Bài giảng Ngữ văn 7 - Tiết 28, Văn bản: Qua đèo ngang - Đinh Thị Thu

 Tổ Văn - Sử - GDCD
Giáo viên trình bày: Đinh Thị Thu Kiểm tra bài cũ:
- Đọc thuộc lòng bài thơ “ Bánh trôi 
 nước” của Hồ Xuân Hương ?
- Nêu nội dung và nghệ thuật của bài 
 thơ ? Đèo Ngang nặng gánh hai vai
 Một vai Hà Tĩnh một vai Quảng Bình
 Bao năm bom dội nát mình
 Hoành Sơn vẫn giữ dáng hình cha ông
Đèo Ngang Xe qua điệp điệp trùng trùng
 Một phòng tuyến thép anh hùng Đèo Ngang.
 Ca dao ĐÈO NGANG Tiết 28 Văn bản : QUA ĐÈO NGANG
 Bà Huyện Thanh Quan
I. Đọc, tìm hiểu chung:
 1. Đọc:
 Bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà, 
 Cỏ cây chen đá, lá chen hoa. 
 Lom khom dưới núi, tiều vài chú, 
 Lác đác bên sông, chợ mấy nhà.
 Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc,
 Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia.
 Dừng chân đứng lại, trời, non, nước,
 Một mảnh tình riêng, ta với ta. Tiết 28
 Văn bản : QUA ĐÈO NGANG
 Bà Huyện Thanh Quan
I. Đọc, tìm hiểu chung:
 1. Đọc:
 2. Chú thích:
 a) Tác giả, tác phẩm: 
 - Tác giả:
 + Tên thật là Nguyễn Thị Hinh, sống ở thế kỉ XIX.
 - TácEm phẩmhãy cho: biết vài nét về tác giả?
 - Từ khó:+ Quê: làng Nghi Tàm, Tây Hồ, Hà Nội.
 NêuBài thơ hoàn được cảnh sáng sáng tác nhân tác chuyếncủa bài tác thơ? giả đi vào 
 Thuận +Hóa Là nhậmmột nữ chức sĩ tài “Cung danh trung về thơ giáo Đường tập”. luật. Văn bản : QUA ĐÈO NGANG
 Bà Huyện Thanh Quan
 I. Đọc, tìm hiểu chung:
 1. Đọc:
 2. Chú thích:
 a) Tác giả, tác phẩm: 
 b) Từ khó : (SGK) 
 3. Thể loại:
 - Thất ngôn bát cú Đường luật.
Bài Bàithơ- thơtheoBốn thuộc phần:thể này thểđề, thường thực,thơ gì? luận, được kết. chia làm mấy phần? Bố cục: 4 QUA ĐÈO NGANG
 phần
 Bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà,
Hai câu đề : mở ý T T B B T T B (V)
 Cỏ cây chen đá, lá chen hoa.
 T B B T T B B (V)
 Lom khom dưới núi, tiều vài chú,
Hai câu thực : miêu 
 tả cảnh thực. Đối B B T T B B T 
 Lác đác bên sông, chợ mấy nhà.
 T T B B T T B (V)
 Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc,
Hai câu luận : bàn 
 Đối T T B B B T T 
 luận, nhận xét.
 Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia.
 B B T T T B B (V)
 Dừng chân đứng lại, trời, non, nước,
Hai câu kết : khép 
 B B T T B B T
 lại ý bài.
 Một mảnh tình riêng, ta với ta.
 T T B B B T B (V) Tiết 28
 Văn bản : QUA ĐÈO NGANG
 Bà Huyện Thanh Quan
I. Đọc, tìm hiểu chung:
 1. Đọc:
 2. Chú thích:
 a) Tác giả, tác phẩm: 
 b) Từ khó : (SGK) 
 3. Thể loại:
 - Thất ngôn bát cú Đường luật.
 - Bốn phần: đề, thực, luận, kết.
 4. BốBố cụccục văn: 2 phần bản gồm mấy phần? Văn bản : QUA ĐÈO NGANG
 Bà Huyện Thanh Quan
 I. Đọc, tìm hiểu chung:
 II. Tìm hiểu văn bản:
 1. Cảnh tượng Đèo Ngang: 
 “Bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà, 
 Cỏ cây chen đá, lá chen hoa. 
 Lom khom dưới núi, tiều vài chú, 
 Lác đác bên sông, chợ mấy nhà.”
Cảnh Đèo Ngang được miêu tả ở thời điểm nào trong ngày? “Bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà, 
 Cỏ cây chen đá, lá chen hoa. 
 Lom khom dưới núi, tiều vài chú, 
Lác đác bên sông, chợ mấy nhà.”
 Cảnh Đèo Ngang buổi chiều tà. Văn bản : QUA ĐÈO NGANG
 Bà Huyện Thanh Quan
 I. Đọc, tìm hiểu chung:
 II.Tìm hiểu văn bản 
 1. Cảnh tượng Đèo Ngang: 
 - Thời điểm: “bóng xế tà” => về chiều.
Cảnh Đèo Ngang hiện lên trong buổi chiều tà ra sao? “Bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà, 
 Cỏ cây chen đá, lá chen hoa. 
Cảnh vật ở Đèo Ngang hiện lên trong buổi chiều tà như thế nào? Văn bản : QUA ĐÈO NGANG
 I. Đọc, tìm hiểu chung: Bà Huyện Thanh Quan
 II.Tìm hiểu văn bản 
 1. Cảnh tượng Đèo Ngang: 
 - Thời điểm: “bóng xế tà” => về chiều.
 - Cảnh vật : cây cỏ, đá, lá, hoa. 
 Câu=> thơĐiệp này, ngữ: tác “chen” giả đã => sử Cảnh dụng thiên biện nhiên pháp núi nghệ đèo bátthuật gì? 
 Chongát ta,chen biết chúc, cảnh rậm vật rạp.đó ra sao?
Hai câu thơ tiếp theo, cảnh vật được cụ thể ở những chi tiết 
nào?
 “Lom khom dưới núi, tiều vài chú, 
 Lác đác bên sông, chợ mấy nhà.” Lom khom dưới núi tiều vài chú Lác đác bên sông, chợ mấy nhà Tiết 29
 Văn bản : QUA ĐÈO NGANG
 I. Đọc, tìm hiểu chung: Bà Huyện Thanh Quan
 II.Tìm hiểu văn bản 
 1. Cảnh tượng Đèo Ngang: 
 - Thời điểm: “bóng xế tà” => về chiều.
 - Cảnh vật : Điệp ngữ: “chen” => cây cỏ, đá, lá, hoa chen 
 chúc, rậm rạp.
 + Con người : lom khom. 
 + Nhà : lác đác.
 Phép đối, đảo ngữ, từ láy => Thấp thoáng sự sống của 
 Câucon thơngười trên nhưng tác giả còn sử hoang dụng biệnsơ. pháp nghệ thuật gì?
 Đây là cảnh thiên nhiên hoang vắng, heo hút, cũng có sự 
 Quasống việc con miêu người tả cảnh nhưng Đèo còn Ngang thưa của thớt, Bà vắng Huyện lặng, Thanh buồn Quan, bã. 
em cảm nhận như thế nào về cảnh vật nơi đây? Tiết 28
 Văn bản : QUA ĐÈO NGANG
I. Đọc, tìm hiểu chung: Bà Huyện Thanh Quan
II.Tìm hiểu văn bản 
 1. Cảnh tượng Đèo Ngang: 
 2. Tâm trạng của tác giả:
 “Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc,
 Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia..”
 Đọc hai câuDừng thơ chân lên, đứng em thấy lại, trời,xuất non,hiện nướcâm thanh, gì? 
 Tác giả sử Một dụng mảnh biện tình pháp riêng nghệ, ta thuật với tagì.” để miêu tả tâm 
 trạng của mình? Văn bản : QUA ĐÈO NGANG
I. Đọc, tìm hiểu chung: Bà Huyện Thanh Quan
II.Tìm hiểu văn bản 
 1. Cảnh tượng Đèo Ngang: 
 2. Tâm trạng của tác giả:
 - Âm thanh: tiếng chim quốc, chim đa đa => chơi chữ => 
 gợi nỗi nhớ nước, thương nhà. “Dừng chân đứng lại, trời, non, nước,
 Một mảnh tình riêng, ta với ta.”
Ở hai câu cuối, nỗi lòng của Bà Huyện Thanh 
Quan ra sao?