1 Ngày soạn: 15/09/2024 Ngày dạy: /09/2024 CHỦ ĐỀ 1: TRỒNG TRỌT VÀ LÂM NGHIỆP Tiết 4, 5, 6 - BÀI 2: QUY TRÌNH TRỒNG TRỌT I. MỤC TIÊU 1. Năng lực - Năng lực công nghệ: ● Nêu được các bước trong quy trình trồng trọt. ● Trình bày được mục đích, yêu cầu kĩ thuật của các bước trong quy trình trồng trọt. ● Lập được kế hoạch, tính toán được chi phí cho việc trồng và chăm sóc một loại cây trồng phổ biến trong gia đình. ● Thực hiện được một số công việc trong quy trình trồng và chăm sóc một loại cây trồng phổ biến. - Năng lực chung: ● Phát triển kĩ năng phân tích qua hoàn thành các bài tập luyện tập và vận dụng. ● Tự nghiên cứu, thu thập thông tin, dữ liệu qua nội dung trong SGK để trả lời câu hỏi. ● Hợp tác theo nhóm để phân tích các biện pháp kĩ thuật cơ bản áp dụng trong trồng trọt. ● Giải quyết các vấn đề có gắn với thực tiễn áp dụng các biện pháp kỹ thuật tại địa phương. 2. Phẩm chất ● Có tinh thần tự học, chăm chỉ, nhiệt tình tham gia các hoạt động cá nhân và nhóm. ● Có tinh thần trách nhiệm với các chủ đề đã học và vận dụng kiến thức vào thực tiễn địa phương. ● Có ý thức về an toàn lao động và bảo vệ môi trường trong trồng trọt. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Đối với giáo viên - SGK, SGV, SBT Công nghệ 7. - Máy tính, máy chiếu. - Phiếu học tập 2. Đối với học sinh - SGK, - Đọc trước bài học trong SGK. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG a. Mục tiêu: Nguyễn Thị Hiệp, trường THCS Trần Phú, năm học 2024-2025 2 - HS nhận biết được những yếu tố ảnh hưởng đến cây trồng, từ đó hình dung việc tác động như thế nào để cây trồng sinh trưởng, phát triển tốt. - Tạo hứng thú cho HS với chủ đề. b. Nội dung: Câu hỏi mở đầu trang 9 SGK c. Sản phẩm học tập: câu trả lời của HS d. Tổ chức thực hiện: Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV chia nhóm HS và phát phiếu học tập số 1 cho các nhóm. Nhóm HS hoàn thành phiếu học tập. - GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Quan sát hình 2.1 và cho biết: Những yếu tố nào ảnh hưởng đến cây trồng? Yếu tố nào không thể thay đổi, yếu tố nào có thể thay đổi? Nhóm: . Lớp: . PHIẾU HỌC TẬP Quan sát hình 2.1 trang 11 SGK và hoàn thành các thông tin theo bảng sau: Các yếu tố ảnh Các yếu tố không Các yếu tố thay Cách thay đổi các hưởng đến cây trồng thay đổi được đổi được yếu tố Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS quan sát tranh, thảo luận theo cặp đôi và thực hiện yêu cầu. - GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV gọi một số nhóm HS trình bày kết quả. - GV gọi nhóm khác nhận xét, bổ sung. Nhóm: . Lớp: . PHIẾU HỌC TẬP Quan sát hình 2.1 trang 11 SGK và hoàn thành các thông tin theo bảng sau: Các yếu tố ảnh Các yếu tố không Các yếu tố thay Cách thay đổi hưởng đến tay trồng thay đổi được đổi được các yếu tố Nguyễn Thị Hiệp, trường THCS Trần Phú, năm học 2024-2025 3 Ánh sáng, nhiệt độ, Ánh sáng, nhiệt độ, Sâu bệnh, cỏ dại, Làm đất, tưới nước. mưa, gió, sâu bệnh, mưa, gió dinh dưỡng, đất, bón phân, phòng trừ cỏ dại, dinh dưỡng, nước sâu bệnh, làm cỏ đất, nước - GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nêu tóm tắt ý kiến của các nhóm, trong đó chỉ ra những yếu tố ảnh hưởng đến cây trồng như thế nào, yếu tố nào con người không thay đổi được, yếu tố nào thay đổi được và có thể thay đổi thông qua quy trình trồng trọt, bằng cách thay đổi các yếu tố tác động hoặc trồng trọt phù hợp với các yếu tố bên ngoài để cho năng suất cây trồng cao (Ví dụ: làm đất, bón phân, tưới nước, làm cỏ, phòng trừ sâu bệnh...). - GV dẫn dắt HS vào bài học. B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC TIẾT 4 Hoạt động 1: Giới thiệu chung về quy trình trồng trọt a. Mục tiêu: HS nhận biết được các bước của quy trình trồng trọt. b. Nội dung: Câu hỏi hình thành kiến thức trang 11 SGK. c. Sản phẩm học tập: các bước của quy trình trồng trọt. d. Tổ chức hoạt động : HOẠT ĐỘNG CỦA GV và HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1 : GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 1. Giới thiệu chung về quy trình trồng - GV yêu cầu HS đọc nội dung của Mục 1. trọt Giới thiệu chung về quy trình trồng trọt và trả - Quy trình trồng trọt gồm các bước lời câu hỏi: Quan sát sơ đồ và cho biết quy từ khi làm đất đến khi thu hoạch: làm trình trồng trọt gồm những bước nào? đất, bón lót - gieo trồng - chăm sóc (tỉa, dặm cây; làm cỏ, vun xới; bón thúc; tuổi, tiêu nước; phòng trừ sâu, bệnh hại) - thu hoạch. Bước 2 : HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS thảo luận, đọc thông tin SGK, quan sát hình SGK và trả lời câu hỏi. - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. Nguyễn Thị Hiệp, trường THCS Trần Phú, năm học 2024-2025 4 Bước 3 : Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện HS trả lời câu hỏi. - GV mời đại diện các nhóm khác nhận xét, bổ sung. Bước 4 : Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và rút ra kết luận: - GV chuyển sang nội dung mới. Hoạt động 2: Tìm hiểu cách làm đất a. Mục tiêu: HS hiểu được mục đích, ý nghĩa của làm đất b. Nội dung: Câu hỏi hình thành kiến thức trang 12 SGK c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS d. Tổ chức hoạt động: HOẠT ĐỘNG CỦA GV và HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1 : GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 2. Các bước trong quy trình trồng trọt - GV yêu cầu HS đọc nội dung của phần Mục 2.1. Làm đất, bón lót Làm đất và trả lời câu hỏi: Vì sao làm đất a. Làm đất trước khi gieo trồng lại có lợi cho cây trồng? - Các công việc làm đất gồm: + Cày đất làm xáo trộn đất mặt ở độ sâu khoảng 20 – 30 cm. + Bừa và đập đất (làm nhỏ đất), thu cỏ dại. + Lên luống (tuỳ theo yêu cầu của từng loại cây trồng). Nguyễn Thị Hiệp, trường THCS Trần Phú, năm học 2024-2025 5 Bước 2 : HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS thảo luận nhóm đôi, quan sát SGK và trả lời câu hỏi. - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. Bước 3 : Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện HS trình bày : Làm đất giúp cho đất tơi xốp, tăng khả năng giữ nước, chất dinh dưỡng, đồng thời diệt cỏ dại và mầm mống sâu bệnh, tạo điều kiện cho cây sinh trưởng, phát triển tốt. - GV mời đại diện các nhóm khác nhận xét, bổ sung. Bước 4 : Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và rút ra kết luận: Hoạt động 3: Tìm hiểu cách Bón lót a. Mục tiêu: HS hiểu được mục đích, ý nghĩa của bón lót b. Nội dung: Câu hỏi hình thành kiến thức trang 12 SGK. c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS d. Tổ chức hoạt động: HOẠT ĐỘNG CỦA GV và HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1 : GV chuyển giao nhiệm vụ học tập b. Bón lót GV yêu cầu HS đọc nội dung của Mục Bón lót - Bón lót vào đất trước khi gieo trồng và trả lời câu hỏi: Vì sao cần bón lót trước khi nhằm cung cấp chất dinh dưỡng cho cây gieo trồng? con ngay khi mới mọc hoặc mới bén rễ. Bước 2 : HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS thảo luận nhóm đôi, quan sát SGK và trả lời câu hỏi. - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. Bước 3 : Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện HS trình bày Nguyễn Thị Hiệp, trường THCS Trần Phú, năm học 2024-2025 6 - GV mời đại diện các nhóm khác nhận xét, bổ sung. Bước 4 : Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và rút ra kết luận: Hoạt động 4: Tìm hiểu về gieo trồng a. Mục tiêu: HS hiểu được khái niệm thời vụ gieo trồng và mục đích, ý nghĩa của gieo trồng đúng thời vụ; biết được các phương thức gieo trồng. b. Nội dung: Câu hỏi hình thành kiến thức trang 12 SGK c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS d. Tổ chức hoạt động: HOẠT ĐỘNG CỦA GV và HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1 : GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 2.2. Gieo trồng - GV yêu cầu HS quan sát Hình 2.4 và đọc các - Thời vụ là khoảng thời gian để gieo thời vụ chính ở nước ta. trồng đối với mỗi loại cây trồng. Thời vụ - GV chia nhóm HS (6HS/ nhóm) và yêu cầu gieo trồng thích hợp là thời vụ thuận tiện nhóm HS thực hiện nhiệm vụ, hướng dẫn HS cho việc gieo trồng và đảm bảo cho cây liên hệ với kiến thức về các thời vụ chính ở trồng sinh trưởng, phát triển tốt cho năng nước ta trong Hình 2.4 kể tên những thời vụ suất cao; tránh được các rủi ro về thời gieo trồng ở địa phương và sau đó liệt kê tiết, sâu bệnh. những cây trồng nào được gieo trồng vào - Phương thức gieo trồng: những thời vụ đó. + Gieo hạt + Trồng bằng hom, bằng củ + Trồng bằng cây con. - GV yêu cầu HS quan sát sơ đồ và nêu các phương thức gieo trồng. Bước 2 : HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS thảo luận nhóm đôi, quan sát SGK và trả lời câu hỏi. - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. Nguyễn Thị Hiệp, trường THCS Trần Phú, năm học 2024-2025 7 Bước 3 : Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV gọi một số nhóm HS trình bày kết quả, các nhóm khác nhận xét, bổ sung. - GV mời đại diện các nhóm khác nhận xét, bổ sung. Bước 4 : Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và rút ra kết luận: TIẾT 5 Hoạt động 5: Tìm hiểu cách tỉa, dặm cây a. Mục tiêu: HS năm được mục đích của công việc tỉa, dặm cây. b. Nội dung: Yêu cầu hình thành kiến thức trang 13 SGK. c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS d. Tổ chức hoạt động: HOẠT ĐỘNG CỦA GV và HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1 : GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 2.3. Chăm sóc GV yêu cầu HS đọc nội dung của Mục Tỉa, dặm a. Tỉa, dặm cây cây và Bảng 2.1 để thực hiện nhiệm vụ: Em hãy - Tiến hành tỉa bỏ các cây yếu, bị sâu lựa chọn hoạt động thích hợp với tình trạng cây bệnh, chỗ có cây mọc dày và tiến hành trồng theo bảng. dặm vào chỗ hạt không mọc, cây bị chết để đảm bảo khoảng cách, mật độ cây trên ruộng. Bước 2 : HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS thảo luận nhóm đôi, quan sát SGK và trả lời câu hỏi. - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. Bước 3 : Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện HS trình bày Tình trạng cây Tỉa cây Dặm cây Nguyễn Thị Hiệp, trường THCS Trần Phú, năm học 2024-2025 8 Cây yếu, bị sâu x bệnh Cây bị chết, x không mọc Cây mọc quá x dày - GV mời đại diện các nhóm khác nhận xét, bổ sung. Bước 4 : Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và rút ra kết luận: Hoạt động 6: Làm cỏ, vun xới a. Mục tiêu: HS mô tả được công việc làm cỏ, vun xới b. Nội dung: Yêu cầu hình thành kiến thức trang 14 SGK c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS d. Tổ chức hoạt động: HOẠT ĐỘNG CỦA GV và HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1 : GV chuyển giao nhiệm vụ học tập b. Làm cỏ, vun xới GV yêu cầu HS đọc nội dung của Mục Làm cỏ, Sau khi cây mọc, tiến hành làm cỏ, vun vun xới và quan sát Hình 2.6, mô tả công việc xới kịp thời để đảm bảo cây trồng sinh làm cỏ, vun xới. trưởng và phát triển tốt. + Làm cỏ: Diệt hết cỏ dại mọc xen với cây trồng để cây trong không bị cạnh tranh chất dinh dưỡng và ánh sáng. + Vun xới: Vun đất mẫu vào gốc cây, làm đất tăng thêm độ thoáng để giữ cây Bước 2 : HS thực hiện nhiệm vụ học tập đứng vững, cung cấp chất dinh dưỡng, - HS thảo luận nhóm đôi, quan sát SGK và trả oxygen cho cây đồng thời hạn chế bốc lời câu hỏi. hơi nước - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. Bước 3 : Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV gọi HS mô tả từng công việc trong Hình 2.6 Mô tả công việc làm cỏ, vun xới: Nguyễn Thị Hiệp, trường THCS Trần Phú, năm học 2024-2025 9 + Làm cỏ: Diệt hết cỏ dại mọc xen với cây trồng để cây trong không bị cạnh tranh chất dinh dưỡng và ánh sáng. + Vun xới: Vun đất mẫu vào gốc cây, làm đất tăng thêm độ thoáng để giữ cây đứng vững, cung cấp chất dinh dưỡng, oxygen cho cây đồng thời hạn chế bốc hơi nước. - GV mời đại diện các nhóm khác nhận xét, bổ sung. Bước 4 : Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và rút ra kết luận: Hoạt động 7: Bón thúc a. Mục tiêu: HS nhận biết được các thời điểm cân bón thúc và mục đích của bón thúc cho lúa b. Nội dung: Yêu cầu hình thành kiến thức trang 14 SGK c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS d. Tổ chức hoạt động: HOẠT ĐỘNG CỦA GV và HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1 : GV chuyển giao nhiệm vụ học tập c. Bón thúc GV yêu cầu HS đọc nội dung Mục Bón thúc - Bón thúc là bón phân trong thời gian và quan sát Hình 2.7 thảo luận theo cặp để trả sinh trưởng của cây nhằm đáp ứng kịp lời câu hỏi về các thời điểm bón thúc cho lúa. nhu cầu dinh dưỡng của cây theo từng thời kì quan trọng tạo điều kiện cho cây sinh trưởng, phát triển tốt. - Căn cứ vào cách bón phân, có 4 hình thức bón phân: bón vãi, bón theo hốc, bón hàng, bón phun qua lá. Bước 2 : HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS thảo luận nhóm đôi, quan sát SGK và trả lời câu hỏi. - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. Nguyễn Thị Hiệp, trường THCS Trần Phú, năm học 2024-2025 10 Bước 3 : Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện HS trình bày: Bón thúc cho lúa ở những giai đoạn sinh trưởng quan trọng của cây giúp cung cấp dinh dưỡng đầy đủ cho lúa ở từng thời kì. Các thời điểm cần bón thúc cho lúa. - Giai đoạn đẻ nhánh: Mục đích bón của lần này là tạo điều kiện cho lúa đẻ nhánh và để tập trung ngay ở giai đoạn đầu của quá trình đẻ nhánh - Giai đoạn đón đòng: Mục đích bón của lần này là đảm bảo cho cây lúa sinh trưởng, phát triển tốt, bông to, nhiều hạt, cho năng suất cao. - Giai đoạn nuôi hạt. Phun phân bón lá từ 1 đến 2 lần giúp tăng số hạt chắc. Đây là thời kì bón phân quan trọng nếu như lúa được trồng ở đất có chế độ giữ phân kém. - GV mời đại diện các nhóm khác nhận xét, bổ sung. Bước 4 : Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và rút ra kết luận: - GV mở rộng: Phân đạm là nguồn cung cấp dinh dưỡng cần thiết và quan trọng đối với cây trồng. Tuy nhiên, nếu bón quá nhiều hoặc bón gần thời gian thu hoạch sẽ dẫn đến sự tích lũy nitrat trong sản phẩm làm ảnh hưởng đến chất lượng nông sản và sức khỏe người tiêu dùng. Hoạt động 8: Tưới nước a. Mục tiêu: HS nắm được các phương pháp tưới nước khác nhau b. Nội dung: Yêu cầu hình thành kiến thuốc trang 15 SGK c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS d. Tổ chức hoạt động: Nguyễn Thị Hiệp, trường THCS Trần Phú, năm học 2024-2025 11 HOẠT ĐỘNG CỦA GV và HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1 : GV chuyển giao nhiệm vụ học d. Tưới nước tập - Cây trồng cần nước để sinh trưởng và GV yêu cầu HS đọc nội dung của Mục Tưới phát triển, do vậy phải tưới nước đầy đủ nước và thực hiện yêu cầu: Hãy nêu các và kịp thời. phương pháp tưới nước cho cây trồng. - Có các phương pháp tưới sau: + Tưới tràn: cho nước chảy tràn trên mặt ruộng. + Tưới rãnh; cho nước chảy vào rãnh, nước thấm vào luống tới rễ cây. + Tưới phun mưa: nước được phun thành hạt nhỏ toả ra như mưa bằng hệ thống với tưới phun. + Tưới nhỏ giọt hoặc tưới ngầm: dùng hệ thống ống dẫn nước có đục lỗ theo Bước 2 : HS thực hiện nhiệm vụ học tập khoảng cách cây, nước trong ống sẽ đi - HS thảo luận nhóm đôi, quan sát SGK và qua lỗ nhỏ này thẩm đến bộ rễ. trả lời câu hỏi. - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. Bước 3 : Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện HS trình bày - GV mời đại diện các nhóm khác nhận xét, bổ sung. Bước 4 : Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và rút ra kết luận: Hoạt động 9: Phòng trừ sâu, bệnh hại a. Mục tiêu: HS nắm được các nhóm biện pháp phòng trừ sâu bệnh và các biện pháp canh tác giúp phòng trừ sâu bệnh b. Nội dung: Câu hỏi hình thành kiến thức trang 16 SGK c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS d. Tổ chức hoạt động: Nguyễn Thị Hiệp, trường THCS Trần Phú, năm học 2024-2025 12 HOẠT ĐỘNG CỦA GV và HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1 : GV chuyển giao nhiệm vụ học tập e. Phòng trừ sâu, bệnh hại GV yêu cầu HS đọc nội dung của Mục Phòng - Biện pháp canh tác vệ sinh đồng ruộng, trừ sâu, bệnh hại và trả lời câu hỏi: làm đất, sử dụng giống chống chịu sâu 1. Có những nhóm biện pháp phòng trừ sâu, bệnh, luân canh, xen canh,... để ngăn bệnh hại nào? ngừa và giảm thiệt hại do các loài sâu 2. Có những biện pháp canh tác nào giúp bệnh gây ra. phòng trừ sâu, bệnh hại? - Biện pháp vật lí, cơ giới: bẫy bả, bắt Bước 2 : HS thực hiện nhiệm vụ học tập bằng tay, bao quá, che lưới,... - HS thảo luận nhóm đôi, quan sát SGK và trả - Biện pháp sinh học; sử dụng các loài lời câu hỏi. sinh vật hay sản phẩm hoạt động của - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần chúng để phòng trừ sâu bệnh (bọ rùa, thiết. ong mắt đỏ, vi khuẩn Bt, chế phẩm thảo Bước 3 : Báo cáo kết quả hoạt động và thảo mộc,...). luận - Biện pháp hoá học: sử dụng thuốc bảo - GV mời đại diện HS trình bày vệ thực vật hoá học như thuốc trừ sâu, 1. Những nhóm biện pháp phòng trừ sâu bệnh thuốc trừ bệnh,... để tiêu diệt sâu bệnh. nhóm biện pháp canh tác, nhóm biện pháp vật lí, cơ giới; nhóm biện pháp sinh học; nhóm biện pháp hóa học. 2. Biện pháp canh tác trong phòng trừ sâu bệnh gồm: vệ sinh đồng ruộng, làm đất, sử dụng giống chống chịu bệnh, luân canh, xen canh,... để ngăn ngừa và giảm thiệt hại do các loài sâu bệnh gây ra. - GV mời đại diện các nhóm khác nhận xét, bổ sung. Bước 4 : Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và rút ra kết luận. GV mở rộng: Thuốc trừ sâu thảo mộc được làm từ cây cỏ hoặc các sản phẩm chiết xuất từ cây có có khả năng tiêu diệt sâu bệnh. Loại thuốc này an toàn với con người và môi trường hơn thuốc trừ sâu hóa học. Nguyễn Thị Hiệp, trường THCS Trần Phú, năm học 2024-2025 13 Hoạt động 10: Thu hoạch a. Mục tiêu: HS nắm được ý nghĩa của thu hoạch đúng thời điểm và các cách thu hoạch b. Nội dung: Câu hỏi hình thành kiến thức trang 17 SGK c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS d. Tổ chức hoạt động: HOẠT ĐỘNG CỦA GV và HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1 : GV chuyển giao nhiệm vụ học 2.4. Thu hoạch tập - Để đảm bảo số lượng và chất lượng của GV yêu cầu HS đọc nội dung của Mục 2.4. nông sản phải tiến hành thu hoạch đúng Thu hoạch và trả lời từng câu hỏi thời điểm, nhanh gọn và cẩn thận. 1. Ý nghĩa của việc thu hoạch đúng thời - Tuỳ theo loại cây trồng mà có cách thu điểm là gì? hoạch khác nhau: hái, nhổ, đào, cắt. 2. Có những cách nào để thu hoạch sản phẩm - Các phương pháp thu hoạch: cây trồng. + Thu hoạch thủ công: thu hoạch bằng tay Bước 2 : HS thực hiện nhiệm vụ học tập với công cụ thô sơ. - HS thảo luận nhóm đôi, quan sát SGK và + Thu hoạch cơ giới: dùng máy móc để trả lời câu hỏi. thu hoạch. - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. Bước 3 : Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện HS trình bày: + Thu hoạch đúng thời điểm sẽ giúp đảm bảo số lượng và chất lượng nông sản. Nếu thu hoạch không đúng lúc thì sẽ ảnh hưởng xấu tới số lượng và chất lượng nông sản + Tùy theo loại cây trồng mà có cách thu hoạch khác nhau: hái, nhổ, đào, cắt. - GV mời đại diện các nhóm khác nhận xét, bổ sung. Bước 4 : Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và rút ra kết luận: Nguyễn Thị Hiệp, trường THCS Trần Phú, năm học 2024-2025 14 TIẾT 6 Hoạt động 11: Lập kế hoạch, tính toán chi phí cho việc trồng và chăm sóc cây cải xanh trong thùng xốp a. Mục tiêu: HS nắm được những yêu cầu chính của việc lập kế hoạch trồng và chăm sóc cây cải xanh trong thùng xốp b. Nội dung: Câu hỏi hình thành kiến thức trang 19 SGK c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS d. Tổ chức hoạt động: HOẠT ĐỘNG CỦA GV và HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1 : GV chuyển giao nhiệm vụ học 3. Lập kế hoạch, tính toán chi phí cho tập việc trồng và chăm sóc cây cải xanh GV yêu cầu HS đọc nội dung và thảo luận trong thùng xốp nhóm (4HS/nhóm) theo kĩ thuật khăn trải Bước 1. Liệt kê vật tư, dụng cụ bàn thời gian 5 Em hãy đọc nội dung mục 3 - Thùng xốp đảm bảo thoát nước tốt. và trả lời các câu hỏi sau: - Hạt giống: có thể mua ở chợ hoặc siêu 1. Thời vụ gieo trồng thích hợp cho cây cải thị. xanh là khi nào? - Đất trồng: đất tơi xốp như đất cát pha, 2. Loại đất nào thích hợp trồng cây cải xanh? đất thịt nhẹ hoặc đất chuyên dụng trồng 3. Nên bón lót trước khi trồng cải xanh với rau. loại phân bón nào? - Phân hữu cơ; phân chuồng ủ hoai mục, 4. Các loại phương thức gieo trồng cây cải phân trùn quế, hoặc phân hữu cơ vi sinh,... xanh là gì? - Phân bón lá: dịch trùn quế, dịch cá, đậu 5. Nên thu hoạch cây cải xanh vào thời gian tương ngâm,.. nào? - Thuốc trừ sâu sinh học, chế phẩm tôi – 6. Phải xử lí đất như thế nào để trồng được ớt – gừng, đợt tiếp theo? - Xẻng, dao, bình tưới phun, găng tay. Bước 2 : HS thực hiện nhiệm vụ học tập Bước 2. Dự kiến kĩ thuật trồng và chăm - HS thảo luận nhóm theo khăn trải bàn, quan sóc sát SGK và trả lời câu hỏi. - Xác định thời vụ gieo trồng: Có thể trồng - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần cây cải xanh quanh năm nhưng thời điểm thiết. thích hợp nhất là vụ đông xuân. Bước 3 : Báo cáo kết quả hoạt động và - Chuẩn bị đất trồng: Trước khi trồng thảo luận khoảng 7 – 10 ngày, trộn đất với phân hữu - GV mời đại diện một số nhóm HS trình cơ với lượng bón khoảng 0,8 – 1,2 kg/mẻ bày: thùng xốp. Đổ đất vào thùng xốp cách 1. Thời vụ gieo trồng thích hợp cho cây cải miệng thùng khoảng 5-7 cm. xanh. Có thể trồng cây cải xanh quanh năm Nguyễn Thị Hiệp, trường THCS Trần Phú, năm học 2024-2025 15 nhưng thời điểm thích hợp nhất là vụ đông - Gieo trồng: Gieo hạt hoặc trồng cây con xuân trông từ tháng 9-10. lên đất trồng đã chuẩn bị sẵn, với khoảng 2. Loại đất thích hợp trong cây cải xanh: Đất cách từ 5 đến 10 cm. Gieo xong, lấp một thích hợp trong cải xanh là đất tơi xốp, thoát lớp đất mỏng, có thể phủ một lớp trấu và nước tốt như đất cát pha, đất thịt nhẹ hoặc tưới nước bằng vòi phun nhẹ. đất chuyên dụng trong rau. - Chăm sóc 3. Nên bón lót trước khi trồng cải xanh bằng + Tưới nước ngày 2 lần vào lúc sáng sớm phân bón hữu cơ với lượng phù hợp để cung và chiều tối. cấp dinh dưỡng an toàn và hiệu quả cho cây + Tỉa, dặm cây đảm bảo khoảng cách phù trong suốt quá trình sinh trưởng. hợp. 4. Các phương thức gieo trồng cây cải xanh: + Có thể bón thúc bổ sung bằng phun Cây cải xanh có thể được trồng bằng cây con phân bón lá định kỳ khoảng 5 – 7 ngày hoặc gieo trực tiếp hạt vào đất đã chuẩn bị một lần. sẵn. Hạt trước khi gieo cần được ngầm trong + Theo dõi và phòng trừ sâu bệnh kịp thời nước với tỉ lệ 2 sôi 3 lạnh (khoảng 40 độ C bằng chế phẩm tôi – ớt – gừng hoặc thuốc )trong thời gian từ 2 – 5 h. Sau đó, vớt ra rửa trừ sâu sinh học. sạch và để ráo nước rồi đem gieo vào bầu đất - Thu hoạch và trồng vụ tiếp theo hoặc trực tiếp lên đất trồng đã chuẩn bị sẵn, + Sau khi trồng 20 ngày thì có thể thu tỉa khoảng cách gieo hạt không quá dày để đảm dần. Khi thu hoạch cắt sát gốc cây. + Sau bảo sự sinh trưởng tốt nhất của cây rau cải khi thu hoạch xong, cần nhặt hết gốc rễ, xanh. phơi đất một ngày, bổ sung thêm đất và 5. Sau khi trong 20 ngày thì có thể bắt đầu phân hữu cơ rồi mới tiếp tục trồng đợt sau. thu tỉa dần cho đến 40 ngày. Khi theo hoạch Bước 3. Tính toán chi phí cắt sát gốc cây. Tổng chi phí = Chi phí giống + Chi phí 6. Sau khi thu hoạch xong, cầu nhật hết gốc phân bón + Chi phí thuốc bảo vệ thực vật rễ, phải tất một ngày để diệt trên mà xưng + Chi phí khác các bệnh, bổ sung tiêm đất và phân liên cơ (thùng xốp, găng tay, xẻng, bình tưới rồi mới tiếp tục trồng đợt sau. phun,...) - GV mời đại diện các nhóm khác nhận xét, Trong đó: Chi phí = Số lượng * Đơn giá bổ sung. Bước 4 : Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và rút ra kết luận: C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP Nhiệm vụ 1 a. Mục tiêu: HS nắm được các bước trong quy trình làm đất Nguyễn Thị Hiệp, trường THCS Trần Phú, năm học 2024-2025 16 b. Nội dung: Câu hỏi luyện tập trang 12 SGK c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS d. Tổ chức thực hiện Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV nêu yêu cầu: 1. Hãy nhận xét sự thay đổi hình dạng của đất trong Hình 2.3 2. Có thể sử dụng những công cụ nào để làm đất? Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS sử dụng SGK, kiến thức đã học, kiến thức thực tế để trả lời câu hỏi. - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện HS trả lời: 1. Sự thay đổi hình dạng của đất trong Hình 2.3: Từ bề mặt ruộng bằng phẳng thành cục đất to sau khi cày; trở nên nhỏ hơn sau khi bừa đất; và thành luống gieo trồng sau khi làm luống. 2. Công cụ làm đất có thể sử dụng là công cụ thổ sở như cuốc, liềm, xẻng, võ, cào... hoặc máy móc như máy cây, máy bia, máy lên luống. - GV mời đại diện các nhóm khác nhận xét, bổ sung. Bước 4 : Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức. - GV mở rộng kiến thức. Nhiệm vụ 2 a. Mục tiêu: HS nhận biết và phân biệt được các phương thức gieo trồng b. Nội dung: Yêu cầu luyện tập trang 13 SGK c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS Nguyễn Thị Hiệp, trường THCS Trần Phú, năm học 2024-2025 17 d. Tổ chức thực hiện Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV nêu yêu cầu: GV yêu cầu HS đọc nội dung Mục Phương thức gieo trồng và trả lời câu hỏi cho từng hình trong Hình 2.5. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS sử dụng SGK, kiến thức đã học, kiến thức thực tế để trả lời câu hỏi. - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện HS trả lời: Các phương thức gieo trong trong hình 2.5: ● hình a – trồng bằng củ, ● hình b - gieo hạt, ● hình c – trồng bằng cây con, ● hình d – trồng bằng hom. - GV mời đại diện các nhóm khác nhận xét, bổ sung. Bước 4 : Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức. - GV mở rộng kiến thức: Nhiệm vụ 3 a. Mục tiêu: HS nhận biết mục đích của công việc làm cỏ, vun xới b. Nội dung: Yêu cầu luyện tập trang 14 SGK c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS d. Tổ chức thực hiện Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV nêu yêu cầu: GV chia nhóm HS và phát phiếu học tập số 3 cho các nhóm HS và hoàn thành PHT Nhóm: Lớp: . PHIẾU HỌC TẬP Nguyễn Thị Hiệp, trường THCS Trần Phú, năm học 2024-2025 18 Hãy hoàn thành bảng sau bằng cách lựa chọn lợi ích của việc làm cỏ và vun xới sao cho phù hợp: Lợi ích Làm cỏ Vun xới Diệt cỏ dại mọc xen với cây trồng. Cung cấp oxygen và tăng cường dinh dưỡng trong đất Tạo khoảng không cho cây trồng phát triển Làm cho đất tơi xốp Giảm sâu bệnh Hạn chế bốc hơi nước bốc mặn, bốc phân Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS sử dụng SGK, kiến thức đã học, kiến thức thực tế để trả lời câu hỏi. - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện HS trả lời: Nhóm: Lớp: . PHIẾU HỌC TẬP Hãy hoàn thành bảng sau bằng cách lựa chọn lợi ích của việc làm cỏ và vun xới sao cho phù hợp: Lợi ích Làm cỏ Vun xới Diệt cỏ dại mọc xem với cây trồng. X Cung cấp oxygen và tăng cường dinh dưỡng trong đất X Tạo khoảng không cho cây trồng phát triển X Làm cho đất tơi xốp X Giảm sâu bệnh X Hạn chế bốc hơi nước, bốc mặn, bốc phèn X - GV mời đại diện các nhóm khác nhận xét, bổ sung. Bước 4 : Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức. - GV mở rộng kiến thức: Nhiệm vụ 4 a. Mục tiêu: HS nhận biết được các hình thức bón phân và ưu nhược điểm các các hình thức đó. b. Nội dung: Yêu cầu Luyện tập trang 15 SGK c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS d. Tổ chức thực hiện Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập Nguyễn Thị Hiệp, trường THCS Trần Phú, năm học 2024-2025 19 - GV nêu yêu cầu: 1. Quan sát Hình 2.8 và cho biết các hình thức bón phân có trong hình. 2. Thảo luận theo cặp và hoàn thành PHT Nhóm: Lớp: . PHIẾU HỌC TẬP So sánh ưu, nhược điểm của các thức bón phân Hình thức bón Hiệu quả sử dụng Công lao động Dụng cụ lao động Thấp Cao Ít Nhiều Đơn giản Phức tạp Bón vãi Bón theo hốc Bón theo hàng Bón phun qua lá Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS sử dụng SGK, kiến thức đã học, kiến thức thực tế để trả lời câu hỏi. - GV gọi HS trả lời câu hỏi cho từng hình trong Hình 2.8. - GV gợi ý cho HS quan sát 2.8 để hình dung các hình thức bón phân như thế nào và trả lời theo hình 2.8. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện HS trả lời: 1. Các hình thức bản phân trong Hình 28: ● hình a – bón theo hốc, ● hình b – bón theo hàng, ● hình c – bón phân qua lá, ● hình d - bón vãi. 2. Nhóm: Lớp: . PHIẾU HỌC TẬP So sánh ưu, nhược điểm của các thức bón phân Hình thức bón Hiệu quả sử dụng Công lao động Dụng cụ lao động Nguyễn Thị Hiệp, trường THCS Trần Phú, năm học 2024-2025 20 Thấp Cao Ít Nhiều Đơn giản Phức tạp Bón vãi x x x Bón theo hốc x x x Bón theo hàng x x x Bón phun qua x x x lá - GV mời đại diện các nhóm khác nhận xét, bổ sung. Bước 4 : Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức. - GV mở rộng kiến thức. Nhiệm vụ 5 a. Mục tiêu: HS nhận biết được các phương pháp tuới nước và khả năng tiết kiệm, nước của các phương pháp tưới. b. Nội dung: Yêu cầu luyện tập trang 16 SGK c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS d. Tổ chức thực hiện Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV nêu yêu cầu: GV yêu cầu HS quan sát Hình 2.9 và trả lời câu hỏi: 1. Hãy chỉ ra các phương pháp tưới nước cho Hình 2.9 2. Phương pháp tưới nước nào tiết kiệm nước nhất? Vì sao? Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS sử dụng SGK, kiến thức đã học, kiến thức thực tế để trả lời câu hỏi. - GV gọi HS trả lời câu hỏi 1 cho từng hình - GV tiếp tục gọi HS trả lời câu hỏi 2 về phương pháp tưới nước tiết kiệm nhất và nêu lí do. GV gợi ý cho HS quan sát hình để hình dung các phương pháp tuổi sử dụng nhiều hay ít nước để đưa ra đánh giá phương pháp nào sử dụng nước tiết kiệm hơn. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện HS trả lời: Nguyễn Thị Hiệp, trường THCS Trần Phú, năm học 2024-2025
Tài liệu đính kèm: