KHBD Toán lớp 7 năm học 2026-2027 - Tuần 18 - Tích hợp năng lực số và AI

 Biên soạn: Lop7.net 
 KẾ HOẠCH BÀI DẠY
 DÂN SỐ VÀ CƠ CẤU DÂN SỐ VIỆT NAM
 Trường: ................................ Năm học: 2026–2027
 Tổ chuyên môn: ................................
 Giáo viên: ................................ Lớp: 7........
 Môn học: Toán Tuần: 18 Số tiết: 1
 Ngày soạn: .... / .... / ........ Ngày dạy: .... / .... / ........
 Đại số – Tiết PPCT 41 – Biểu đồ đoạn thẳng và thực hành phân tích dữ liệu
Thời gian thực hiện: 1 tiết (45 phút); tiết 3 trong bài gồm 3 tiết.
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
– Vẽ biểu đồ đoạn thẳng bằng Excel; đọc các mốc tăng, giảm và giá trị lớn nhất, nhỏ nhất.
– Tổ chức bảng số lượng điểm theo tháng, tính tỉ lệ từng tổ và biểu diễn bằng hai loại biểu đồ.
2. Năng lực
– Mô hình hóa và giao tiếp toán học: chọn biểu đồ theo mục đích, giải thích nhận xét bằng dữ liệu.
– Năng lực số – [TC1.3.1] (Phát triển nội dung số): tạo hoặc chỉnh biểu đồ đoạn thẳng, giữ đúng thứ tự 
thời gian, nhãn và đơn vị.
– Giáo dục AI – [7.A1.2] (Tính chủ động của con người): chỉ ra hậu quả của việc chép phản hồi AI 
nhầm số lượng điểm với số học sinh; kiểm và sửa theo bảng.
3. Phẩm chất
– Trung thực khi diễn giải dữ liệu; tôn trọng riêng tư, dùng bộ số liệu mô phỏng thay bảng điểm cá 
nhân.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
SGK tr.117 và ảnh Hình T.9–T.11 ở B; bảng, biểu đồ mẫu, câu hỏi và phản hồi AI mô phỏng được 
cung cấp trong giáo án. GV chỉ đưa câu hỏi/bảng đầu vào/hình thao tác cho HS trước khi chữa.
Nhóm 4 em dùng một máy mở sẵn Excel; lần lượt trực tiếp nhập, tạo và sửa biểu đồ, lưu một tệp 
chung. Nếu thiếu máy, kẻ bảng và vẽ trên giấy ô li, dùng thước đo góc cho quạt; không ghi nhận minh 
chứng NLS cho phần giấy. Không yêu cầu tài khoản, mạng hoặc tệp mẫu tải thêm.
Bảng chỉ số dùng số liệu lịch sử in trong SGK, không cập nhật thị trường hiện tại. Bảng điểm ở C là 
mô phỏng; không thu thập tên hay điểm cá nhân. Phản hồi AI ở D là tình huống viết sẵn.
 7 Biên soạn: Lop7.net 
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. Mở đầu – Chọn biểu đồ theo thời gian (4 phút)
 Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
 a) Mục tiêu: Chọn đúng loại biểu đồ và nhận ra dữ liệu không phải cơ cấu.
 b) Nội dung c) Sản phẩm dự kiến
 Bảng B có số liệu tại bảy thời điểm, trong đó có Không. Đây là số liệu theo các thời điểm, không 
 −0,97%. Có nên ghép bảy số ấy thành bảy phần phải bảy phần của cùng một tổng; còn có giá trị 
 của một quạt tròn không? Em chọn loại biểu đồ âm. Chọn biểu đồ đoạn thẳng, sắp thời gian từ 
 nào để theo dõi biến động? tháng 3 năm 2020 đến tháng 3 năm 2021.
 d) Tổ chức thực hiện
 Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ: Giao chọn biểu 
 đồ; dành 2 phút trao đổi cặp, 2 phút giải thích.
 Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ: Nếu HS chọn Trao đổi về mục đích biểu diễn và thứ tự các 
 quạt chỉ vì thấy dấu %, hỏi “toàn bộ 100% ở đây mốc.
 là gì?”.
 Bước 3. Báo cáo, thảo luận: Mời hai em nêu lựa Một em nêu loại biểu đồ; một em giải thích.
 chọn và lí do.
 Bước 4. Kết luận, nhận định: Chốt mục đích 
 theo dõi biến đổi và thứ tự mốc thời gian.
B. Thực hành – Vẽ biểu đồ đoạn thẳng bằng Excel (18 phút)
 Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
 a) Mục tiêu: Năng lực số – [TC1.3.1] (Phát triển nội dung số): dựng và chỉnh biểu đồ có cả giá trị 
 dương và âm.
 b) Nội dung c) Sản phẩm dự kiến
 Hình T.9–T.10 – Chọn biểu đồ đoạn thẳng và kết quả ban đầu (SGK Toán 7, tập một, tr.117).
 8 Biên soạn: Lop7.net 
 Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
 Dữ liệu giao HS – chỉ số giá tiêu dùng, SGK tr.117.
 Thời điểm Chỉ số (%)
 3-2020 4,87
 5-2020 2,40
 7-2020 3,39
 9-2020 2,98
 11-2020 1,48
 1-2021 −0,97
 3-2021 1,16
 Nhập bảng tại A1:B8, cột A là “Thời điểm”, cột Biểu đồ có một dãy gồm bảy điểm theo đúng thứ 
 B là “Chỉ số”. Định dạng cột A là Text trước khi tự bảng; tháng 1 năm 2021 có giá trị âm nên 
 nhập; cột B gõ cả dấu %. Chọn A1:B8 → Insert điểm nằm dưới mức 0%. Không chọn Pie, không 
 → Line → 2-D Line, chọn kiểu có điểm đánh sắp thời điểm theo thứ tự chữ hoặc bỏ dấu âm.
 dấu. Đặt tiêu đề “Chỉ số giá tiêu dùng của Việt 
 Nam (3-2020 đến 3-2021)”.
 Để giữ nhãn, có thể gõ dấu nháy đơn trước thời 
 điểm, ví dụ '3-2020. Nếu phần mềm chỉ hiện 1–7, 
 chọn Select Data và đặt nhãn trục ngang là 
 A2:A8. Nếu biểu đồ thiếu điểm âm, kiểm ô B7 có 
 phải số −0,97% và trục dọc có hiển thị vùng 
 dưới 0 không.
 Thêm tên trục ngang “Thời điểm”, trục dọc “Chỉ Hình T.11 là mẫu đối chiếu bảy điểm và nhãn. 
 số (%)”, nhãn dữ liệu; bỏ chú giải mặc định vì Lớn nhất: 4,87% ở 3-2020; nhỏ nhất: −0,97% ở 
 chỉ có một dãy. Chỉ ra mốc lớn nhất, nhỏ nhất và 1-2021. Giảm ở 3→5-2020, 7→9-2020, 9→11-
 các đoạn giảm giữa hai mốc liên tiếp. Mỗi em tạo 2020 và 11-2020→1-2021. Tăng ở 5→7-2020 và 
 hoặc sửa một thành phần rồi chỉ dữ liệu kiểm tra. 1→3-2021. Chỉ nhận xét dãy chỉ số đã cho, 
 Chọn biểu đồ → Chart Design → Add Chart không kết luận giá hàng hóa là số âm.
 Element để thêm Axis Titles và Data Labels; bản 
 cũ dùng Layout. Chọn riêng chú giải rồi Delete, 
 tránh xóa cả biểu đồ. Kiểm bảy nhãn với bảng 
 trước khi lưu BieuDo_Nhom.xlsx.
 9