* Ngày soạn: 2/ 10 / 2020 * Tiết 11 Tuần 6 BÀI 12: SÂU, BỆNH HẠI CÂY TRỒNG I. Mục tiêu 1. Kiến thức, kỹ năng, thái độ 1.1. Kiến thức: - Tác hại của sâu, bệnh hại cây trồng. - Côn trùng và bệnh cây. 1.2. Kỹ năng: - Hình thành những kỹ năng phòng trừ sâu, bệnh hại cây trồng. - Rèn luyện kỹ năng hoạt động nhóm. 1. 3. Thái độ: Có ý thức chăm sóc, bảo vệ cây trồng thường xuyên để hạn chế tác hại của sâu bệnh. 2. Phấm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho học sinh Các phẩm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho HS qua nội dung bài/chủ đề dạy - học: - Năng lực tự học, đọc hiểu - Năng lực nêu và giải quyết vấn đề, sáng tạo - Năng lực hợp tác nhóm II. Chuẩn bị - Giáo viên: Nghiên cứu Sgk, Sgv và các tài liệu có liên quan. Sưu tầm mẫu cây trồng bị sâu, bệnh phá hoại - Học sinh: Xem trước bài 12. Sưu tầm mẫu cây trồng bị sâu, bệnh phá hoại III. Tổ chức các hoạt động dạy học 1. Ổn định lớp (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (5 phút) - Sản xuất giống cây trồng bằng hạt được tiến hành theo trình tự nào? - Thế nào là giâm cành, chiết cành, ghép mắt? - Em hãy nêu những điều kiện cần thiết để bảo quản tốt hạt giống. 3. Bài mới HĐ1: Hoạt động tìm hiểu thực tiễn (Tình huống xuất phát/Mở đầu/Khỏi động) (1 phút) Trong trồng trọt có nhiều nhân tố làm giảm năng suất và chất lượng nông sản, trong đó sâu, bệnh là 2 nhân tố gây hại nhiều nhất. Để hạn chế sâu, bệnh hại cây trồng ta cần nắm vững các đặc điểm của sâu, bệnh hại. Để hiểu rõ điều đó ta cùng nhau tìm hiểu bài 12... Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung kiến thức * Kiến thức thứ 1: Tìm hiểu tác hại của sâu bệnh (7 phút) Mục đích: Biết được sâu bệnh gây tác hại với cây trồng I. Tác hại của sâu, - Yêu cầu học sinh nghiên cứu - Nghiên cứu thông tin bệnh: thông tin mục I SGK cho biết mục I + Sâu, bệnh có ảnh hưởng như Sâu, bệnh có ảnh thế nào đến đời sống cây trồng? hưởng xấu đến đời sống cây trồng. Khi bị sâu, bệnh phá hại, cây trồng sinh trưởng, phát triển kém, năng suất và chất lượng nông sản giảm thậm chí không cho thu + Em hãy nêu một vài ví dụ về hoạch. ảnh hưởng của sâu bệnh hại đến - Lấy ví dụ: năng suất và chất lượng nông sản mà em biết hay thấy ở địa - Sâu, bệnh có ảnh phương. hưởng xấu đối với - Nhận xét, bổ sung. - Lắng nghe. sinh trưởng, phát - Tiểu kết, ghi bảng. - Ghi bài. triển của cây - Sâu, bệnh làm giảm năng suất, chất lượng nông sản. * Kiến thức thứ 2: Tìm hiểu khái niệm về côn trùng và bệnh cây. (24 phút) Mục đích: Biết được khái niệm về côn trùng và bệnh cây III. Khái niệm về - Yêu cầu học sinh nghiên - Nghiên cứu mục II.1: côn trùng và bệnh cứu mục II.1 cho biết: cây: + Côn trùng là gì? Côn trùng là lớp động 1. Khái niệm về côn vật thuộc ngành Chân khớp, trùng: cơ thể chia làm 3 phần: đầu, - Côn trùng là lớp ngực, bụng. Ngực mang 3 động vật thuộc đôi chân và thường có 2 đôi ngành Chân khớp, cánh, đầu có 1 đôi râu. cơ thể chia làm 3 - Kể: bọ xít, muỗi, châu phần: đầu, ngực, - Kể tên một số loại côn trùng chấu, ong, kiến vàng... bụng. mà em biết? + Ngực mang 3 đôi - THGDMT: Côn trùng thể chân và thường có 2 vừa có ích vừa có hại do đó đôi cánh các em cần có ý thức bảo vệ + Đầu có 1 đôi râu. côn trùng có ích; phòng trừ côn trùng có hại, bảo vệ mùa màng, cân bằng sinh thái môi trường. Vòng đời của côn trùng + Vòng đời của côn trùng là khoảng thời gian từ giai được tính như thế nào? đoạn trứng đến giai đoạn trưởng thành và lại đẻ trứng. - Lắng nghe + Trong vòng đời, côn trùng trải qua nhiều giai đoạn sinh trưởng, phát triển nhau. Biến thái là sự thay đổi + Biến thái của côn trùng là cấu tạo, hình thái cuả côn gì? trùng trong vòng đời. - Quan sát H17, 18 thảo - Treo hình 18, 19 giới thiệu, luận hướng dẫn Hs quan sát, thảo - Biến thái của côn luận nhóm + Biến thái hoàn toàn phải trùng là sự thay đổi - Nêu những điểm khác nhau trải qua 4 giai đoạn: trứng – cấu tạo, hình thái giữa biến thái hoàn toàn và sâu non – nhộng – trưởng của côn trùng trong biến thái không hoàn toàn? thành. vòng đời. + Biến thái không hoàn toàn Có 2 loại biến thái: chỉ trải qua 3 giai đoạn: + Biến thái hoàn trứng – sâu non- trưởng toàn: trứng – sâu thành. non – nhộng – - Ở mỗi kiểu biến thái giai - Trả lời trưởng thành. đoạn nào của côn trùng phá hoại cây trồng mạnh nhất? + Biến thái không - Nhận xét, tiểu kết, ghi bảng. hoàn toàn: - Yêu cầu học sinh nghiên trứng – sâu non- cứu thông tin mục II.2 - Học sinh nghiên cứu mục trưởng thành + Thế nào là bệnh cây? II.2 Bệnh cây là trạng thái không bình thường về chức năng sinh lí, cấu tạo và hình thái cả cây dưới tác động của VSV gây bệnh và điều kiện sống không bình + Hãy cho một số ví dụ về thường. 2. Khái niệm về bệnh cây. - Lấy ví dụ. bệnh cây: - Nhận xét, bổ sung, ghi bảng. Bệnh cây là trạng - Lắng nghe, ghi bài. thái không bình - Treo tranh H 20, yêu cầu thường về chức HS đem những mẫu cây bị năng sinh lí, cấu tạo bệnh phá hoại để trên bàn và - Quan sát H20 kết hợp và hình thái của cây quan sát. quan sát mẫu vật theo nhóm dưới tác động của - Cho HS thảo luận nhóm VSV gây hại hoặc + Ở những cây bị sâu, bệnh - Thảo luận nhóm điều kiện sống phá hại ta thường gặp những Thường có những biến không thuận lợi. dấu hiệu gì? đổi về màu sắc, hình thái, + Nhìn vào hình cho biết hình cấu tạo . nào cây bị sâu và hình nào - Đại diện nhóm trả lời, cây bị bệnh. nhóm khác bổ sung. - Yêu cầu nêu được: + Bị sâu: a,b,h. 3. Một số dấu hiệu + Khi cây bị sâu, bệnh phá + Bệnh: c,d,e,g. của cây trồng bị sâu, hại thường có những biến đổi Cây trồng thường thay bệnh phá hại: về màu sắc, cấu tạo, trạng đổi: Khi bị sâu bệnh thái như thế nào? + Cấu tạo hình thái: biến phá hại màu sắc, dạng lá, quả, gãy cành, thối cấu tạo, hình thái cũ, thân cành sần sùi. các bộ phận của cây + Màu sắc: trên lá, quả có bị thay đổi: cành bị đốm nâu, đen, vàng . gãy, lá bị thủng, + Trạng thái: cây bị héo rũ. cây, củ bị thối... - Chốt lại kiến, tiểu kết, ghi - Lắng nghe, ghi bài bảng. HĐ3: Hoạt động luyện tập, thực hành, thí nghiệm (3 phút) - Em hãy nêu tác hại của sâu, bệnh. - Trình bày khái niệm về côn trùng và bệnh cây. - Dấu hiệu nào chứng tỏ cây trồng bị sâu, bệnh phá hại? - Phân biệt biến thái hoàn toàn và không hoàn toàn. HĐ4: Hoạt động vận dụng và mở rộng (1 phút) - Học sinh đọc phần ghi nhớ 4. Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối (1 phút) Về nhà học bài, trả lời các câu hỏi cuối bài và xem trước bài 13. IV. Kiểm tra đánh giá chủ đề/bài học (1 phút) - GV đánh giá, tổng kết về kết quả giờ học. V. Rút kinh nghiệm ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... * Ngày soạn: 2/ 10 / 2020 * Tiết 12 Tuần 6 BÀI 13: PHÒNG TRỪ SÂU, BỆNH HẠI I. Mục tiêu 1. Kiến thức, kỹ năng, thái độ 1.1. Kiến thức: - Nguyên tắc phòng trừ sâu, bệnh. - Phương pháp phòng trừ sâu, bệnh. 1.2. Kỹ năng: - Vận dụng các biện pháp phòng trừ sâu, bệnh tại vườn trường hay ở gia đình. - Phát triển kĩ năng quan sát và trao đổi nhóm. 1. 3. Thái độ: Có ý thức bảo vệ cây trồng. 2. Phấm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho học sinh Các phẩm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho HS qua nội dung bài/chủ đề dạy - học: - Năng lực tự học, đọc hiểu - Năng lực nêu và giải quyết vấn đề, sáng tạo - Năng lực hợp tác nhóm II. Chuẩn bị - Giáo viên: Nghiên cứu Sgk, Sgv và các tài liệu có liên quan - Học sinh: Xem trước bài 13. III. Tổ chức các hoạt động dạy học 1. Ổn định lớp (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (2 phút) - Em hãy nêu tác hại của sâu, bệnh. - Thế nào là biến thái của côn trùng? Phân biệt 2 loại biến thái. - Nêu những dấu hiệu thường gặp ở cây bị sâu, bệnh phá hại. 3. Bài mới HĐ1: Hoạt động tìm hiểu thực tiễn (Tình huống xuất phát/Mở đầu/Khỏi động) (2 phút) Sâu, bệnh ảnh hưởng xấu đến sinh trưởng, phát triển của cây trồng và làm giảm năng suất, chất lượng nông sản. Vậy làm thế nào để phòng trừ sâu, bệnh hại cây trồng? Chúng ta cùng nhau tìm hiểu bài hôm nay. HĐ2: Hoạt động tìm tòi, tiếp nhận kiến thức. Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung kiến thức * Kiến thức thứ 1: Tìm hiểu nguyên tắc phòng trừ sâu, bệnh hại. (15 phút) Mục đích: Biết được nguyên tắc phòng trừ sâu, bệnh hại - Yêu cầu học sinh nghiên cứu mục - Nghiên cứu mục I trả I. Nguyên tắc I cho biết: lời: phòng trừ sâu + Khi tiến hành phòng trừ sâu, Cần đảm bảo các bệnh hại: bệnh cần đảm bảo các nguyên tắc nguyên tắc sau: nào? + Phòng là chính. - Phòng là chính. + Trừ sớm, trừ kịp thời, - Trừ sớm, trừ kịp nhanh chóng và triệt để. thời, nhanh chóng + Sử dụng tổng hợp các và triệt để. biện pháp phòng trừ. - Sử dụng tổng hợp + Nguyên tắc “ phòng là chính” ở - Bón nhiều phân hữu các biện pháp phòng địa phương, gia đình đã áp dụng cơ, làm cỏ, vun xới trừ. biện pháp gì để tăng cường sức trồng giống cây chống chống chịu của sâu, bệnh ? sâu bệnh, luân canh... - Lợi ích áp dụng “nguyên tắc phòng là chính” ? + Trừ sớm, trừ kịp thời là như thế Ít tốn công, cây sinh nào? trưởng tốt, sâu, bệnh ít, giá thành thấp. Khi cây mới biểu + Sử dụng tổng hợp các biện pháp hiện sâu, bệnh thì trừ phòng trừ là như thế nào? ngay, triệt để để mầm - Giảng giải thêm cho học sinh bệnh không có khả năng hiểu rõ hơn về các nguyên tắc đó. gây tái phát. - Tiểu kết, ghi bảng. Là phối hợp sử dụng nhiều biện pháp với nhau để phòng trừ sâu, bệnh hại. - Lắng nghe, ghi bài * Kiến thức thứ 2: Tìm hiểu các biện pháp phòng trừ sâu, bệnh hại. (19 phút) Mục đích: Biết được các biện pháp phòng trừ sâu, bệnh hại. - Yêu cầu hs nghiên cứu nội dung - Nghiên cứu nội dung II. Các biện pháp mục II cho biết: mục II phòng trừ + Có mấy biện pháp phòng trừ Có 5 biện pháp: sâu,bệnh hại: sâu, bệnh hại? + Biện pháp canh tác và 1. Biện pháp canh sử dụng giống chống tác và sử dụng giống chịu sâu, bệnh hại. chống chịu sâu, + Biện pháp thủ công. bệnh hại: + Biện pháp hóa học. Có thể sử dụng các + Biện pháp sinh học. biện pháp phòng trừ + Biện pháp kiểm dịch như: thực vật. - Vệ sinh đồng - Chia nhóm học sinh, yêu cầu - Thảo luận nhóm và ruộng, làm đất. thảo luận và hoàn thành bảng. hoàn thành bảng. - Gieo trồng đúng - Tổng hợp ý kiến các nhóm và - Đại diện nhóm trình thời vụ đưa ra đáp án: bày, nhóm khác bổ - Luân canh. sung. - Chăm sóc kịp thời, Biện pháp phòng trừ Tác dụng phòng trừ bón phân hợp lí. sâu, bệnh hại - Sử dụng giống - Vệ sinh đồng ruộng. - Trừ mầm mống sâu chống chịu sâu - Làm đất. bệnh, nơi ẩn náu. bệnh. - Gieo trồng đúng thời vụ. - Để tránh thời kì sâu, bệnh phát sinh mạnh. - Chăm sóc kịp thời, bón phân hợp - Để tăng sức chống lí. chịu cho cây. - Luân phiên các loại cây trồng - Làm thay đổi điều kiện khác nhau trên một đơn vị diện sống và nguồn thức ăn tích. cuả sâu, bệnh. - Sử dụng giống kháng sâu ,bệnh. - Hạn chế được sâu, bệnh xâm nhập gây hại. - Nhận xét - Lắng nghe - Treo tranhH 21, 22 yêu cầu học - Quan sát H21, 22 2. Biện pháp thủ sinh quan sát và cho biết công: + Thế nào là biện pháp thủ công? Dùng tay bắt sâu hay cắt bỏ những cành, lá bị - Yêu cầu hs thảo luận nêu ưu và bệnh. Ngoài ra còn dùng nhược điểm của biện pháp thủ vợt, bẩy đèn, bả độc để công diệt sâu hại. + Em hãy nêu các ưu và nhược - Thảo luận trả lời điểm của biện pháp thủ công trong phòng trừ sâu, bệnh. + Ưu: đơn giản, dễ thực Dùng tay bắt sâu hiện, có hiệu quả khi hay cắt bỏ những sâu bệnh mới phát sinh. cành, lá bị bệnh, + Nhược: hiệu quả thấp, dùng vợt, bẩy đèn, tốn công. bả độc để diệt sâu - Nhận xét - Lắng nghe hại. - Nội dung biện pháp hóa học ? - Trả lời 3. Biện pháp hóa - Thảo luận học: + Nêu lên các ưu và nhược điểm + Ưu: diệt sâu, bệnh của biện pháp hoá học trong công nhanh, ít tốn công. tác phòng trừ sâu, bệnh. + Nhược: gây độc cho - Nhận xét người, cây trồng, vật nuôi, làm ô nhiểm môi trường (đất, nước, không khí), giết chết các sinh vật khác ở ruộng. + Khi sử dụng biện pháp hóa học Cần đảm bảo các yêu cần thực hiện các yêu cầu gì? cầu: + Sử dụng đúng loại Sử dụng thuốc hóa thuốc, nồng độ và liều học để trừ sâu bệnh lượng. bằng cách: phun THGDMT + Phun đúng kỹ thuật. thuốc, rắc thuốc vào - Nêu một số ví dụ về những - Lắng nghe đất, trộn thuốc vào trường hợp ngộ độc thực phẩm do hạt giống. không tuân thủ các nguyên tắc an toàn trong sử dụng các loại thuốc hóa học, những trường hợp kháng thuốc... - Để khắc phục nhược điểm của - Bảo vệ cây trồng, biện pháp hóa học em cần làm gì ? đồng thời bảo vệ môi trường sống. - Yêu cầu học sinh quan sát hình - Học sinh quan sát và 23 và trả lời: trả lời: + Thuốc hóa học được sử dụng trừ sâu bệnh bằng những cách nào? + Phun thuốc: (hình 23a) + Rắc thuốc vào đất (hình 23b) + Trộn thuốc vào hạt giống (hình 23c) - Giảng giải thêm: - Lắng nghe. Khi sử dụng thuốc hóa học phải thực hiện nghiêm chỉnh các qui định về an toàn lao động (đeo khẩu trang, mang găng tay, đi giày ủng, đeo kính, đội mũ ) và không được đi ngược hướng gió. - Tiểu kết, ghi bảng. - Yêu cầu học sinh nghiên cứu - Nghiên cứu thông tin 4. Biện pháp sinh thông tin mục 4 cho biết học: + Thế nào là biện pháp sinh học? Sử dụng một số sinh Dùng các loài sinh vật như nấm, chim, ếch, vật như: ong mắt đỏ, + Nêu ưu, nhược điểm của biện các chế phẩm sinh học bọ rùa, chim, ếch, pháp sinh học? để diệt sâu hại. các chế phẩm sinh + Ưu: hiệu quả cao và học để diệt sâu hại. không gây ô nhiểm môi trường, an toàn đối với con người, hiệu quả bền vững lâu dài. + Nhược: hiệu lực chậm, giá thành cao, khó thực hiện. - Nhận xét, chốt kiến thức - Lắng nghe, ghi bài. - Yêu cầu học sinh nghiên cứu - Nghiên cứu thông tin 5. Biện pháp kiểm thông tin mục 5 dịch thực vật: + Thế nào là biện pháp kiểm dịch Là sử dụng hệ thống Là sử dụng hệ thực vật? các biện pháp kiểm tra, thống các biện pháp xử lí những sản phẩm kiểm tra, xử lí nông, lâm nghiệp khi những sản phẩm xuất nhập khẩu hoặc nông, lâm nghiệp vận chuyển từ vùng này nhằm ngăn chặn sự sang vùng khác nhằm lây lan của sâu, ngăn chặn sự lây lan của bệnh hại nguy sâu, bệnh hại nguy hiểm. hiểm. - Nhận xét, cung cấp thêm thông - Lắng nghe. tin: Những năm gần đây, người ta - Học sinh ghi bài áp dụng chương trình phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng nông nghiệp (IPM), đó là sự kết hợp một cách hợp lí các biện pháp phòng trừ sâu, bệnh lấy biện pháp canh tác làm cơ sở. HĐ3: Hoạt động luyện tập, thực hành, thí nghiệm (3 phút) - Hãy nêu những nguyên tắc phòng trừ sâu, bệnh hại ?. - Sử dụng thuốc hóa hóa học trừ sâu, bệnh hại bằng cách nào? Cần đảm bảo các yêu cầu gì? HĐ4: Hoạt động vận dụng và mở rộng (1 phút) - Đọc phần có thể em chưa biết - Học sinh đọc phần ghi nhớ. 4. Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối (1 phút) - Về nhà học bài, trả lời các câu hỏi cuối bài và xem trước bài 14 - Sưu tầm các nhãn hiệu thuốc hóa học và độ độc của thuốc IV. Kiểm tra đánh giá chủ đề/bài học (1 phút) - GV đánh giá, tổng kết về kết quả giờ học. V. Rút kinh nghiệm ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... Ký duyệt Tuần 06 Ngày 8 tháng 10 năm 2020 Nguyễn Huỳnh Bảo Trân
Tài liệu đính kèm: