Giáo án Sinh học 7 - Tuần 8 - Năm học 2020-2021

 Tuần 8 – Tiết 15 Ngày soạn: 18/10/2020
 BÀI 15: GIUN ĐẤT
 I. Mục tiêu 
 1. Kiến thức, kỹ năng, thái độ
 1.1. Kiến thức
 - Đặc điểm cấu tạo, di chuyển của giun đất đại diện cho ngành giun đốt.
 - Chỉ rõ đặc điểm tiến hoá hơn của giun đất so với giun tròn.
 1.2. Kĩ năng
 - Rèn kĩ năng quan sát, phân tích, so sánh.
 - Kĩ năng hoạt động nhóm.
 1.3. Thái độ
 - Giáo dục ý thức bảo vệ động vật có ích
 2. Năng lực và phẩm chất cần hình thành và phát triển cho HS
 - Năng lực: tự học, đọc hiểu, giải quyết vấn đề, giao tiếp, hợp tác.
 - Phẩm chất: Yêu quê hương đất nước, sống có trách nhiệm, bảo vệ thiên nhiên.
 II. Đồ dùng dạy học
 - Chuẩn bị tranh hình SGK phóng to.
 III. Tổ chức các hoạt động dạy học: 
 1. Ổn định lớp:
 Kiểm tra sĩ soos, vệ sinh
 2. Kiểm tra bài cũ
 + Kể tên một số giun tròn em biết, cho biết chúng sống ở đâu? Gây hại gì cho vật 
 chủ?
 + Cách phòng tránh bện giun sán kiw sinh?
 3. Bài mới
 3.1. Hoạt động tìm hiểu thực tiễn:
 - Giun đất sống ở đâu? Em thấy giun đất vào thời gian nào trong ngày?
 - HS: trả lời
 - GV: giới thiệu vào bài
 3.2. Hoạt động tìm tòi, tiếp nhận kiến thức mới
 Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu tạo của giun đất
 Mục tiêu: HS nắm được đặc điểm cấu tạo của giun đất.
 Tổ chức hoạt động Sản phẩm của HS Kết luận của GV
- GV yêu cầu HS đọc SGK, I. Cấu tạo ngoài
quan sát hình 15.1; 15.2 và 
trả lời câu hỏi: + Cơ thể dài, thuôn hai + Cơ thể dài, thuôn hai đầu.
 đầu.
? Giun đất có cấu tạo ngoài + Phân đốt, mỗi đốt có vòng 
phù hợp với lối sống chui + Phân đốt, mỗi đốt có tơ (chi bên). rúc trong đất như thế nào? vòng tơ (chi bên). + Chất nhầy giúp da trơn.
 + Chất nhầy giúp da + Có đai sinh dục và lỗ sinh 
 trơn. dục.
 + Có đai sinh dục và lỗ 
 sinh dục.
 Hoạt động 2: Di chuyển của giun đất
 Mục tiêu: HS nắm được cách di chuyển của giun đất liên quan đến cấu tạo cơ thể
- Cho HS quan sát hình II. Di chuyển
15.3 trong SGK, hoàn 
thành bài tập mục Δ trang 
54: Đánh số vào ô trống 
cho đúng thứ tự các động 
tác di chuyển của giun đất. Giun dất di chuyển bằng 
 cách:
- GV ghi phần trả lời của 
nhóm lên bảng. - Cơ thể phình duỗi xen 
 kẽ, vòng tơ làm chỗ tựa Giun dất di chuyển bằng cách:
- GV lưu ý: Nếu các nhóm kéo cơ thể về một phía.
làm đúng thì GV công - Cơ thể phình duỗi xen kẽ, 
nhận kết quả, còn chưa vòng tơ làm chỗ tựa kéo cơ thể 
đúng thì GV thông báo kết về một phía.
quả đúng: 2, 1, 4,3 . Giun 
đất di chuyển từ trái qua 
phải.
- GV cần chú ý: HS hỏi tại 
sao giun đất chun giãn 
được cơ thể?
- GV: Đó là do sự điều 
chỉnh sức ép của dịch 
khoang trong các phần 
khác nhau của cơ thể.
 Hoạt động 3: Tìm hiểu dinh dưỡng của giun đất
 Mục đich: Nêu được hoạt động dinh dưỡng của giun đất - GV yêu cầu HS nghiên III. Dinh dưỡng
cứu SGK, trao đổi nhóm 
và trả lời câu hỏi:
? Quá trình tiêu hoá của - Quá trình tiêu hoá: sự 
giun đất diễn ra như thế hoạt động của dạ dày và 
nào? vai trò của enzim
? Vì sao khi mưa nhiều, - Nước ngập, giun đất 
nước ngập úng, giun đất không hô hấp được, phải - Giun dất hô hấp qua da.
 chui lên
chui lên mặt đất? - Thức ăn giun đất qua lỗ 
 miệng → hầu → diều (chứa 
? Cuốc phải giun đất, thấy 
 thức ăn) → dạ dày (nghiền 
có chất lỏng màu đỏ chảy 
 - Chất lỏng đó là máu, do nhỏ) → enzim biến đổi → 
ra, đó là chất gì? Tại sao ruột tịt → bã đưa ra ngoài.
nó có màu đỏ?( 
 máu có O2
- GV yêu cầu HS tự rút ra 
kết luận.
Hoạt động 4: Sinh sản
Mục đích: Biết được đặc điểm sinh sản của giun đất
- GV yêu cầu HS nghiên cứu HS nghiên cứu SGK, IV. Sinh sản
SGK, quan sát hình 15.6 và trả quan sát hình 15.6 và 
lời câu hỏi: trả lời câu hỏi - Giun đất lưỡng tính.
? Giun đất sinh sản như thế nào? - Giun đất lưỡng tính. - Ghép đôi trao đổi tinh 
 dịch tại đai sinh dục.
- GV yêu cầu HS tự rút ra kết - Ghép đôi trao đổi tinh 
luận. dịch tại đai sinh dục. - Đai sinh dục tuột khỏi 
 cơ thể tạo kén chứa 
? Tại sao giun đất lưỡng tính, khi trứng.
sinh sản lại ghép đôi?
3.3. Hoạt động luyện tập
 Cho hs đọc kết luận cuối bài
 - HS trả lời câu hỏi:
 + Trình bày cấu tạo giun đất phù hợp với đời sống chui rúc trong đất?
+ Cơ thể giun đất có màu phớt hồng, tại sao?
3.4. Hoạt động vận dụng, mở rộng.
 Lợi ích của giun đất đối với đất trồng như thế nạo? - Đọc mục: “Em có biết”.
4. Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối
 - Học bài và trả lời câu hỏi SGK.
 - Chuẩn bị mỗi nhóm 1 con giun đất to, kính lúp cầm tay.
IV. Kiểm tra đánh giá bài học
 Cho hs nhắc lại nội dung chính của bài.
 Gv nhận xét hoạt động học tập của cả lớp
V. Rút kinh nghiệm 
 .........................................................................................................................................
 .........................................................................................................................................
 .........................................................................................................................................
 ......................................................................................................................................... Tuần 8 - Tiết 16 Ngày soạn: 18/10/2020
 BÀI 16: THỰC HÀNH MỔ QUAN SÁT GIUN ĐẤT
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức, kỹ năng, thái độ
1. Kiến thức
- Học sinh nhận biết được loài giun khoang, nhận biết và chỉ rõ được cấu tạo ngoài 
(đốt, vòng tơ, đai sinh dục). Thấy được cách di chuyển của giun đất.
2. Kĩ năng
- Tập cách xử lý mẫu vật sống. Cách quan sát mẫu vật sống.
- Sử dụng các dụng cụ thực hành (khay, bàn để mẫu vật, kim nhọn, panh. ...), dùng 
kính lúp quan sát.
3. Thái độ
- Giáo dục ý thức tự giác, kiên trì và tinh thần hợp tác trong giờ học thực hành.
 2. Năng lực và phẩm chất cần hình thành và phát triển cho HS
- Hình thành năng lực hợp tác nhóm, khả năng thuyết trình.
- Năng lực tư duy phân tích, thực hành, quan sát so sánh phát hiện kiến thức.
- Phẩm chất: Yêu quê hương đất nước, sống có trách nhiệm, bảo vệ thiên nhiên.
II. CHUẨN BỊ
- GV: chuẩn bị thêm một số mẫu giun đất.
 Bộ đồ thực hành cần thiết, Tranh câm hình 16.1 – 16.3 SGK.
 Phiếu thực hành.
- HS: Mỗi nhóm Chuẩn bị :1-2 con giun đất
 Cá nhân HS tìm hiểu trước bài 15, 16.
III. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1. Ổn định lớp:
 Kiểm tra sĩ soos, vệ sinh
2. Kiểm tra bài cũ
 Mô tả cấu tạo ngoài và cách di chuyển của giun đất?
3. Bài mới
3.1. Hoạt động tìm hiểu thực tiễn
? Em tìm thấy giun đất ở đâu?
? Môi trường sống của giun đất có đặc điểm gì?
? Giun đất em bắt được thuộc ngành giun nào?
? Quan sát kỹ cơ thể của giun đất, em thấy có đặc điểm gì?
- GV giới thiệu về Ngành giun đốt. Đại diện : Giun đất.
 3.2. Hoạt động tìm tòi, tiếp nhận kiến thức mới
 Hoạt động 1: Quan sát cấu tạo ngoài.
 Mục đích: Xử lí mẫu giun, xác định các bộ phận bên ngoài giun đất Tổ chức hoạt động Sản phẩm của HS Kết luận của GV
 1. Quan sát cấu tạo 
- GV yêu cầu HS nghiên cứu - Cá nhân tự đọc thông tin và ngoài.
SGK ở mục  trang 56 và ghi nhớ kiến thức. a. Cách xử lí mẫu
thao tác luôn. - Trong nhóm cử 1 người tiến SGK
 hành (lưu ý dùng cồn vừa 
 phải).
 - Đại diện nhóm trình bày 
- Yêu cầu HS trình bày cách cách xử lí mẫu.
xử lí mẫu? - Các nhóm tiến hành thao 
Một số lưu ý: tác thật nhanh.
- Mẫu giun: cần con giun to, - HS chú ý lắng nghe
dài khoảng 15cm – 25cm.
- Quan sát cách di chuyển 
trước.
- Rửa sạch đất và làm giun 
chết trong hơi ê te hay cồn 
loãng trước khi quan sát cấu 
tạo ngoài.
- Khi gim gium vào bàn gim, 
cần gim chếch mũi gim 45 
độ để dễ quan sát.
- GV kiểm tra mẫu thực 
hành, nếu nhóm nào chưa 
làm được, GV hướng dẫn 
thêm.
- GV yêu cầu các nhóm: - Trong nhóm đặt giun lên b. Quan sát cấu tạo 
- Làm thế nào để quan sát giấy quan sát bằng kính lúp, ngoài
được vòng tơ? thống nhất đáp án, hoàn thành + Quan sát các đốt, 
- Dựa vào đặc điểm nào để yêu cầu của GV. vòng tơ.
xác định mặt lưng, mặt - Trao đổi tiếp câu hỏi: + Xác định đầu, đuôi.
bụng? + Quan sát vòng tơ  kéo + Xác định mặt lưng và 
-Tìm đai sinh dục, lỗ sinh giun thấy lạo xạo. mặt bụng.
dục dựa vào đặc điểm nào? + Dựa vào màu sắc để xác + Tìm đai sinh dục, lỗ 
- GV cho HS làm bài tập: định mặt lưng và mặt bụng sinh dục.
chú thích vào hình 16.1 (ghi của giun đất.
vào vở). + Tìm đai sinh dục: phía đầu, - GV gọi đại diện nhóm lên kích thước bằng 3 đốt, hơi 
chú thích vào tranh. thắt lại màu nhạt hơn.
- GV thông báo đáp án đúng: - Các nhóm dựa vào đặc điểm 
16.1 A mới quan sát, thống nhất đáp 
1- Lỗ miệng; 2- Đai sinh án.
dục; 3- Lỗ hậu môn; Hình - Đại diện các nhóm chữa bài, 
16.1B : 4- Đai sinh dục; 3- nhóm khác bổ sung.
Lỗ cái; 5- Lỗ đực. Hình - Các nhóm theo dõi, tự sửa 
16.1C: 2- Vòng tơ quanh đốt. lỗi nếu cần.
Hoạt động 2: Hoàn thành nội dung bài thực hành
HS hoàn thành phiếu thực hành ( thời gian: 15’)
 Phiếu thực hành: Tiết 15 + 16: Mổ và quan sát giun đất:
 Họ và tên: 
 Lớp: .
 Nhóm trưởng: .
HS trả lời các câu hỏi sau:
Câu 1: Chọn đáp án đúng:
1. Đặc điểm để phân biệt giun đốt với giun tròn, giun dẹp là gì?
A. Cơ thể tròn.
B. Có khoang cơ thể.
C. Cơ thể hình giun và phân đốt.
D. Cả A và B.
2. Trước khi mổ động vật sống, ta cần làm gì?
A. Để nguyên mẫu vật sống, cố định vào bàn rồi mổ.
B. Làm tê liệt ( hoặc chết )mẫu vật trước khi mổ.
Câu 2: Đặc điểm phân biệt mặt lưng và mặt bụng của giun đất là:
Mặt lưng: ..
Mặt bụng: .
Câu 3: Vẽ và chú thích cấu tạo ngoài của giun đất:( chú thích đầu, đuôi, vòng tơ, 
đai sinh dục)
3.3. Hoạt động luyện tập
 GV cho hs nhắc lại nội dung bài thực hành
 Thu bài thực hành về đánh giá, cho điểm
 3.4. Hoạt động vận dụng, mở rộng.
 ? Tại sao khi trời mưa to, nước bị ngập, lại thấy giun đất thường ngoi lên khỏi mặt 
đất?
? Tại sao những nơi đất trồng tơi xốp lại thường có nhiều giun đất. ? Vai trò của giun đất đối với trồng trọt là gì?
4. Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối
* Chuẩn bị bài mới: Đọc trước bài 17.
 - Kẻ bảng 1trang 60 SGK vào vở.
IV. Kiểm tra đánh giá bài học
 Cho hs nhắc lại nội dung chính của bài.
 Gv nhận xét hoạt động học tập của cả lớp
V. Rút kinh nghiệm 
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
 Ký duyệt tuần 8
 22/10/2020
 -ND:
 -PP:
 Lữ Mỹ Út