Giáo án Tự chọn Ngữ văn 7 - Tuần 5, Tiết 3: Từ ghép và từ láy - Năm học 2020-2021 - Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt

 Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt Tự chọn Ngữ Văn 7
 Ngày soạn 30/9/2020
 Tuần 05
 Tiết 03
 LUYỆN TẬP: TỪ GHÉP VÀ TỪ LÁY
 I. Mục tiêu:
 1. Kiến thức, kĩ năng, thái độ
 Kiến thức: 
 Củng cố kiến thức về từ ghép và từ láy
 Kỹ năng: 
 Giúp học sinh ôn tập lại kĩ năng làm bài từ ghép và từ láy
 Thái độ: 
 HS có thái độ học tập nghiêm túc củng cố lại kiến thức.
 2. Phẩm chất năng lực cần hình thành và phát triển cho học sinh:
 - Năng lực tự học, đọc hiểu văn bản.
 - Năng lực nêu và giải quyết vấn đề, sáng tạo.
 II. Chuẩn bị:
 - Giáo viên: Giáo án - Sgk và sgv, chuẩn kiến thức. 
 - Học sinh: Chuẩn bị bài trước.
 III. Tổ chức các hoạt động dạy học:
 1. Ổn định lớp (1 phút): Kiểm tra sĩ số.
 2. Kiểm tra bài cũ: Không.
 3. Bài mới: 
 Cách thức tổ chức hoạt 
 Sản phẩm của HS Kết luận của giáo viên
 động
Hoạt động 1: Hoạt động tìm hiểu thực tiễn: Khởi động (2 phút)
 Giúp HS tạo tâm thế sẵn sàng để đến với nội dung bài học.
Nội dung: Lời dẫn vào bài mới.
Hoạt động 2: Tìm tòi, tiếp nhận kiến thức: ( 12 phút)
Mục đích: Củng cố kiến thức về từ ghép và từ láy.
* Kiến thức 1: Ôn lại kiến I. Lý thuyết
thức. a. Từ ghép:
- Yêu cầu hs nhắc lại khái niệm - HS nhắc lại khái niệm - Từ ghép C- P: Tiếng chính đứng 
về từ ghép, từ láy về từ ghép, từ láy trước, tiếng phụ đứng sau bổ sung ý 
- Nhận xét. - Ghi bài. nghĩa cho tiếng chính→ Từ ghép 
- Cho HS ghi bài. chính phụ có tình phân nghĩa
 - Từ ghép đẳng lập: không phân ra 
 từ chính, từ phụ vì nghĩa của các 
- Yêu cầu hs nhắc lại các loại - HS nhắc lại các loại tiếng tương đương nhau về mặt 
từ ghép, từ láy từ ghép, từ láy nghĩa. → Từ ghép tổng hợp có tính 
- Nhận xét. - Ghi bài. chất hợp nghĩa
- Cho HS ghi bài. b. Từ láy: Từ láy được chia làm 
 hai loại: từ láy toàn bộ và từ láy bộ 
 phận
 => Ở từ láy toàn bộ, các tiếng lặp Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt Tự chọn Ngữ Văn 7
 lại hoàn toàn, nhưng cũng có một 
 số trường hợp tiếng đứng trước 
 biến đổi thanh điệu, phụ âm cuối
 VD: Xinh xinh, chầm chậm, đăm 
 đăm
 - Láy bộ phận, giữa các tiếng có sự 
 giống nhau về phụ âm đầu, hoặc về 
 phần vần
 VD: trắng trong, long lanh, phần 
 phật
 => Nghĩa của từ láy được tạo thành 
 nhờ âm thanh và sự hòa phối âm 
 thanh giữa các tiếng
 Từ láy có tiếng có nghĩa làm gốc 
 thì nghĩa của từ láy có thể có những 
 sắc thái riêng so với nghĩa tiếng 
 gốc như sắc thái biểu cảm, giảm 
 nhẹ, nhấn mạnh 
Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành, thí nghiệm: 20 phút
Mục đích: HS thực hành để vận dụng ôn tập lại kĩ năng làm một bài văn thuyết minh.
- Yêu cầu hs làm bài tập - HS làm bài II. Luyện tập
- Gọi HS lên bảng. - HS lên bảng. Bài 1: Hãy tìm từ ghép trong đoạn 
- Nhận xét. - HS Nhận xét. trích sau:
- Chốt vấn đề. - Nghe.
 Bởi tôi ăn uống điều độ và làm việc 
Gợi ý trả lời: BT 1 - Chép bài.
 có chừng mực nên tôi chóng lớn 
Từ ghép có trong đoạn trích: Bài 4: Tìm các từ láy 
 lắm. Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành 
Ăn uống; điều độ; làm việc; có trong đoạn thơ sau:
 một chàng dế thanh niên cường 
chừng mực; thanh niên; cường Lặng yên bên bếp lửa
 tráng. Đôi càng tôi mẫm bóng. 
tráng; lợi hại; nhọn hoắt; thỉnh Vẻ mặt Bác trầm ngâm
 Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ 
thoảng; ngọn cỏ Ngoài trời mưa lâm thâm
 cứng dần và nhọn hoắt. Thỉnh 
Gợi ý trả lời:BT 2 Mái lều tranh xơ xác
 thoảng, muốn thử sự lợi hại của 
Các từ ghép đẳng lập được tạo Anh đội viên nhìn Bác
 những chiếc vuốt tôi co cẳng lên, 
thành từ các tiếng có sẵn: Càng nhìn lại càng thương
 đạp phanh phách vào các ngọn cỏ. 
Mặt mũi, học hành, dạy dỗ, Người Cha mái tóc bạc
 Những ngọn cỏ gãy rạp y như có 
xinh đẹp, tươi tốt, nhà cửa, trâu Đốt lửa cho anh nằm
 nhát dao vừa lia qua.
bò, áo quần Rồi Bác đi dém chăn
 Bài 2: Cho các tiếng: mặt, học, 
Gợi ý trả lời: BT4 Từng người từng người một
 dạy, xinh, tươi, nhà, trâu, áo. Em 
Các từ láy được sử dụng trong Sợ cháu mình giật thột
 hãy tạo các thành các từ ghép đẳng 
bài: trầm ngâm, lâm thâm, xơ Bác nhón chân nhẹ nhàng
 lập.
xác, nhẹ nhàng Gợi ý trả lời: BT 3
 Bài 3: Hãy phân tích cấu tạo của 
Gợi ý trả lời: BT5 Cấu tạo của các từ 
Các từ ngu ngốc, học hỏi, tươi ghép ba âm tiết ở trên: các từ sau: hợp tác xã , công nghiệp Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt Tự chọn Ngữ Văn 7
tốt, máu mủ đều là từ ghép hóa, nem cua bể
đẳng lập, vì hai tiếng ghép lại Bài 5: Theo em các từ dưới đây 
đều có nghĩa.
 được xếp vào từ ghép hay từ láy: 
 học hành, tươi tốt, ngu ngốc, học 
 hỏi, râu ria, nảy nở, rơi rớt
 4. Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối: 10 phút 
 - Xem lại bài.
 - Hoàn chỉnh bài để Tiết tự chọn sao trình bày trước lớp.
 - Sưu tầm thêm một số đề bài và cách làm tương tự.
 IV. Kiểm tra đánh giá chủ đề, bài học
 - GV dự kiến một số câu hỏi, bài tập và tổ chức cho HS tự đánh giá kết 
 quả học tập của bản thân và của bạn: Nhắc lại nội dung kiến thức cơ bản. Các 
 kiến thức đã học về văn thuyết minh.
 - GV đánh giá, tổng kết về kết quả giờ học: 
 V. Rút kinh nghiệm:
 Tổ kí duyệt
 Tuần 05, ngày 30/9/2020 
 - ND,HT:
 .. - PP:
 Đinh Thu Trang