa 
Trung Quốc? (Khá- giỏi ) vào “quốc sách”.
 Nhà Lý lập các kho vải 
 lụa ở các làng.
 - Làng Thiết Sài- dệt lĩnh 
 do bà công chúa Phan 
 Thị Ngọc Đô người 
 Chăm phụ trách.
 - Làng Nghi Tám dệt lụa 
 tơ tằm do bà công chúa 
 Quỳnh Hoa phụ trách.
 - Sản phẩm dệt, phong 
 phú có tơ, lụa, sa the 
 lĩnh, gấm, vóc, vải 
 bông... chất lượng, màu 
 sắc phong phú, đa dạng, 
 đẹp và vậy vua Lý đã 
 ban lục đẹp cho các bô 
 lão hương cố pháp dùng 
 gấm vóc làm mũ, áo cho 
 vua, quan.
Ngoài ra còn có các nghề thủ - Ngoài ra các nghề: làm - Các nghề làm đồ 
công nào khác? đồ trang sức, làm giấy, trang sức, làm giấy 
 đúc đồng, rèn sắt... đều đúc đồng, rèn sắt, đóng 
 phát triển. thuyền, đúc thuyền, 
- Cho HS xem các hình 23 đồ Chuông Quy Điền – to may, quần áo, giầy cho 
gốm tráng men. nặng, không kêu. vua, quan, binh sĩ được 
- Yêu cầu HS nhận xét về Tháp bảo Thiên –HN. mở rộng; nhiều công 
 3 Giaó sử 7 tuần 10
 chúng. Vạc Phổ Minh <Nam trình nỗi tiếng do thợ 
 Giảng: Bên cạnh đó, bàn tay Định>. thủ công dựng nên 
 người thủ công Đại Việt đã như: Chuông Quy 
 tạo được nhiều công trình nổi Điền’ Tháp bảo Thiên 
 tiếng như: vạc Phổ Minh, –HNội ; Vạc Phổ Minh 
 chuông Quy Điền...(sưu tầm: .
 tranh ảnh về các công trình 
 trên).
 Bước phát triển mới của thủ - Một số xưởng thủ công 
 công nghiệp thời Lý là gì? nhà nước được xây dựng 
 (Yếu) ở kinh đô Hoa Lư tập 
 Giảng: Thương nghệp: Việc trung nhiều thợ khéo tay 
 buôn bán trong ngoài nước trong nước như: đúc vũ 
 càng được mở mang phát khí, đóng thuyền, đúc 
 triển. thuyền, may, quần áo, 
 giầy cho vua,quan, binh 
 Vùng biên giới hải đảo giữa sĩ.
 hai nước đã được chính 
 quyền 2 bên cho lập nhiều 
 chợ để trao đổi buôn bán.
 Thủ công nghiệp phát triển Thương nghiệp. - Hoạt động trao đổi 
 kéo theo sự phát triển của - Rất phát triển “chợ Vân buôn bán ở trong và 
 ngành kinh tế nào? Đồn”. ngoài nước diễn ra rất 
 Giảng: Vân Đồn thuộc Quảng mạnh.
 Ninh là một hải đảo, nơi 
 thương nhân nước ngoài 
 thường đến buôn bán.
 Sự phát triển của thủ công - Nền kinh tế đương thời Vân Đồn được coi là 
 nghiệp, thương nghiệp thời rất pt, có nhiều hàng hoá nơi buôn bán rất thuận 
 Lý chứng tỏ điều gì? (Khá- trao đổi với nước ngoài tiện với thương nhân 
 giỏi ) và được họ quý trọng nước ngoài.
 - Nhà lý sẵn sàng mở 
 rộng giao lưu với các 
 nước xung quanh
- HĐ3. Hoạt động luyện tập: 3’
 + Theo em, việc nhà Lý xây dựng văn Miếu có ý nghĩa gì?
 + Tại sao dưới thời Lý đạo phật lại rất phát triển?
- HĐ4. Hoạt động vận dụng, mở rộng: 2’
 + Ngày nay nền thủ công nghiệp có phát triển không, ở địa phương em có ngành 
thủ công nào?
 + Theo em, phải làm gì để phát triển các làng nghệ thủ công ngày nay?
4. Hướng dẫn về nhà và hoạt động nối tiếp: 2’
- Tìm hiểu một số thành tựu về thủ công thời Lý mà em biết.
- Tìm hiểu một số nét sinh hoạt văn hóa thời Lý?
 4 Giaó sử 7 tuần 10
- Chuẩn bị bài mới: Nước Đại Việt ở thế kỉ XIII
+ Quá trình sụp đổ của nhà Lý
+ Sự thành lập nhà Trần.
IV.Đánh giá bài học: 3’
 Nhà Lý làm gì để đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp? (Yếu)
 Trình bày những nét chính của sự phát triển thủ công nghiệp và thương 
nghiệp? (Khá- giỏi )
 Mối quan hệ giữa nông nghiệp, thủ công nghiệp và thương nghiệp?
V . Rút kinh nghiệm : 
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
...................................................................................................................... 
Ngày soạn : 2/11/2020
Tuần 10 -Tiết 20 - Bài 12 ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HOÁ
 II. SINH HOẠT XÃ HỘI VÀ VĂN HOÁ 
I . Mục tiêu :
 1. Kiến thức, kĩ năng, thái độ:
 - Kiến thức:
 Thời Lý có sự phân hoá mạnh về giai cấp và các tầng lớp trong xã hội.
 Văn hoá giáo dục phát triển mạnh, hình thành văn hoá Thăng Long.
 - Kỹ năng :
 Rèn luyện kỹ năng lập bảng so sánh, vẽ sơ đồ.
 - Thái độ :
 Giáo dục lòng tự hào truyền thống văn hiến của dân tộc, ý thức xây dựng nền văn 
hoá dân tôc.
2. Năng lực, phẩm chất cần hình thành và phát triển cho học sinh:
- Năng lực: tự học, nl giải quyết vấn đề, năng lực ngôn ngữ, so sánh, liên hệ, rút ra 
bài học 
- Phẩm chất: tình yêu quê hương đất nước, tự lập, tự tin.
II . Chuẩn bị :
 Giáo viên :Tranh ảnh các thành tựu văn hoá thời Lý. Sơ đồ giai cấp trong xã 
hội.
 Học sinh : bài soạn , vở ghi .
III . Tổ chức các hoạt động dạy học:
 1. Ổn định lớp: 1’( Kiểm tra sĩ số, vệ sinh)
 2 . Kiểm tra bài cũ : 5’
 Câu 1: Nhà Lý đã làm gì để đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp?
 5 Giaó sử 7 tuần 10
 Câu 2 : Nêu tình hình thủ công nghiệp và thương nghiệp thời Lý? Mối quan hệ 
giữa nông nghiệp, thủ công nghiệp và thương nghiệp?
 3. Bài mới : 
- HĐ1. Hoạt động tìm hiểu thực tiễn:
* Khởi động:
 - Vào bài: GV giới thiệu: So với thời Đinh- Tiền Lê, sự phân biệt đẳng cấp ở 
 thời Lý đã sâu sắc hơn, số nông dân tá điền bị bóc lột ngày càng tăng. Giáo dục 
 văn hóa có nhiều thay đổi, để hiểu rõ hơn hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu tiếp 
 phần II : Sinh hoạt xã hội và văn hóa.
2. Hoạt động hình thành kiến thức mới:
 Hoạt động của giáo viên Sản phẩm hoạt động của Kết luận của giáo viên
 và học sinh học sinh
 Kiến thức 1 : 18’ Những 1) Những thay đổi về 
 thay đổi về mặt xã hội. mặt xã hội.
 Thời Lý, xã hội chia làm 
 nhiều tầng lớp: Vua quan là bộ phận 
 Về sơ đồ giai cấp trong xã chính trong giai cấp thống 
 hội. trị , một số ít quan lại , 
 So với thời Đinh - Tiền - Sự phân biệt giai cấp sâu một số ít dân thường có 
 Lê, sự phân biệt giai cấp sắc hơn giai cấp địa chủ nhiều ruộng đất trở thành 
 ở thời Lý như thế nào? càng tăng, nhân dân tá địa chủ 
 (Khá- giỏi) điền bị bóc lột ngày càng - Thành phần chủ yếu là 
 tăng. nông dân gắn bó với làng 
 Đời sống của các tầng lớp - Giàu có đầy đủ xã ,ho phải làm nghĩa vụ 
 trong giai cấp thống trị cho nhà nước và nộp tô 
 như thế nào? cho địa chủ ‘ một số đi 
 Nêu đời sống của các - Nhân dân là lực lượng khai hoang lâp nghiệp ở 
 tầng lớp trong giai cấp bị chính được chia ruộng đất- nơi khác.
 trị? tô thuế. - Người làm nhề thủ công 
 - Thợ thủ công, thơng sống rải rác khấp làng xã 
 nhân- thuế làm nghĩa vụ. phải nộp thuế và làm 
 - Nhân dân nghèo nhận nghĩa vụ với nhà vua....
 ruộng đất, nộp tô thuế.
 - Nhân dân tá điền đời 
 sống gắn chặt giai cấp địc 
 chủ.
 - Nô tì: TTầng lớp thấp 
 nhất trong xã hội phục vụ, 
 lầm việc nặng, họ là tù 
 binh hoặc do nợ, tự bán 
 mình... cuộc sống của họ 
 không đảm bảo.
 Kiến thức 2 : 10’ Giáo 2) Giáo dục và văn hoá
 dục và văn hoá Năm 1070, nhà Lý xây 
 6 Giaó sử 7 tuần 10
Gọi HS đọc từ đầu đến dựng Văn Miếu và đến 
"1000 người ở Thăng năm 1075, khoa thi đầu 
Long làm sư" ? tiên được mở.
 Nhà Lý đã làm gì để phát - Văn miếu được xây dựng Quốc Tử Giám được 
triển nền giáo dục? (Yếu) 1070 đây là miếu thờ tổ thành lập năm 1076.
 đạo nho do Khổng Tử 
Giảng: Văn Miếu chính sáng lập và là nơi dạy học 
thức được xây dựng vào cho con vua.
tháng 9- 1070. Đây là 
miếu thờ tổ đạo Nho (do 
Khổng Tử sáng lập) và nơi 
dạy học cho các con vua. 
Văn Miếu dài 350m, 
ngang 75m. Năm 1075, 
khoa thi đầu tiên được mở 
tại đây. Năm 1076, nhà 
Quốc Tử Giám được dựng 
lên trong khu Văn Miếu 
và được coi là trường đại 
học đầu tiên của Đại Việt. 
Lúc đầu ở đây chỉ dành 
cho các con vua, sau đó 
nhà Lý mở rộng cho các 
con em quan lại và những - Đạo Phật rất phát triển.
người giỏi trong nước.
Giảng: Nhà Lý rất quan 
tâm đến giáo dục song chế 
độ thi cử chưa quy củ, nền 
nếp.
- Thời Lý, văn học chữ 
hán bắt đầu phát triển và 
đặc biệt các vua nhà Lý 
đều sùng đạo Phật.
 Nêu những dẫn chứng - Vua Lý sai người dựng 
thời Lý, đạo Phật được chùa tháp, tô tượng, đúc 
sùng bái? (Khá- giỏi) chuông, dịch kinh Phật, 
- Gọi HS đọc phần in soạn sách Phật.
nghiêng trang 48.
- Giới thiệu cho HS xem 
các công trình của nhà Lý 
H.24 - H.25 trong SGK.
+ Tượng Phật Adiđà nằm 
trong chùa Phật Tích ở 
Bắc Ninh được xây dựng 
ở thế kỉ thứ VII - X. Bức 
 7 Giaó sử 7 tuần 10
tượng này được vua Lý 
Thánh Tông cho đúc bằng 
vàng năm 1057.
+ Chùa Một Cột có tên là 
Diên Hựu (Phúc lành dài 
lâu) được xây dựng năm 
1049 thời vua Lý Thái 
Tông. (Chuyện kể khi vua 
về già chưa có con trai, 
nên nhà vua thường đến 
chùa cầu tự. Một đêm vua 
mơ thấy Đức Phật Quan 
Âm hiện trên đài hoa sen Các ngành nghệ thuật: 
ở một hồ nước hình vuông kiến trúc, điêu khắc, ca 
phía Tây Thăng Long, tay nhạc, lễ hội...rất phát 
bế con trai đưa cho nhà triển.
vua). => Việc xây dựng Văn 
 Nêu vị trí đạo Phật thời miếu và Quốc tử giám 
Lý? (Yếu) đánh dấu sự ra đời nền 
Giảng: Thời Lý, nhân dân giáo dục Đại Việt .
ưa thích ca hát nhảy múa.
 Kể tên các hoạt động văn - Hát chèo, múa rối, dàn 
hoá dân gian và các môn nhạc có các nhạc cụ trống, 
thể thao được nhân dân kèn.
ưa thích? + Đá cầu, vật, đua 
Giảng: thuyền...
- Các hoạt động văn hoá 
đó đều được đưa vào 
những lễ hội được tổ chức 
vào mùa xuân hằng năm ở 
khắp nơi.
- Kiến trúc và điêu khắc 
rất phát triển (kết hợp giới 
thiệu tranh ảnh về các 
công trình kiến trúc cho 
HS: tháp Báo Thiên, tháp 
Chương Sơn, chuông chùa 
Trùng Quang...).
Giảng: Các công trình 
kiến trúc có quy mô lớn, 
trình độ điêu khắc ngày 
càng tinh vi, thanh thoát.
Giới thiệu cho HS quan 
sát hình rồng thời Lý.
Yêu cầu HS nhận xét. - Mình tròn, toàn thân uốn 
 8 Giaó sử 7 tuần 10
 Hình rồng thời Lý được khúc uyển chuyển.
 coi là hình tượng nghệ 
 thuật độc đáo.
 * Tổng kết: Các tác phẩm 
 nghệ thuật của nhân dân ta 
 thời Lý đã đánh dấu sự ra 
 đời của nên văn hoá riêng 
 của dân tộc - văn hoá 
 Thăng Long. 
 - GV kết luận về nghệ 
 thuật thời Lý:
 + Độc đáo, tinh tế, bình dị, 
 gần với tự nhiên, có qui 
 mô lớn nền văn hóa 
 riêng biệt của dân tộc- 
 Văn hóa Thăng Long.
 + Sự phát triển đồng đều 
 về mọi mặt đó xác định 
 khả năng xây dựng nền 
 độc lập, hình thành một 
 nền văn húa đậm đà bản 
 sắc dân tộc.
 - THGDMT: Liên hệ, 
 giáo dục: qua các công 
 trình mà nhà Lý đạt được 
 giúp chúng ta càng thêm 
 tự hào về một nền văn hóa 
 của dân tộc ta mà nhiều 
 công trình còn có giá trị 
 cho đến ngày nay.
 - THGDMT: Giaó dục 
 cho HS ý thức gìn giữ các 
 di tích, hiện vật lịch sử- 
 văn hóa ở địa phương.
- HĐ3. Hoạt động luyện tập: 2’
 Tại sao dưới thời Lý đạo phật lại rất phát triển?
- HĐ4. Hoạt động vận dụng, mở rộng: 2’
 9 Giaó sử 7 tuần 10
 Theo em, những chính sách phát triển kinh tế văn hóa thời Lý để lại bài học gì cho 
công cuộc phát triển kinh tế, văn hóa hiện nay? 
4. Hướng dẫn về nhà và hoạt động nối: 3’
- Chuẩn bị bài mới: Nước Đại Việt ở thế kỉ XIII
+ Quá trình sụp đổ của nhà Lý
+ Sự thành lập nhà Trần.
IV. Đánh giá bài học: 3’
Trình bày những thay đổi xã hội dưới thời Lý? (Khá- giỏi)
Nêu những thành tựu, văn hoá thời Lý? (Yếu)
Kể tên một vài công trình kiến trúc thời Lý?
IV . Rút kinh nghiệm : 
......................................................................................................................
......................................................................................................................
......................................................................................................................
................................................................................................................
 Ký duyệt của tổ tuần 10 ngày 4/11/2020
 Tổ trưởng
 - ND :
 - HT:
 - PP:
 Đinh Thu Trang
 10 Giaó sử 7 tuần 10
11