Giáo án Lịch sử và Địa lí 7 - Tuần 11+12 - Năm học 2023-2024 - Bùi Thị Kim Thoa

 Trường: TH&THCS Tân Thạnh Họ và tên GV: Bùi Thị Kim Thoa
 Tổ: Ngữ Văn
 TÊN BÀI DẠY: BÀI 10. ĐẶC ĐIỂM DÂN CƯ, XÃ HỘI CHÂU PHI
 Môn học/Hoạt động giáo dục: ĐỊA LÍ 7
 Thời gian thực hiện: (2 tiết/ tuần 11,12)
I. MỤC TIÊU
 1. Về kiến thức
 Một số vấn đề nổi cộm về dân cư, xã hội và di sản châu Phi (vấn đề nạn đói, vấn 
đề xung đột quân sự, )
 2. Về năng lực
 a. Năng lực chung:
 - Năng lực tự học: khai thác được tài liệu phục vụ cho bài học.
 - Năng lực giao tiếp và hợp tác: làm việc nhóm có hiệu quả.
 b. Năng lực đặc thù:
 - Năng lực nhận thức khoa học địa lí: Trình bày được một số vấn đề nổi cộm về 
dân cư, xã hội và di sản châu Phi (vấn đề nạn đói, vấn đề xung đột quân sự, )
 - Năng lực vận dụng tri thức địa lí giải quyết một số vấn đề thực tiễn: liên hệ việc 
giúp đỡ, sẻ chia của dân tộc Việt Nam đến các dân tộc châu Phi.
 3. Về phẩm chất: ý thức học tập nghiêm túc, say mê yêu thích tìm tòi những thông 
tin khoa học về dân cư, xã hội châu Phi. Ý thức giúp đỡ, sẻ chia với các dân tộc ở 
châu Phi.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
 1. Giáo viên (GV)
 - Hình 10.1 SGK phóng to.
 - Phiếu học tập, bảng phụ ghi câu hỏi thảo luận nhóm và bảng nhóm cho HS trả 
lời.
 2. Học sinh (HS): SGK, vở ghi.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
 1. Hoạt động 1: Khởi động 
 a. Mục tiêu: Tạo tình huống giữa cái đã biết và chưa biết nhằm tạo hứng thú học 
tập cho HS. 
 b.Nội dung: GV tổ chức trò chơi “Ghép cột” cho HS.
 c. Sản phẩm: HS giải mã được trò chơi “Ghép cột” do GV đặt ra.
 d. Tổ chức thực hiện:
 Bước 1. Giao nhiệm vụ: Em hãy nối cột A với cột B sao cho phù hợp:
 Tên Quốc gia Hình ảnh 2
 1. Ai Cập a. 
 2. Nam Phi b.
 c.
 3. An-giê-ri
 4. Li-bi d. 
 Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
 * HS tiến hành nối cột. 
 * GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực hiện 
nhiệm vụ học tập của HS.
 Bước 3: Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
 * Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm của 
mình: 
 KHBD môn Địa lí 7-Tuần 11,12 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 3
1 – b, 2 – a, 3 – d, 4 – c.
 * HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của cá 
nhân.
 Bước 4. GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: Châu Phi có các quốc gia quy mô 
dân số trên 100 triệu người như Ni-giê-ri-a, Ê-ti-ô-pi-a, Ai Cập. Đây cũng là châu lục 
có tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên cao và có một số vấn đề xã hội tồn tại. Vậy dân cư, 
xã hội châu Phi có những vấn đề nổi cộm gì? Để biết được điều này, lớp chúng ta sẽ 
tìm hiểu qua bài học hôm nay.
 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức 
 2.2. Tìm hiểu những vấn đề về dân cư 
 a. Mục tiêu: HS trình bày được những vấn đề về dân cư châu Phi.
 b. Nội dung: HS dựa vào hình 10.1 và đọc kênh chữ SGK tr 133-134, suy 
nghĩ cá nhân để trả lời các câu hỏi của GV. 
 c. Sản 
phẩm: trả lời 
được các câu hỏi của GV.
 d. Tổ chức thực hiện: 
 Hoạt động của GV và HS Dự kiến sản phẩm
 Bước 1. Giao nhiệm vụ: 1. Những vấn đề và dân 
 * GV gọi HS đọc nội dung mục 1 SGK. cư
 * GV treo hình 10.1 lên bảng. - Dân số: hơn 1,3 tỉ người 
 * GV yêu cầu HS dựa vào hình 10.1 và thông tin trong bày, năm 2020, đứng thứ 2 thế 
 lần lượt trả lời các câu hỏi sau: giới.
 1. Dân số châu Phi năm 2020 là bao nhiêu? Đứng thứ mấy - Tỉ suất gia tăng tự nhiên 
 trên thế giới? vẫn còn ở mức cao so với 
 2. Nhận xét tỉ suất tăng dân số tự nhiên của châu Phi từ thế giới, giai đoạn 2015-
 giai đoạn 2000 - 2005 đến giai đoạn 2015 - 2020. 2020 là 2,5%.
 3. Nhận xét tuổi thọ trung bình của châu Phi từ giai đoạn 
 2000 - 2005 đến giai đoạn 2015 - 2020.
 KHBD môn Địa lí 7-Tuần 11,12 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 4
4. Trình bày cơ cấu dân số của châu Phi năm 2020. - Tuổi thọ trung bình được 
5. Cho biết dân số còn tăng nhanh ảnh hưởng như thế nào cải thiện, năm 2020 là 62,7 
đến sự phát triển kinh tế - xã hội châu Phi? tuổi.
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: - Châu Phi có cơ cấu dân số 
* HS quan sát hình 10.1, đọc kênh chữ trong SGK, suy nghĩ trẻ, năm 2020, số người 
để trả lời câu hỏi. trong độ tuổi 0-14 tuổi 
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái chiếm 40,6%, độ tuổi 15-
độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS. 64 tuổi chiếm 55,9%.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS 
trình bày sản phẩm của mình:
1. Dân số: hơn 1,3 tỉ người năm 2020, đứng thứ 2 thế giới.
2. Giai đoạn 2000 - 2005 đến giai đoạn 2015 - 2020, tỉ suất 
tăng dân số tự nhiên của châu Phi có sự biến động:
+ Tỉ suất tăng dân số tự nhiên châu Phi có xu hướng tăng 
từ giai đoạn 2000 - 2005 đến giai đoạn 2010 - 2015, tăng 
từ 2,5% (2000 - 2005) lên 2,7% (2010 - 2015).
+ Giai đoạn từ 2010 - 2015 đến 2015 - 2020, tỉ suất tăng 
dân số tự nhiên châu Phi có xu hướng giảm, tuy nhiên tỉ 
suất 2,5% giai đoạn 2010 - 2020 vẫn còn ở mức cao so với 
thế giới.
3. Tuổi thọ trung bình có sự gia tăng từ giai đoạn 2000 - 
2005 là 53,5 tuổi đến giai đoạn 2010 – 2015 là 62,7 tuổi, 
tăng 9,2%.
4. Châu Phi có cơ cấu dân số trẻ, năm 2020, số người trong 
độ tuổi 0-14 tuổi chiếm 40,6%, độ tuổi 15-64 tuổi chiếm 
55,9%.
5.
+ Thuận lợi: Dân số đông tạo ra nguồn lao động dồi dào và 
là thị trường tiêu thụ lớn.
+ Khó khăn: Dân số còn tăng nhanh sẽ tạo áp lực đối với 
sự phát triển kinh tế - xã hội như vấn đề giải quyết việc làm, 
đói nghèo, bệnh tật, tài nguyên bị khai thác kiệt quệ, suy 
thoái và ô nhiễm môi trường, chất lượng cuộc sống của 
người dân,...
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp 
bạn và sản phẩm của cá nhân.
Bước 4. Đánh giá:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết 
quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung chuẩn kiến thức 
cần đạt.
 2.2. Tìm hiểu những vấn đề về xã hội và di sản lịch sử châu Phi (40 phút)
 KHBD môn Địa lí 7-Tuần 11,12 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 5
 a. Mục tiêu: trình bày được một số vấn đề nổi cộm về xã hội và di sản châu 
Phi (vấn đề nạn đói, vấn đề xung đột quân sự, )
 b. Nội dung: Đọc kênh chữ SGK tr134-135, thảo luận nhóm để trả lời các 
câu hỏi của GV. 
 c. Sản phẩm: trả lời được các câu hỏi của GV.
 d. Tổ chức thực hiện:
 Hoạt động của GV và HS Dự kiến sản phẩm
 Bước 1. Giao nhiệm vụ: 2. Những vấn đề về xã hội
 * GV gọi HS đọc nội dung mục 2, 3 SGK. a. Nạn đói
 * GV chia lớp làm 8 nhóm, mỗi nhóm từ 4 đến 6 em, yêu - Nguyên nhân: Do điều 
 cầu HS, yêu cầu HS dựa vào thông tin trong bày, thảo luận kiện canh tác hạn chế, xung 
 nhóm trong 5 phút để trả lời các câu hỏi theo phiếu học tập đột vũ trang dẫn đến sản 
 sau: lượng lương thực không đủ 
 1. Nhóm 1, 2, 3, 4 – phiếu học tập số 1 để cung cấp cho người dân.
 Phần câu hỏi Phần trả lời - Hậu quả: Hằng năm, rất 
 - Trình bày nhiều quốc gia châu Phi 
 nguyên nhân và cần cứu trợ khẩn cấp về 
 hậu quả của một lương thực.
 vấn đề xã hội ở b. Xung đột quân sự
 châu Phi. - Nguyên nhân: do mâu 
 thuẫn giữa các bộ tộc, cạnh 
 - Nhân dân ta đã 
 tranh về tài nguyên, 
 làm gì để giúp đỡ 
 - Hậu quả: gây thương 
 các nước châu 
 vong về người, gia tăng nạn 
 Phi vượt qua nạn 
 đói, bệnh tật, di dân,... và 
 đói?
 ảnh hưởng đến môi trường 
 2. Nhóm 5, 6, 7, 8 – phiếu học tập số 2 thiên nhiên.
 Phần câu hỏi Phần trả lời
 3. Di sản lịch sử
 - Chứng minh 
 châu Phi có Có nhiều di sản lịch sử nổi 
 nhiều di sản lịch tiếng được công nhận là di 
 sử. sản thế giới như: các kim tự 
 tháp từ Gi-gia tới Đát-sua 
 - Cho biết trong (Ai Cập), thành phố cổ 
 việc khai thác và Tim-bút-tu (Ma-li), hoàng 
 phát huy các di cung A-bô-mây (Bê-
 sản, châu Phi cần nanh)...
 lưu ý những vấn 
 đề gì?
 Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
 * HS đọc thông tin trong bày, suy nghĩ, thảo luận nhóm để 
 trả lời câu hỏi.
 * GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái 
 độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS.
 KHBD môn Địa lí 7-Tuần 11,12 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 6
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi nhóm HS có sản phẩm, GV cho các nhóm HS 
trình bày sản phẩm của mình, đại diện nhóm 2, 6 lên thuyết 
trình câu trả lời trước lớp:
2. Nhóm 2 – phiếu học tập số 1
 Phần câu hỏi Phần trả lời
 - Trình bày - Vấn đề nạn đói:
 nguyên nhân và + Nguyên nhân: Do điều kiện canh 
 hậu quả của một tác hạn chế, xung đột vũ trang dẫn 
 vấn đề xã hội ở đến sản lượng lương thực không đủ 
 châu Phi. để cung cấp cho người dân.
 + Hậu quả: Nạn đói còn xảy ra ở 
 nhiều quốc gia, đặc biệt là khu vực 
 nam Xa-ha-ra. Hằng năm, rất nhiều 
 quốc gia châu Phi cần cứu trợ khẩn 
 cấp về lương thực.
 - Vấn đề xung đột quân sự:
 + Nguyên nhân: do mâu thuẫn giữa 
 các bộ tộc, cạnh tranh về tài 
 nguyên, 
 + Hậu quả: gây ảnh hưởng lớn đến 
 đời sống của người dân, quá trình 
 phát triển kinh tế - xã hội như gây 
 thương vong về người, gia tăng nạn 
 đói, bệnh tật, di dân,... và ảnh hưởng 
 đến môi trường thiên nhiên.
 - Nhân dân ta đã Ủng hộ gạo, thương thực thực phẩm, 
 làm gì để giúp đỡ quần áo, thuốc men 
 các nước châu 
 Phi vượt qua nạn 
 đói?
2. Nhóm 6 – phiếu học tập số 2
 Phần câu hỏi Phần trả lời
 - Chứng minh + Châu Phi là một trong những cái 
 châu Phi có nôi của loài người với di sản có lịch 
 nhiều di sản lịch sử từ lâu đời như: phép tính,giấy,... 
 sử. + Có nhiều di sản lịch sử nổi tiếng 
 được công nhận là di sản thế giới 
 như: các kim tự tháp từ Gi-gia tới 
 Đát-sua (Ai Cập), thành phố cổ Tim-
 bút-tu (Ma-li), hoàng cung A-bô-mây 
 (Bê-nanh)...
 KHBD môn Địa lí 7-Tuần 11,12 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 7
 - Cho biết trong + Công tác trùng tu, bảo tồn cần 
 việc khai thác và nguồn kinh phí lớn.
 phát huy các di + Nguy cơ xung đột quân sự.
 sản, châu Phi cần + Hoạt động khủng bố.
 lưu ý những vấn + Ảnh hưởng của thiên tai.
 đề gì?
 * HS các nhóm còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản 
 phẩm giúp bạn và sản phẩm của cá nhân.
 Bước 4. Đánh giá:
 GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết 
 quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung chuẩn kiến thức 
 cần đạt. 
 3. Hoạt động luyện tập 
 a. Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã 
được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức.
 b. Nội dung: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để 
hoàn thành bài tập. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn.
 c. Sản phẩm: trả lời được câu hỏi mà GV giao. 
 d. Tổ chức thực hiện:
 Bước 1. Giao nhiệm vụ: 
 GV yêu cầu HS dựa vào lược đồ hình 2.3 và kiến thức đã học, hãy trả lời các 
câu hỏi sau: Em hãy hoàn thành bảng tổng hợp thông tin về các vấn đề xã hội nổi 
cộm ở châu Phi theo mẫu.
 Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: 
 * HS dựa vào kiến thức đã học, suy nghĩ, trao đổi với bạn để trả lời câu hỏi.
 * GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực 
hiện nhiệm vụ học tập của HS.
 Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
 * Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm 
của mình:
 KHBD môn Địa lí 7-Tuần 11,12 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 8
 * HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của 
cá nhân.
 Bước 4: Đánh giá
 * GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động 
của HS.
 4. Hoạt động vận dụng 
 a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết 
những vấn đề mới trong học tập.
 b. Nội dung: GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm ở lớp và hoàn thành bài tập 
ở nhà. 
 c. Sản phẩm: trả lời được câu hỏi mà GV giao.
 d. Tổ chức thực hiện:
 - Bước 1. Giao nhiệm vụ: GV đặt câu hỏi cho HS: Hãy sưu tầm thông tin, 
hình ảnh từ sách báo và mạng internet về một di sản lịch sử của châu Phi và chia 
sẻ với các bạn cùng lớp.
 Hoạt động này GV hướng dẫn học sinh làm việc ở nhà.
 Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: 
 * HS tìm kiếm thông tin trên Internet để trả lời câu hỏi.
 * GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực 
hiện nhiệm vụ học tập của HS vào tiết học sau.
 Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
 * Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm 
của mình: (Vào tiết học sau)
 Kim tự tháp Giza là một trong 7 kỳ quan thế giới cổ đại và được UNESCO xếp 
hạng Di sản thế giới vào năm 1979. Quần thể Kim tự tháp Giza được xây dựng từ 
cách đây khoảng 4.500 năm được các pharaoh Ai Cập cổ đại dựng lên với hy vọng 
sẽ là nơi đưa họ vào cuộc sống vĩnh hằng.
 Kim tự tháp Giza là những ngôi mộ được xây dựng cho ba trong số các Pharaoh 
của Ai Cập. Người Ai Cập cổ đại tin rằng khi các Pharaoh chết, họ sẽ chuyển sang 
thế giới bên kia sống như những vị thần. Những Pharaoh này đã chuẩn bị cho việc 
 KHBD môn Địa lí 7-Tuần 11,12 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 9
qua thế giới bên kia bằng cách ra lệnh xây dựng những ngôi mộ là kim tự tháp 
khổng lồ cho chính họ, nơi họ có thể lưu trữ tất cả các vật phẩm mà họ cần trong 
thế giới tiếp theo.
 * HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của 
cá nhân.
 Bước 4. Đánh giá:
 GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động của 
HS.
 KHBD môn Địa lí 7-Tuần 11,12 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024