Trường TH&THCS Tân Thạnh Họ và tên GV: Bùi Thị Kim Thoa Tổ: Ngữ Văn TÊN BÀI DẠY: BÀI 12. THỰC HÀNH TÌM HIỂU KHÁI QUÁT VỀ CỘNG HÒA NAM PHI Môn học/ HĐGD: Địa Lí 7 Thời lượng thực hiện: 1 tiết/ tuần 17 I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức Sưu tầm tư liệu và trình bày được một số vấn đề sự kiện lịch sử của Cộng hòa Nam Phi trong mấy thập niên gần đây. 2. Về năng lực a. Năng lực chung: - Năng lực tự học: khai thác được tài liệu phục vụ cho bài học. b. Năng lực đặc thù: - Năng lực nhận thức khoa học địa lí: trình bày được một số vấn đề sự kiện lịch sử của Cộng hòa Nam Phi trong mấy thập niên gần đây. 3. Về phẩm chất: ý thức học tập nghiêm túc, say mê tìm tòi các thông tin về Cộng hòa Nam Phi. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Giáo viên (GV) - Hệ thống câu hỏi, dặn dò học sinh tìm hiểu ở nhà sưu tầm tư liệu về cộng hòa Nam Phi. 2. Học sinh (HS): SGK, vở ghi, đọc tư liệu về cộng hòa Nam Phi trên Internet. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 1. Hoạt động 1: Khởi động (5 phút) a. Mục tiêu: Tạo tình huống giữa cái đã biết và chưa biết nhằm tạo hứng thú học tập cho HS. b.Nội dung: GV đặt các câu hỏi kích thích sự tư duy cho HS trả lời. c. Sản phẩm: HS trả lời được các câu hỏi GV đặt ra. d. Tổ chức thực hiện: Bước 1. Giao nhiệm vụ: Em hãy nêu diện tích, số dân và thủ đô của Cộng hòa Nam Phi. Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: * HS dựa vào kiến thức đã học, suy nghĩ để trả lời câu hỏi. * GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS. Bước 3: Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận: * Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm của mình: - Diện tích: 1220813 km2 - Dân số 2020: 59,3 triệu người - Thủ đô: Prê-tô-ri-a 2 * HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của cá nhân. Bước 4. GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: Cộng hòa Nam Phi là một quốc gia nằm ở cực Nam châu Phi có nền kinh tế phát triển bậc nhất châu lục nổi tiếng về vàng và kim cương có giá trị cao. Vậy trong lịch sử quốc gia này đã trải qua những sự kiện gì để dẫn đến kết quả nổi trội như ngày nay? Để biết được điều này, lớp chúng ta cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay. 2. Hoạt động 2: Tìm hiểu các nội dung cần chuẩn bị (10 phút) a. Mục tiêu: HS biết cách tìm hiểu các nền kinh tế lớn và kinh tế mới nổi của châu Á qua tài liệu: Internet, sách, báo b. Nội dung: Khai thác kênh chữ SGK tr139, suy nghĩ cá nhân để trả lời câu hỏi của GV. c. Sản phẩm: trả lời được câu hỏi của GV. d. Tổ chức thực hiện: Bước 1. Giao nhiệm vụ: - GV cho HS đọc yêu cầu bài thực hành. - GV đặt câu hỏi cho HS: Em hãy nêu các bước chuẩn bị để tìm hiểu một trong các nền kinh tế lớn và kinh tế mới nổi của châu Á. Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: - HS đọc yêu cầu bài thực hành. - HS dựa vào kênh chữ SGK tr139 để trả lời câu hỏi. - GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS. Bước 3: Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận: - Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm của mình: + Lựa chọn nội dung ví dụ bãi bỏ chế độ A-pac-thai. + Lập đề cương báo cáo và phân công nhiệm vụ. + Thực hiện sưu tầm tài liệu qua internet sách báo, tạp chí + Xử lí thông tin. - HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của cá nhân. Bước 4. Đánh giá: GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động của HS và kiểm tra việc chuẩn bị tài liệu tham quan của các em. 2. Hoạt động 2: Viết và trình bày báo cáo (30 phút) a. Mục tiêu: HS biết cách viết và trình bày báo cáo khái quát, nội dung và ý nghĩa của sự kiện bãi bỏ chế độ A-pac-thai. b. Nội dung: Sử dụng tài liệu đã tìm kiếm thảo luận nhóm để trả lời các câu hỏi của GV. c. Sản phẩm: trả lời được các câu hỏi của GV. d. Tổ chức thực hiện: KHBD môn Địa lí 7-Tuần 17,18 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 3 Bước 1. Giao nhiệm vụ: GV chia lớp thành 8 nhóm mỗi nhóm từ 5-6 HS, yêu cầu HS dựa vào tài liệu đã chuẩn bị để hoàn thành báo cáo theo các hướng dẫn sau: - Nêu khái quát về sự kiện: + Thời gian, địa điểm xảy ra sự kiện. + Bối cảnh ra đời của sự kiện. - Nội dung chính của sự kiện. - Ý nghĩa chính trị, kinh tế - xã hội của sự kiện. Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: * HS tổng hợp các tài liệu đã chuẩn bị để thảo luận nhóm, thống nhất ý kiến để viết báo cáo và trình bày báo cáo. * GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS. Bước 3: Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận: * Sau khi các nhóm có sản phẩm, GV lần lượt gọi đại diện mỗi nhóm lên trình bày sản phẩm của mình: Ví dụ nhóm 2 * Chế độ Apacthai: là chế độ phân biệt chủng tộc cực đoan và tàn bạo tại Châu Phi từ năm 1652. Nó được thừa nhận về mặt pháp lý và được xây dựng thành luật để quản lý các nhóm người trong xã hội (Giới cầm quyền da trắng đã ban hành 70 đạo luật về phân biệt chủng tộc). * Diễn biến: - Đỉnh điểm là sự xuất hiện của chế độ phân biệt chủng tộc Apartheid được thể chế hóa chính thức vào năm 1948. - Hàng loạt các cuộc biểu tình, xung đột đã nổ ra ở Nam Phi. Điển hình là những cuộc biểu tình do Nelson Mandela phát động. Với tư cách là thành viên của Đảng Đại hội Dân tộc châu Phi (ANC), cũng là người lập ra Liên đoàn Thanh niên trực thuộc ANC, Nelson Mandela đã đi khắp đất nước kêu gọi người dân kháng chiến chống lại Apartheid, chống lại sự kỳ thị của người da trắng bằng các biện pháp phản kháng hòa bình. - Một sự kiện đẫm máu nhưng lại được xem là bước ngoặt trong cuộc đấu tranh chống Apartheid: ngày 21/3/1960, cảnh sát đã thẳng tay nã súng vào những người biểu tình da đen khiến 69 người thiệt mạng. Đảng ANC bị cấm hoạt động. Ông Nelson Mandela chuyển sang đấu tranh vũ trang. - Năm 1964, ông bị kết án tù chung thân. Đặc biệt, năm 1966, Liên hợp quốc đã công bố chọn ngày ngày 21/3 là Ngày Quốc tế chống phân biệt chủng tộc, để kêu gọi cộng đồng tăng cường nỗ lực nhằm loại bỏ tất cả hình thức phân biệt chủng tộc. - Với sự phản kháng quyết liệt từ bên trong, sự cô lập và trừng phạt từ thế giới, cộng với vị thế ngày càng suy yếu, nhà cầm quyền tại Nam Phi phải dần nhượng bộ. * Kết quả: - Chế độ Apacthai được xoá bỏ. - Ông Nelson Mandela được trả tự do sau 27 năm bị cầm tù. KHBD môn Địa lí 7-Tuần 17,18 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 4 + 5/1994 ông Nelson Mandela trở thành tổng thống người da đen đầu tiên ở Nam Phi. + Năm 1996 chính quyền mới đề ra chiến lược kinh tế vĩ mô nhằm phát triển sản xuất, giải quyết việc làm và cải thiện đời sống nhân dân. * Ý nghĩa lịch sử: - Chế độ phân biệt chủng tộc vĩnh viễn bị xoá bỏ ngay tại sào huyệt cuối cùng của nó sau hơn ba thế kỉ tồn tại. - Nhân dân Nam Phi bắt tay vào công cuộc xây dựng đất nước. * HS các nhóm còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp nhóm bạn và sản phẩm của nhóm mình. Bước 4. GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động của các em. Trường: TH&THCS Tân Thạnh Họ và tên GV: Bùi Thị Kim Thoa Tổ: Ngữ Văn TÊN BÀI DẠY: CHỦ ĐỀ CHUNG 1. CÁC CUỘC ĐẠI PHÁT KIẾN ĐỊA LÍ Môn học/Hoạt động giáo dục: LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ; Lớp: 7 Thời gian thực hiện: (1 tiết/ tuần 18) I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức - Giải thích được nguyên nhân và những yếu tố tác động đến các cuộc đại phát kiến địa lý. - Mô tả được 2 cuộc phát kiến địa lí: C. Cô-lôm-bô tìm ra châu Mỹ và cuộc thám hiểm của Ph.Ma-gien-lan vòng quang Trái Đất. - Phân tích được tác động của các cuộc phát kiến địa lí đối với tiến trình lịch sử. 2. Về năng lực a. Năng lực chung: - Năng lực tự học: khai thác được tài liệu phục vụ cho bài học. b. Năng lực đặc thù: - Năng lực nhận thức khoa học lịch sử và địa lí: + Giải thích được nguyên nhân và những yếu tố tác động đến các cuộc đại phát kiến địa lý. + Mô tả được 2 cuộc phát kiến địa lí: C. Cô-lôm-bô tìm ra châu Mỹ và cuộc thám hiểm của Ph.Ma-gien-lan vòng quang Trái Đất. + Phân tích được tác động của các cuộc phát kiến địa lí đối với tiến trình lịch sử. KHBD môn Địa lí 7-Tuần 17,18 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 5 3. Về phẩm chất: Ý thức học tập nghiêm túc, say mê yêu thích tìm tòi những thông tin khoa học về các cuộc đại phát kiến địa lí. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Giáo viên (GV) - Hình 1.6, 1.8, 1.9 SGK phóng to. - Phiếu học tập, bảng phụ ghi câu hỏi thảo luận nhóm và bảng nhóm cho HS trả lời. 2. Học sinh (HS): SGK, vở ghi. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 1. Hoạt động 1: Khởi động (10 phút) Bước 1. Giao nhiệm vụ: * GV treo bảng phụ trò chơi “Vượt chướng ngại vật” lên bảng: 1 2 3 4 * GV phổ biến luật chơi: - “Chướng ngại vật” là tên hình ảnh ẩn sau 4 mảnh ghép được đánh số từ 1 đến 4 tương ứng với 4 câu hỏi. - Các em dựa vào sự hiểu biết của bản thân để trả lời, các em có quyền lựa chọn thứ tự câu hỏi để trả lời, mỗi câu hỏi có 1 lượt trả lời. - Em nào trả lời đúng sẽ nhận được 1 phần quà nhỏ (ví dụ 1 cây bút) và mảng ghép sẽ biến mất để hiện ra một góc của hình ảnh tương ứng, trả lời sai mảnh ghép sẽ bị khóa lại, trong quá trình trả lời, em nào trả lời đúng “Chướng ngại vật” thì sẽ nhận được phần quà lớn hơn (ví dụ 3 cây bút). * Hệ thống câu hỏi: Câu 1. Kể tên một số loài sinh vật chính của châu Nam Cực. Câu 2. Bề dày trung bình của tầng băng Nam Cực là bao nhiêu m? Câu 3. Nhiệt độ của châu Nam cực thấp nhất có thể xuống dưới bao nhiêu độ C? Câu 4. Nhệt độ Trái Đất nóng lên gây ra hậu quả gì cho châu Nam cực và thế giới? Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: KHBD môn Địa lí 7-Tuần 17,18 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 6 * HS dựa vào hiểu biết của bản thân, suy nghĩa để trả lời câu hỏi. * GV quan sát, đánh giá thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS. Bước 3: Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận: * Sau khi HS có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm của mình: Câu 1: Rêu, địa y, thú chân vịt, chim cánh cụt, chim biển. Câu 2: 1720m. Câu 3: -700C Câu 4: Băng tan * HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của cá nhân. Bước 4. GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: Lịch sử loài người đã chứng kiến một thời gian dài hầu như không có sự liên lạc hay giao thương nào giữa các châu lục. Tất cả chỉ bắt đầu từ khi có các cuộc phát kiến địa lý vào thế kỉ XV-XVI. Vậy nguyên nhân và điều kiện nào dẫn đến các cuộc phát kiến địa lý? Các cuộc phát kiến địa lý đã diễn ra như thế nào và có tác động ra sao đến thế giới chúng ta? Để biết được điều này, lớp chúng ta sẽ tìm hiểu qua bài học hôm nay. 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức (100 phút) 2.1. Tìm hiểu nguyên nhân và các yếu tố tác động đến các cuộc phát kiến địa lí (25 phút) a. Mục tiêu: giải thích được nguyên nhân và các yếu tố tác động đến các cuộc phát kiến địa lí. b. Nội dung: Đọc kênh chữ SGK tr181, 182 suy nghĩ cá nhân để trả lời các câu hỏi của GV. c. Sản phẩm: trả lời được các câu hỏi của GV. d. Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài KHBD môn Địa lí 7-Tuần 17,18 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 7 Bước 1. Giao nhiệm vụ: 1. Nguyên nhân và các * GV gọi HS đọc nội dung mục 1 SGK. yếu tố tác động đến các * GV yêu cầu HS dựa vào thông tin trong bày, lần lượt trả cuộc phát kiến địa lí lời các câu hỏi sau: - Nguyên nhân: 1. Giải thích nguyên nhân dẫn tới các cuộc phát kiến địa + Từ giữa thế kỉ XV, nhu lí. cầu tìm kiếm vàng bạc, thị 2. Phân tích những yếu tố tác động đến các cuộc phát kiến trường và hương liệu đã địa lí. thôi thúc người châu Âu Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: tìm đường sang phương * HS đọc kênh chữ trong SGK, suy nghĩ để trả lời câu hỏi. Đông - xứ sở giàu có trong * GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái hiểu biết của họ lúc bấy độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS. giờ. Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận: + Tuyến đường buôn bán * Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS truyền thống với phương trình bày sản phẩm của mình: Đông trước đó đã bị người 1. Nguyên nhân dẫn tới các cuộc phát kiến địa lí: Thổ Nhĩ Kì chiếm giữ, sự + Từ giữa thế kỉ XV, nhu cầu tìm kiếm vàng bạc, thị trường bế tắc trong giao thương và hương liệu đã thôi thúc người châu Âu tìm đường sang càng thôi thúc người châu phương Đông - xứ sở giàu có trong hiểu biết của họ lúc bấy Âu tìm kiếm con đường đi giờ. mới. + Tuyến đường buôn bán truyền thống với phương Đông - Những yếu tố tác động trước đó đã bị người Thổ Nhĩ Kì chiếm giữ, sự bế tắc trong đến các cuộc phát kiến địa giao thương càng thôi thúc người châu Âu tìm kiếm con lí: đường đi mới. + Người châu Âu đã có 2. Những yếu tố tác động đến các cuộc phát kiến địa lí: quan niệm đúng đắn về + Người châu Âu đã có quan niệm đúng đắn về hình dạng hình dạng Trái Đất, họ đã Trái Đất, họ đã vẽ được bản đồ, hải đồ đi biển, có khái niệm vẽ được bản đồ, hải đồ đi về dòng hải lưu hay hướng gió,... biển, có khái niệm về dòng + Sự tiến bộ của kĩ thuật đóng tàu – đã xuất hiện những con hải lưu hay hướng gió,... tàu có bánh lái, với những cánh buồm lớn và buồm hình + Sự tiến bộ của kĩ thuật tam giác đủ điều kiện vượt đại dương. đóng tàu. + Sự bảo trợ của một số nhà nước phong kiến ở châu Âu + Sự bảo trợ của một số nhà đã tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà thám hiểm tiến hành nước phong kiến ở châu các cuộc phát kiến địa lí. Âu. * HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của cá nhân. Bước 4. Đánh giá: GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung chuẩn kiến thức cần đạt. 2.2. Tìm hiểu một số cuộc đại phát kiến địa lí (45 phút) KHBD môn Địa lí 7-Tuần 17,18 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 8 a. Mục tiêu: Mô tả được 2 cuộc phát kiến địa lí: C. Cô-lôm-bô tìm ra châu Mỹ và cuộc thám hiểm của Ph.Ma-gien-lan vòng quang Trái Đất. b. Nội dung: Quan sát hình 1.6, 1.8 kết hợp kênh chữ SGK tr182-184 thảo luận nhóm để trả lời các câu hỏi của GV. c. Sản phẩm: trả lời được các câu hỏi của GV. d. Tổ chức thực hiện Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ: 2. Một số cuộc đại phát * GV gọi HS đọc nội dung mục 2 SGK. kiến địa lý * GV treo bản đồ hình 1.6, 1.8 lên bảng. a. Cuộc phát kiến địa lí * GV chia lớp làm 8 nhóm, mỗi nhóm từ 4 đến 6 em, yêu của Cô-lôm-bô cầu HS, yêu cầu HS quan sát hình 17.1 và thông tin trong + Tháng 8 – 1492, Cô-lôm- bày, thảo luận nhóm trong 5 phút để trả lời các câu hỏi theo bộ và đoàn thuỷ thủ bắt đầu phiếu học tập sau: rời cảng Pa-lốt của Tây 1. Nhóm 1, 2, 3, 4 – phiếu học tập số 1 Ban Nha, đi về phía tây, Phần câu hỏi Phần trả lời băng qua Đại Tây Dương. - Giới thiệu đôi + Tháng 10 – 1492, họ đặt nét về nhân vật chân lên một hòn đảo, sau lịch sử C.Cô- được đặt tên là Xan Xan- lôm-bô. va-đô. - Mô tả lại cuộc + Trong vài tháng sau đó, phát kiến địa lí họ khám phá bờ biển phía của C. Cô-lôm- đông bắc của Cu-ba và bờ bô (1492). biển phía bắc của Hi-xpa- 2. Nhóm 5, 6, 7, 8 – phiếu học tập số 2 ni-ô-la. Phần câu hỏi Phần trả lời + Sau đó, ông còn tiến hành - Giới thiệu đôi thêm ba chuyến thám hiểm nét về nhân vật tới châu Mỹ vào các năm lịch sử Ph. Ma- 1993, 1498 và 1502. gien-lan. b. Cuộc phát kiến địa lý - Mô tả lại cuộc của Ma-gien-lan phát kiến địa lí + Tháng 9 năm 1519, nhận của Ph. Ma-gien- được sự tài trợ của hoàng lan (1519 – gia Tây Ban Nha, đoàn 1521). thuyền 5 chiếc của Ma- Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: gien-lan bắt đầu rời Tây * HS quan sát hình 1.6, 1.8 và thông tin trong bày, suy nghĩ, Ban Nha tìm đường đến thảo luận nhóm để trả lời câu hỏi. quần đảo hương liệu Ma- * GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái lu-cu. độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS. + Họ đi về phía tây, băng Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận: qua Đại Tây Dương tiến vào một đại dương lớn trong cảnh sống yên biển KHBD môn Địa lí 7-Tuần 17,18 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 9 * Sau khi nhóm HS có sản phẩm, GV cho các nhóm HS lặng mà Ma-gien-lan gọi là trình bày sản phẩm của mình, đại diện nhóm 1, 5 lên thuyết Thái Bình Dương. trình câu trả lời trước lớp: + Sau nhiều ngày lênh đênh 1. Nhóm 1 – phiếu học tập số 1 trên biển, họ tới được đảo Phần câu hỏi Phần trả lời Mac-tan cuối năm 1520, - Giới thiệu đôi C. Cô-lôm-bô (1451-1506) là một thủ nhưng tại đây, Ma-gien-lan nét về nhân vật lĩnh người Ý, từ nhỏ đả say mê tìm chết trong một cuộc đụng lịch sử C.Cô- hiểu hành trình của nhà thám hiểm độ với thổ dân trên đảo. lôm-bô. M.Pô-lô qua phương đông. Những + Những người còn lại cuối tường thuật sống động của M.Pô-lô cùng cũng tới được quần đã thôi thúc Cô-lôm-bô quyết tâm mở đảo Ma-lu-cu. Họ chất đầy 1 con đường biển đến vùng đất kì nhục đậu khấu và định diệu và giàu có này. hương lên một chiếc - Mô tả lại cuộc + Tháng 8 – 1492, Cô-lôm-bộ và thuyền, rồi trở về nhà bằng phát kiến địa lí đoàn thuỷ thủ bắt đầu rời cảng Pa-lốt cách đi vòng quanh Mũi của C. Cô-lôm- của Tây Ban Nha, đi về phía tây, Hảo Vọng. bô (1492). băng qua Đại Tây Dương. + Năm 1522, 18 thành viên + Tháng 10 – 1492, họ đặt chân lên còn lại về đến Tây Ban một hòn đảo, sau được đặt tên là Xan Nha, hoàn thành chuyến đi Xan-va-đô. vòng quanh thế giới đầu + Trong vài tháng sau đó, họ khám tiên. phá bờ biển phía đông bắc của Cu-ba và bờ biển phía bắc của Hi-xpa-ni-ô- la. Cô-lôm-bô tin rằng ông đã tới được Đông Ấn Độ, nhưng thực ra đó là vùng đất mới – châu Mỹ. + Sau đó, ông còn tiến hành thêm ba chuyến thám hiểm tới châu Mỹ vào các năm 1993, 1498 và 1502. 2. Nhóm 5 – phiếu học tập số 2 Phần câu hỏi Phần trả lời - Giới thiệu đôi Ph. Ma-gien-lan (1480-1521) là một nét về nhân vật người có tính cách táo bạo, dũng cảm lịch sử Ph. Ma- và phiêu lưu, Ma-gien-lan đã tham gien-lan. gia các chuyến hải trình của Bồ Đào Nha tới Ấn Độ và Ma-lăc-ca, Ma-lay- si-a trong những năm 1505-1512. Nhưng vào thời điểm đó con đường tới Ấn Độ của Va-xcô đơ Ga-ma đã làm lưu mờ mọi phát hiện khác. Từ bỏ quê hương Bồ Đào Nha, ông qua Tây Ban Nha, tìm kiếm sự ủng hộ tài KHBD môn Địa lí 7-Tuần 17,18 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 10 chính của triều đình cho khát vọng trở lại phương đông. - Mô tả lại cuộc + Tháng 9 năm 1519, nhận được sự phát kiến địa lí tài trợ của hoàng gia Tây Ban Nha, của Ph. Ma-gien- đoàn thuyền 5 chiếc của Ma-gien-lan lan (1519 – bắt đầu rời Tây Ban Nha tìm đường 1521). đến quần đảo hương liệu Ma-lu-cu. + Họ đi về phía tây, băng qua Đại Tây Dương, đến được mũi cực Nam của châu Mỹ. Tại điểm hẹp nhất, nay là eo biển Ma-gien-lan, họ vượt Đại Tây Dương, tiến vào một đại dương lớn trong cảnh sống yên biển lặng mà Ma-gien-lan gọi là Thái Bình Dương. + Sau nhiều ngày lênh đênh trên biển, họ tới được đảo Mac-tan cuối năm 1520, nhưng tại đây, Ma-gien-lan chết trong một cuộc đụng độ với thổ dân trên đảo. + Những người còn lại cuối cùng cũng tới được quần đảo Ma-lu-cu. Họ chất đầy nhục đậu khấu và định hương lên một chiếc thuyền, rồi trở về nhà bằng cách đi vòng quanh Mũi Hảo Vọng. + Năm 1522, 18 thành viên còn lại về đến Tây Ban Nha, hoàn thành chuyến đi vòng quanh thế giới đầu tiên. - HS các nhóm còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của cá nhân. Bước 4. Đánh giá: GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung chuẩn kiến thức cần đạt. 2.3. Tìm hiểu về tác động của các cuộc phát kiến địa lí đối với tiến trình lịch sử (30 phút) a. Mục tiêu: HS phân tích được tác động của các cuộc phát kiến địa lí đối với tiến trình lịch sử. KHBD môn Địa lí 7-Tuần 17,18 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 11 b. Nội dung: HS quan sát hình 1.9 và đọc kênh chữ SGK tr 185 suy nghĩ cá nhân để trả lời các câu hỏi của GV. c. Sản phẩm: trả lời được các câu hỏi của GV. d. Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Dự kiến sản phẩm Bước 1. Giao nhiệm vụ: 3. Tác động của các cuộc * GV gọi HS đọc nội dung mục 3 SGK. phát kiến địa lí đối với * GV yêu cầu HS dựa vào thông tin trong bày, lần lượt trả tiến trình lịch sử lời các câu hỏi sau: - Sau những cuộc phát kiến 1. Các cuộc đại phát kiến địa lí tác động như thế nào đến địa lí, nhận thức của con hoạt động kinh tế và sự tiếp xúc, trao đổi giữa các châu người thay đổi, họ có hiểu lục? biết mới về những vùng 2. Đọc tư liệu 1.10, quan sát hình 1.11 và thông tin trong đất, đại dương, những con bài, em hãy cho biết hệ quả của phát kiến địa lí đã tác động đường,... từ đó mở ra một thể nào tới châu Phi và châu Mỹ? thời kì giao lưu, tiếp xúc 3. Nếu một ví dụ về sự thay đổi trong tiến trình lịch sử của văn hoá, trao đổi hàng hoá, các nước châu Á sau cuộc thám hiểm của Ma-gien-lan. cây trồng, vật nuôi,... giữa Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: các châu lục. * HS quan sát hình 1.9 và đọc kênh chữ trong SGK, suy - Các cuộc phát kiến địa lý nghĩ để trả lời câu hỏi. đã thúc đẩy quá trình giao * GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái lưu tiếp xúc văn hóa Đông độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS. Tây trở nên dễ dàng hơn. Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận: * Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm của mình: 1. Tác động của các cuộc đại phát kiến địa lí đến hoạt động kinh tế và sự tiếp xúc, trao đổi giữa các châu lục: Sau những cuộc phát kiến địa lí, nhận thức của con người thay đổi, họ có hiểu biết mới về những vùng đất, đại dương, những con đường,... từ đó mở ra một thời kì giao lưu, tiếp xúc văn hoá, trao đổi hàng hoá, cây trồng, vật nuôi,... giữa các châu lục. KHBD môn Địa lí 7-Tuần 17,18 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 12 Các cuộc phát kiến địa lý đã thúc đẩy quá trình giao lưu tiếp xúc văn hóa Đông Tây trở nên dễ dàng hơn. 2. Hệ quả của phát kiến địa lí đã tác động tới châu Phi và châu Mỹ: - Châu Âu: + Một khối lượng lớn vàng bạc, nguyên liệu được mang về châu Âu, thúc đẩy sản xuất, thương nghiệp phát triển, đẩy nhanh quá trình khủng hoảng, tan rã của quan hệ sản xuất phong kiến và sự nảy sinh của chủ nghĩa tư bản ở châu Âu. + Các cuộc phát kiến địa lí cũng dẫn đến sự ra đời của chủ nghĩa thực dân, các nước châu Âu lần lượt chiếm đóng và phân chia thuộc địa ở châu Mỹ, châu Phi, châu Á và xuất hiện nạn buôn bán nô lệ da đen. + Châu Mỹ: Người bản địa châu Mỹ và nền văn hóa của họ bị hủy diệt. 3. Ví dụ về sự thay đổi trong tiến trình lịch sử của các nước châu Á sau cuộc thám hiểm của Ma-gien-lan: Một trong những hệ quả của phát kiến địa lí thế kỉ XV-XVI, đặc biệt là cuộc thám hiểm của Ma-gien-lan là sự ra đời của chủ nghĩa thực dân và nạn cướp bóc thuộc địa. Sau đó, nhiều nước châu Á đã trở thành thuộc thuộc địa của các nước châu Âu, các nước châu Á đã chuyển từ công cuộc chống phong kiến sang con đường đấu tranh giải phóng dân tộc, trong đó có Việt Nam. Vào năm 1884, Việt Nam chính thức trở thành thuộc địa của Pháp. Trong xã hội Việt Nam, ngoài mâu thuẫn cơ bản giữa nông dân với giai cấp địa chủ và phong kiến đã nảy sinh mâu thuẫn vừa cơ bản vừa chủ yếu và ngày càng gay gắt trong đời sống dân tộc, đó là mâu thuẫn giữa toàn thể nhân dân Việt Nam với thực dân Pháp xâm lược. Tính chất của xã hội Việt Nam là xã hội thuộc địa nửa phong kiến đang đặt ra hai yêu cầu: Một là, phải đánh đuổi thực dân Pháp xâm lược, giành độc lập cho dân tộc, tự do cho nhân dân; Hai là, xóa bỏ chế độ phong kiến, giành quyền dân chủ cho nhân dân, chủ yếu là ruộng đất cho nông dân, trong đó chống đế quốc, giải phóng dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu. * HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của cá nhân. Bước 4. Đánh giá: GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung chuẩn kiến thức cần đạt. KHBD môn Địa lí 7-Tuần 17,18 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 13 3. Hoạt động luyện tập (10 phút) a. Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức. b. Nội dung: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để hoàn thành bài tập. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn. c. Sản phẩm: trả lời được câu hỏi mà GV giao. d. Tổ chức thực hiện: Bước 1. Giao nhiệm vụ: GV yêu cầu HS dựa vào kiến thức đã học, hãy trả lời các câu hỏi sau: theo em, cống hiến quan trọng nhất mà các phát kiến địa lí của C. Cô-lôm-bô và Ph Ma- gien-lăng đem lại cho lịch sử nhân loại là gì? Vì sao? Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: * HS dựa vào kiến thức đã học, suy nghĩ, trao đổi với bạn để trả lời câu hỏi. * GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS. Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận: * Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm của mình: Cống hiến quan trọng nhất mà các phát kiến địa lí của C. Cô-lôm-bô và Ph Ma-gien-lăng đem lại cho lịch sử nhân loại là nó đã tìm ra những con đường mới, vùng đất mới, những dân tộc mới, những kiến thức mới để tăng cường giao lưu giữa các châu lục. Bởi lẽ nguyên nhân chính dẫn đến các cuộc phát kiến là do nhu cầu về hương liệu, vàng bạc, thị trường ngày một tăng, con đường giao lưu buôn bán từ Tây Á và Địa Trung Hải lại bị người A – rập độc chiếm. Vấn đề cấp thiết đặt ra là phải tìm ra con đường thương mại mới. Chính vì thế, đây là cống hiến quan trọng nhất của các cuộc phát kiến địa lí. * HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của cá nhân. Bước 4. Đánh giá: GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động của HS. 4. Hoạt động vận dụng (15 phút) a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn đề mới trong học tập. b. Nội dung: GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm ở lớp và hoàn thành bài tập ở nhà. c. Sản phẩm: trả lời được câu hỏi mà GV giao. d. Tổ chức thực hiện: KHBD môn Địa lí 7-Tuần 17,18 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 14 Bước 1. Giao nhiệm vụ: GV đặt câu hỏi cho HS: Quan sát lược đồ sau và cho biết tên các đại dương, lục địa, các quốc gia và địa danh ngày nay gắn với các cuộc phát kiến địa lí (ở các vị trí đánh dấu từ số 1 đến số 8). Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: * HS quan sát lược đồ kết hợp với TBĐ Địa lí 7 để trả lời câu hỏi. * GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS vào tiết học sau. Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận: * Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm của mình: 1. Lục địa Bắc Mỹ 2. Tây Ban Nha 3. Ấn Độ 4. Phi-lip-pin 5. Thái Bình Dương 6. Cu-ba 7. Mũi Hảo Vọng 8. Ấn Độ Dương * HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của cá nhân. Bước 4. Đánh giá: GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động của HS. KHBD môn Địa lí 7-Tuần 17,18 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024
Tài liệu đính kèm: