Giáo án Tự chọn Ngữ văn 7 - Tuần 24, Bài: Nghị luận chứng minh. Rèn luyện kĩ năng phân tích đề và lập dàn ý - Năm học 2020-2021 - Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt

 Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt Tự chọn Ngữ Văn 7
 Tên bài dạy: NGHỊ LUẬN CHỨNG MINH
 Rèn luyện kĩ năng phân tích đề và lập dàn ý
 Môn học/Hoạt động giáo dục: Ngữ văn; Lớp 7
 Thời gian thực hiện: 1 tiết (Tuần: 24)
 I. Mục tiêu 
 1. Kiến thức:
 - Củng cố những hiểu biết về các văn bản nghị luận đã học như: Phương thức biểu 
 đạt, nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa.
 - Vận dụng được những hiểu biết đó vào việc viết đoạn văn hay bài văn nghị luận.
 2. Năng lực:
 a. Năng lực chung: Năng lực tự chủ và tự học, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo, 
 năng lực giao tiếp và hợp tác.
 b. Năng lực chuyên biệt: 
 - Năng lực sử dụng ngôn ngữ.
 - Năng lực nghe, nói, đọc, viết, tạo lập văn bản.
 3. Phẩm chất: 
 - Yêu Tiếng Việt.
 - Tự lập, tự tin, tự chủ.
 - Giáo dục HS biết dùng kiến thức đã học vào làm bài tập.
 II. Thiết bị dạy học và học liệu
 1. Chuẩn bị của giáo viên: 
 - Kế hoạch dạy học
 - Học liệu: tài liệu tham khảo, phiếu học tập.
 2. Chuẩn bị của học sinh: Đọc bài và trả lời các câu hỏi .
 III. Tiến trình tổ chức các hoạt động (45 phút)
 1. Hoạt động 1: Mở đầu (5 phút)
 - Mục tiêu: Tạo tâm thế, định hướng chú ý cho học sinh. 
 - Nôi dung: Đặt câu hỏi.
 - Sản phẩm: HS đưa ra các lập luận.
 - Tổ chức thực hiện: GV nêu câu hỏi, HS trao đổi với bạn trong bàn cặp đôi để 
 trả lời câu hỏi sau đó trình bày trước lớp
 * GV Chuyển giao nhiệm vụ: GV đưa ra câu hỏi: vừa qua cô trò ta đã tìm hiểu 
 thêm những VB nghị luận nào?
 * HS thực hiện nhiệm vụ
 - HS thảo luận, trình bày, nhận xét lẫn nhau
 - Học sinh: làm việc cá nhân -> trao đổi với bạn cặp đôi
 - Học sinh nhận xét, đánh giá, bổ sung.
 * GV nhận xét, dẫn dắt vào bài học. 
 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
- Mục tiêu: Củng cố những hiểu biết về các văn bản nghị luận đã học như: Phương thức biểu 
đạt, nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa. Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt Tự chọn Ngữ Văn 7
 Tổ chức thực hiện Sản phẩm Nội dung
* GV chuyển giao nhiệm I. Các bước tìm hiểu đề
vụ: HDHS ôn tập kiến Bước 1: Đọc đề bài. 
thức
Tổ chức thực hiện: đọc, Bước 1: Đọc đề bài. Bước 2: Phân tích, xác định 
 yêu cầu về nội dung và hình 
hoạt động cá nhân và hoạt Bước 2: Phân tích, xác định 
động nhóm. thức nghị luận.
 yêu cầu về nội dung và hình 
Thông thường đứng trước 1 - Nhận diện xem đề thuộc loại 
đề văn bất kì em thường sẽ thức nghị luận.
 hình nào? ( Đề ttrực tiếp hay 
làm gì?
 - Thể loại đề tự do). 
 - Vấn đề nghị luận - Phân tích đâu là dự kiện cho 
 - Huy động các dẫn chứng, sự trước (những tiền đề của tình 
Trong bước tìm hiểu đề, ta hiểu biết bản thân về vấn đề huống có vấn đề – bộ phận A). 
thường phải xác định điều cần bàn luận.
gì? - Xác định yêu cầu về nội 
 dung và hình thức, phương 
 hướng, cách thức, giới hạn 
 giải quyết vấn đề (bộ phận B).
 - Tập trung chú ý vào những 
 - Về nội dung phải bám sát 
 chủ đề, các ý sắp xếp theo 1 từ ngữ đầu mối then chốt và 
 trình tự logic ngăn tách các vế trong câu văn 
Nêu các yêu cầu khi lập dàn - Hình thức: bố cục 3 phần để dễ phân biệt. 
ý + Mở bài: Nêu vấn đề có ý II. Cách lập dàn ý
 nghĩa đôi với đời sông xã hội. 
 cỏ thể là lí giải, bàn bạc hay 1. Thứ tự các bước tiến hành 
 tranh luận. như sau:
 + Thân bài: Trình bày và bàn – Xác định luận điểm
 luận những vấn đề của đề bài – Tìm luận cứ
 đặt ra. – Xây dựng lập luận
 + Kết bài: Nêu kết luận nhằm 2. Bố cục: Một văn bản nghị 
 khẳng định tư tưởng, thái độ, luận thường có ba phần:
 quan điểm của bài. + Mở bài: Nêu vấn đề có ý 
 nghĩa đôi với đời sông xã hội. 
 cỏ thể là lí giải, bàn bạc hay 
 tranh luận.
 + Thân bài: Trình bày và bàn 
 luận những vấn đề của đề bài 
 đặt ra.
 + Kết bài: Nêu kết luận nhằm 
 khẳng định tư tưởng, thái độ, 
 quan điểm của bài. 
3. Hoạt động 3: Luyện tập
- Mục tiêu: Vận dụng được những hiểu biết đó vào việc thực hành.
* GV chuyển giao nhiệm III. Luyện tập
vụ: HDHS luyện tập Đề 1. Tục ngữ có câu: Đi một 
Gv chuyển giao nhiệm vụ: ngày đàng, học một sàng 
yêu cầu đề bài
 khôn. Hãy chứng minh rằng 
Tổ chức thực hiện đọc, 
 câu tục ngữ và ý kiến của 
hoạt động cá nhân. Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt Tự chọn Ngữ Văn 7
Đề 1. Tục ngữ có câu: Đi bạn em đều có khía cạnh 
một ngày đàng, học một đúng.
sàng khôn. Hãy chứng 1. Tìm hiểu đề 
minh rằng câu tục ngữ và - Nhận diện đề: Đề trực tiếp. - Nhận diện đề: Đề trực tiếp.
ý kiến của bạn em đều có - Kiểu bài: Nghị luận xã hội - Kiểu bài: Nghị luận xã hội
khía cạnh đúng. - Vấn đề nghị luận: tính đúng - Gạch chân các dữ kiện. Đi 
Hãy áp dụng các bước tì đắn của câu tục ngữ. một ngày đàng, học một sàng 
hiểu đề ở trên vào đề văn khôn không có ý thức học 
trên. * Giải thích từ ngữ tập thì chắc gì đã có sàng 
Thực hiện lập dàn ý cho đề +“Đi”: là hoạt động di chuyển khôn nào
bài từ vị trí này đến vị trí khác - Đề đặt ra những vấn đề gì 
Về nội dung cần triển khai bằng cách bước chân. cần giải quyết? (đi – học) 
các ý nào? +“Một ngày đàng”: có thể nghĩa đen, nghĩa bóng.
 hiểu là một ngày đường, một - Thao tác nghị luận : Chứng 
 đơn vị chỉ thời gian. Ở đây chỉ minh (Câu tục ngữ và ý kiến 
 khoảng thời gian con người của bạn em đều có khía cạnh 
 tiếp xúc, trải nghiệm. đúng), và sử dụng lập luận 
 +“Học”: là hoạt động thu giải thích để làm sáng tỏ vấn 
 nhận, tích lũy kiến thức. đề.
 +“Một sàng khôn”: “Một sàng - Nguồn tư liệu để dẫn chứng: 
 khôn” chỉ số lượng kiến thức Thực tế cuộc sống, tấm gương 
 to lớn. sáng qua sách vở.
 - Dùng lí lẽ và dẫn chứng 2. Lập dàn ý.
 a. MỞ BÀI: Dẫn dắt, giới 
Để minh chứng cho tính thiệu câu nói “đi một ngày 
đúng đắn của tục ngữ cần - Từ thực tế đời sống đàng học một sàng khôn”. 
phải lập luận bằng cách - Từ các Vb văn học . Khái quát suy nghĩ cá nhân về 
nào? ví dụ: Dế mèn phiêu lưu ký,... câu nói này (là câu tục ngữ 
- Cách lấy dẫn chứng như - Các chuyên gia trong nhiều đúc kết kinh nghiệm, đúng, ý 
thế nào? lĩnh vực sang các nước tiên nghĩa,...).
 tiến để học hỏi khoa học kĩ b. THÂN BÀI
 thật để ứng dụng trong nước. - Giải thích ý nghĩa của câu 
 - Học sinh tham gia các hoạt nói:
 động tham quan, du lịch các di => “Đi một ngày đàng học 
 tích lịch sử, viện bảo tàng, một sàng khôn” có nghĩa là 
 viện nghiên cứu để củng cố việc học hỏi và trải nghiệm 
 kiến thức được học và nâng thực tế sẽ mang lại nguồn kiến 
 cao hiểu biết. thức phong phú.
 - Chứng minh tính đúng đắn 
 của câu nói: (dẫn chứng cụ 
 thể)
 - Dẫn chứng bằng một câu 
 chuyện về việc học khôn nhờ 
 đi nhiều nơi mà em đã được Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt Tự chọn Ngữ Văn 7
 - Khẳng định lại quan điểm biết 
Cần kết bài như thế nào? chung về câu nói (ý nghĩa, - Lời khuyên:
 đúng đắn,...). Rút kinh nghiệm +Nên đi nhiều nơi để tích lũy 
 cho bản thân, lời nhắn nhủ. thêm kiến thức.
 + Không nên chỉ tìm kiếm 
 kiến thức trên sách vở mà phải 
 biết kiểm chứng bằng cách trải 
 nghiệm.
 + Nên giao lưu, tương tác với 
 những người xung quanh vì ta 
 cũng có thể học được rất nhiều 
 điều bổ ích từ họ.
 c. KẾT BÀI: Khẳng định lại 
 quan điểm chung về câu nói (ý 
 nghĩa, đúng đắn,...). Rút kinh 
 nghiệm cho bản thân, lời nhắn 
 nhủ.
 3. Hoạt động 3: Luyện tập
 a. Mục tiêu: HS hiểu Củng cố những hiểu biết về các văn bản nghị luận đã học như: 
 Phương thức biểu đạt, nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa. Viết ĐV bài văn nghị luận.
 b. Nội dung: Bài tập vận dụng.
 c. Sản phẩm: HS bài làm trên phiếu học tập.
 d. Tổ chức thực hiện: 
 * GV giao nhiệm vụ: Trong các văn bản nghị luận trên, em yêu thích nhất VB 
 nào? 
 * HS viết đoạn văn và trình bày.
 - Học sinh nhận xét ,đánh giá ,bổ sung.
 - GV nhận xét,đánh giá vào học hôm sau.
 4. Hoạt động 4: Vận dụng
 a. Mục tiêu: HS hiểu Củng cố những hiểu biết về các văn bản nghị luận.
 b. Nội dung: Bài tập vận dụng.
 c. Sản phẩm: HS bài làm trên phiếu học tập.
 d. Tổ chức thực hiện: 
 * GV giao nhiệm vụ: Hãy chọn và viết đoạn văn để chứng minh tính giáo dục và 
 thông điệp của Vb NL đã học?
 * HS về nhà thực hiện và báo cáo kết quả vào tiết học hôm sau.
 - Học sinh nhận xét ,đánh giá ,bổ sung.
 - GV nhận xét,đánh giá vào học hôm sau.
 - HS chuẩn bị ở nhà bài: Nghị luận chứng minh (Rèn luyện kĩ năng viết đoạn 
 văn, bài văn nghị luận chứng minh). Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt Tự chọn Ngữ Văn 7
 Tổ kí duyệt
 Tuần 24, ngày 24/02/2021 
 - ND, HT:
 - PP: 
 Đinh Thu Trang