Giáo án Tự chọn Ngữ văn 7 - Tuần 24, Tiết 18: Nghị luận chứng minh (Rèn kĩ năng phân tích đề, lập dàn ý) - Năm học 2020-2021

 Tuần: 24 ; Tiết: 18 Ngày soạn: 21/02/2021
 Chủ đề bám sát: NGHỊ LUẬN CHỨNG MINH 
 (RÈN KĨ NĂNG PHÂN TÍCH ĐỀ, LẬP DÀN Ý)
I. Mục tiêu:
 1. Kiến thức: 
 - Tiếp tục ôn tập về các bước tìm hiểu đề và lập ý cho một bài văn nghị luận.
 - Bố cục chung của một bài văn nghị luận.
 2. Kĩ năng: 
 - Nhận biết luận điểm, biết cách tìm hiểu đề bài, tìm ý, lập ý cho bài nghị luận.
 - Viết bài văn nghị luận có bố cục rõ ràng.
 3. Thái độ: Có ý thức rèn luyện kĩ năng lập ý cho bài nghị luận.
II. Chuẩn bị: Thầy: SGK, SGV, giáo án, tài liệu chuẩn KTKN, bảng phụ, phấn màu.
 Trò: Ôn lại bài Đề văn nghị luận và việc lập ý cho bài văn nghị luận.
III. Các bước lên lớp:
 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số, vệ sinh lớp học.
 2. KTBC: Trong quá trình học bài.
 3. Nội dung bài mới:
 Hoạt động của Hoạt động Nội dung cơ bản
 thầy của trò
HĐ1: Ôn tập lý thuyết.
 I. Ôn tập lý thuyết:
 1. Khái niệm: Là phép lập luận trong văn nghị 
 luận. Để làm rõ và thuyết phục người đọc, người 
- Thế nào là lập nghe về một vấn đề nào đó (trong đời sống hoặc 
luận chứng HS trả lời. trong văn học), phải dùng 2 chất liệu chính là lí lẽ 
minh? và dẫn chứng (chủ yếu là hệ thống dẫn chứng). Lí 
 lẽ phải có tình, có lí, logic. Dẫn chứng phải chọn 
 lọc, tiêu biểu, chính xác, đáng tin cậy thì mới có 
 sức thuyết phục.
- Cách làm bài Nhận xét. 2. Cách làm bài văn lập luận chứng minh:
nghị luận chứng a. Tìm hiểu đề, tìm ý:
minh? - Đọc kĩ đề, gạch dưới các từ quan trọng trong đề 
 để xác định (kiểu bài: chứng minh, nội dung cần 
 bàn luận, phạm vi dẫn chứng)
 - Trả lời câu hỏi:
 + Em dự kiến lấy những dẫn chứng nào để chứng 
- Kĩ năng tìm Bổ sung. minh cho vấn đề ở đề bài? Những dẫn chứng đó 
hiểu đề, tìm ý? lấy ở đâu? Cụ thể ra sao?
 + Với các dẫn chứng đã chọn, tìm, em dự định sắp 
 xếp theo một trình tự nào là phù hợp?
 (Gợi ý: có thể đi theo trình tự dẫn chứng như: lứa 
- Bố cục và tuổi, địa hình, thời gian, hoạc thể loại văn học, )
nhiệm vụ từng + Em dự kiến sẽ có các lí lẽ ra sao? Em sẽ liên hệ 
phần của bài lập bản thân ra sao? Vấn đề đang bàn luận có tác động luận chứng đến em thế nào?
minh? b. Lập dàn ý:
 - MB: Dẫn dắt vào vấn đề cần chứng minh. Nêu 
 vấn đề chứng minh. Nêu phạm vi dẫn chứng và 
 yêu cầu.
 - TB: (chọn trình tự hợp lí)
 + Luận điểm 1: Dẫn chứng, lí lẽ làm sáng tỏ khía 
 cạnh 1 (dẫn chứng là chủ yếu).
 Luận cứ 1....... Luận cứ 2...... Luận cứ 3......
 + Luận điểm 2: Dẫn chứng, lí lẽ làm sáng tỏ khía 
 cạnh 2 (dẫn chứng là chủ yếu).
 Luận cứ 1....... Luận cứ 2...... Luận cứ 3......
 (Giữa các luận điểm đều có phương tiện liên kết).
 - KB: Khẳng định vấn đề vừa bàn luận là hoàn 
 toàn đúng. Liên hệ bản thân, rút ra bài học.
HĐ2: Luyện tập 
Bài tập. Lập II. Luyện tập:
dàn ý cho đề bài Lập dàn ý cho đề bài:
sau: Chứng minh rằng: Bảo vệ nguồn nước sạch là bảo 
Chứng minh HS đọc bài vệ cuộc sống của con người.
rằng: Bảo vệ tập. 1. Tìm hiểu đề:
nguồn nước - Kiểu bài: Nghị luận.
sạch là bảo vệ - Nội dung: Chứng minh việc bảo vệ nguồn nước 
cuộc sống của sạch là bảo vệ cuộc sống của con người.
con người. - Tính chất: Khẳng định.
 - Phạm vi: Trong đời sống.
GV cho HS đọc Xác định yêu 2. Lập dàn ý: 
bài tập. cầu của bài MB: 
 tập, của đề - Giới thiệu vai trò của nước đối với cuộc sống và 
 bài. con người: là nguồn tài nguyên quý giá.
HDHS xác định - Việc bảo vệ nguồn nước sạch chính là bảo vệ 
yêu cầu của đề. cuộc sống của chúng ta.
 TB: 
 - Thế nào là nước sạch?
 - Nêu vai trò của nước sạch:
 + Cần thiết cho hoạt động trao đổi chất trong cơ 
 Lập dàn ý thể người.
Cho các em lập (bảng phụ). + Cần cho sinh hoạt.
dàn ý. + Cần cho hoạt động nông nghiệp, công nghiệp và 
 dịch vụ.
 - Chứng minh bảo vệ nguồn nước sạch là bảo vệ 
 cuộc sống của chúng ta:
 Nhận xét. + Nước sạch gắn liền với cuộc sống của con người 
 nên bảo vệ nó chính là bảo vệ cuộc sống của chúng GV nhận xét. ta.
 + Nguồn nước sạch đang có nguy cơ cạn kiệt, ô 
 nhiễm. Hậu quả: gây bệnh tật, mất mùa 
 KB: 
 - Nước sạch có vai trò vô cùng quan trọng và cần 
 được giữ gìn, bảo vệ.
 - Mỗi người cần có trách nhiệm và hành động thiết 
 thực để bảo vệ nguồn nước sạch.
 4. Củng cố: GV nhận xét chung về tiết học.
 5. Hướng dẫn học sinh tự học, làm bài tập và soạn bài mới ở nhà: 
 Tiếp tục ôn tập về kiểu bài lập luận chứng minh để chuẩn bị cho tiết sau.
 IV. Rút kinh nghiệm:
 ... 
 Ký duyệt
 Ngày 24 tháng 02 năm 2021
 ND: 
 PP: .
 Nguyễn Thị Định