Giáo án Vật lí 7 - Tiết 3, Bài 3: Ứng dụng định luật truyền thẳng của ánh sáng - Năm học 2019-2020

 Ngày soạn: 13/8/2019
Tiết 3 Tuần 3
 Bài 3. ỨNG DỤNG ĐỊNH LUẬT TRUYỀN THẲNG CỦA ÁNH SÁNG
I. Mục tiêu
1. Kiến thức, kĩ năng, thái độ
- Kiến thức: Nhận biết được bóng tối, bóng nửa tối và giải thích.
- Kĩ năng Giải thích được vì sao có nhật thực, nguyệt thực.
- Thái độ: Nghiêm túc trong khi thực hành, bảo quản các dụng cụ làm thí nghiệm.
 GD kỹ năng sống và BVMT: Trong sinh hoạt, học tập cần đảm bảo đủ ánh sáng, ... Ở 
các thành phố lớn bị ô nhiễm ánh sáng, nên cần: sử dụng nguồn sáng vừa đủ so với yêu 
cầu, tắt đèn khi không cần thiết, ....
2. Phẩm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho học sinh
- Năng lực tự học, đọc hiểu: Bóng tối, bóng nửa tối.
- Năng lực nêu và giải quyết vấn đề, sáng tạo: Giúp HS tự tìm hiểu và trả lời các câu hỏi 
C
- Năng lực thực hành thí nghiệm: Làm tốt thí nghiệm theo hướng dẫn của giáo viên.
II. Chuẩn bị
- Giáo viên chuẩn bị cho mỗi nhóm học sinh : 1 đèn pin, 1 bóng đèn điện dây tóc loại 
220V – 40W, 1 vật cản bằng bìa, 1 màn chắn sáng, 1 hình vẽ nhật thực và nguyệt thực 
lớn.
- Học sinh: Tìm hiểu bài trước, pin.
III. Tổ chức các hoạt động dạy học
1. Ổn định lớp 
2. Kiểm tra bài cũ (7’)
 ? Phát biểu phần nội dung ghi nhớ.
 ? Giải bài tập 2.1
 Đáp án: BT 2.1) không nhìn thấy vì ánh sáng từ đèn phát ra truyền đi theo đường 
thẳng CA. Mắt ở bên dưới đường CA nên ánh sáng từ đèn không truyền vào mắt được. 
Phải để mắt trên đường CA kéo dài.
3. Bài mới
HĐ1: Hoạt động tìm hiểu thực tiễn (Tình huống xuất phát/Mở đầu/Khởi động) (3’)
Mục đích của hoạt động: Tạo tình huống có vấn đế
 Tổ chức tình huống học tập (như SGK)
HĐ2: Hoạt động tìm tòi, tiếp nhận kiến thức
 Cách thức tổ chức hoạt Sản phẩm hoạt động của 
 Kết luận của giáo viên
 động học sinh
Kiến thức 1. Bóng tối – bóng nửa tối. (15’)
Mục đích của hoạt động: Tìm hiểu đường truyền của ánh sáng
 I. Bóng tối – bóng nửa 
- Hướng dẫn Hs làm TN - Theo dõi và suy nghĩ tối.
như SGK (hình 3.1). 
- Cho Hs hoàn thành C1 - Làm theo hướng dẫn của 
(Chốt lại và treo bảng phụ gv
có đáp án C1) - Hoàn thành C1 cá nhân C1: Phần màu đen hoàn 
 toàn không nhận được ánh 
 sáng từ nguồn sáng tới vì ánh sáng truyền theo 
 đường thẳng, bị vật chắn 
 cản lại gọi là bóng tối.
- Kđ và cho hoàn thành - Hoàn thành nhận xét Nhận xét:
nhận xét. Trên màn chắn đặt phía 
 sau vật cản có một vùng 
 không nhận được ánh sáng 
 từ (nguồn) tới gọi là bóng 
 tối.
- Tương tự HD cho Hs làm - Làm theo HD của gv
TN 2.
- Cho Hs hoàn thành C2 - Hoàn thành C2 cá nhân C2: Trên màn chắn ở sau 
(Chốt lại và treo bảng phụ vật cản: vùng 1 là bóng tối, 
có đáp án C2) vùng 2 chỉ nhận được ánh 
 sáng từ một phần của 
 nguồn sáng nên không 
- Kđ và cho hoàn thành sáng bằn vùng 3 là vùng 
phần nhận xét. được chiếu sáng đầy đủ.
 - Hoàn thành nhận xét Nhận xét:
 Trên màn chắn đặt phía 
 sau vật cản có vaùng chỉ 
 nhận được ánh sáng từ 
 (một phần của nguồn 
 sáng) tới gọi là bóng nửa 
 tối.
Thông báo: Trong sinh HS: Theo dõi
hoạt, học tập cần đảm bảo 
đủ ánh sáng, ... Ở các 
thành phố lớn bị ô nhiễm 
ánh sáng, nên cần: sử 
dụng nguồn sáng vừa đủ 
so với yêu cầu, tắt đèn khi 
không cần thiết, ....
Kiến thức 2. Nhật thực – Nguyệt thực. (12’)
Mục đích của hoạt động: Tìm hiểu Nhật thực – Nguyệt thực.
 II. Nhật thực – Nguyệt 
- Cho học sinh đọc thông - Đọc mục II thực.
báo ở mục II. 
- Khi nào thì xảy ra hiện - Trả lời Nhật thực toàn phần 
tượng nhật thực ? Khi nào (hay một phần) quan sát 
thì xảy ra hiện tượng nguyệt được ở chỗ có bóng tối ( 
thực ? hay bóng nửa tối ) của Mặt 
 Trăng trên Trái Đất.
 Nguyệt thực xảy ra khi 
 Mặt Trăng bị Trái Đất che 
 khuất không được Mặt 
 Trời chiếu sáng.
- Treo hình 3.3 phóng to lên - Lên bảng chỉ bảng.
 Chỉ ra trên hình 3.3, 
vùng nào trên mặt đất có 
nhật thực toàn phần và vùng 
nào có nhật thực một phần. 
- Giải thích vì sao đứng ở - Trả lời C3: Nơi có nhật thực toàn 
nơi có nhật thực toàn phần phần nằm trong vùng bóng 
lại không nhìn thấy mặt trời tối của Mặt Trăng, bị Mặt 
và trời tối lại ? (Chốt lại và Trăng che khuất không cho 
treo bảng phụ có câu trả lời ánh sáng Mặt Trời chiếu 
C3. đến, vì thế đứng ở đó, ta 
 không nhìn thấy Mặt Trời 
 và trời tối lại.
- Treo hình 3.4 phóng to lên - Quan sát
bảng.
- Hãy chỉ ra trên hình 3.4, - Trả lời C4:
Mặt Trăng ở vị trí nào thì Vị trí 1: có nguyệt thực.
người đứng ở điểm A trên Vị trí 2 và 3 : trăng sáng.
Trái Đất thấy trăng sáng, 
thấy có nguyệt thực ?
- Kđ (treo đáp án)
HĐ3: Hoạt động vận dụng và mở rộng (6’)
Mục đích của hoạt động: Vận dụng kiến thức vào bài tập.
 Cách thức tổ chức hoạt Sản phẩm hoạt động của 
 Kết luận của giáo viên
 động học sinh
 III. Vận dụng
- Cho làm C5 - Làm C5
- Gọi trả lời - Trả lời C5: Khi miếng bìa lại gần 
 màn chắn hơn thì bóng tối 
 và bóng nửa tối đều thu hẹp 
 lại hơn. Khi miếng bìa gần 
 sát màn chắn thì hầu như 
 không còn bóng nửa tối 
 nữa, chỉ còn bóng tối rõ nét.
- Kđ (treo đáp án) và cho - Làm theo yêu cầu của gv C6: Khi dùng quyển vở che 
Hs làm tiếp C6 - Trình bày kín bóng đèn dây tóc đang 
- Gọi trình bày sáng, bàn nằm trong vùng 
 bóng tối sau quyển vở, 
 không nhận được ánh sáng 
 từ đèn truyền tới nên ta 
 không thể đọc được sách.
 Khi dùng quyển vở che kín 
 bóng đèn ống, bàn nằm 
 trong vùng bóng nửa tối sau 
 quyển vở, nhận được một 
 phần ánh sáng của đèn 
 truyền tới nên vẫn đọc sách 
 được. 4. Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối (2’)
Mục đích của hoạt động: - Học bài và làm các bài tập 3.1; 3.2; 3.3 SBT/5 
 - Xem trước bài mới
IV. Kiểm tra đánh giá chủ đề/bài học
- Dự kiến câu hỏi, bài tập và tổ chức cho HS tự đánh giá kết quả học tập của học sinh và 
của bạn
- GV đánh giá, tổng kết về kết quả giờ học.
V. Rút kinh nghiệm
..............................................................................................................................................
..............................................................................................................................................
..............................................................................................................................................
..............................................................................................................................................
 Duyệt tuần 3, ngày 22/8/2019
 ND: .
 PP: ..
 Tổ trưởng
 Trần Thị Chỉnh