Giáo án Lịch sử 7 - Tuần 15 - Năm học 2020-2021 - Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt

 Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt Gíao án LSử 7 Tuần 15
Ngày soạn: 7/12/2020 
Tuần: 15- Tiết: 29 
 Bài 16: SỰ SUY SỤP CỦA NHÀ TRẦN CUỐI THẾ KỈ XIV
I Mục tiêu:
 1.Kiến thức, kỹ năng, thái độ: 
- Kiến thức 
 + Sự yếu kém của vua quan cuối thời Trần ,tình hình kinh tế, xã hội khó khăn (xuất hiện 
các cuộc đấu tranh của nông dân, nô tì).
 + Sự sụp đổ của nhà Trần. Nhà Hồ được thành lập.
 + Chính sách của Hồ Quí Ly: cải tổ hàng ngũ quan lại, hạn điền, hạn nô, tác động của các 
chính sách trên.
 - Kĩ năng: Phân tích so sánh, đối chiếu các sự kiện lịch sử.
 - Thái độ: Bồi dưỡng cho hs tinh thần bất khuất chống áp bức bóc lột và tinh thần sáng 
tạo trong xây dựng đất nước. Lòng yêu nước, tự hào dân tộc, biết ơn tổ tiên và ý thức kế 
thừa truyền thống dân tộc trong công cuộc xây dựng Tổ quốc.
2. Năng lực, phẩm chất cần hình thành và phát triển cho học sinh:
- Năng lực: tự học, nl giải quyết vấn đề, năng lực ngôn ngữ, nl so sánh, liên hệ, rút ra bài 
học 
- Phẩm chất: tình yêu quê hương đất nước, tính tự lập, tự tin.
II Chuẩn bị:
 Giáo viên: GA, SGK, Lược đồ cuộc khởi nghĩa nông dân giữa thế kỉ XIV, Tranh ảnh nhà 
Hồ
 Học sinh: SGK, soạn bài, trả lời các câu hỏi
III Các bước lên lớp:
 1. Ổn định lớp: (1’) Kiểm tra sĩ số, vệ sinh
 2. Kiểm tra bài cũ: (5’)
 - Trình bày đời sống văn hóa, văn học thời Trần.
 - Tại sao nền Văn hóa, GD, KHKT thời trần lại phát triển như vậy?
 3. Bài mới: 
- HĐ1. Hoạt động tìm hiểu thực tiễn: 1’
Hoạt động khởi động:
- Vào bài : gv giới thiệu bài : Sau các cuộc kháng chiến chống xâm lược Mông- Nguyên. 
tình hình kinh tế, xã hội thời Trần đạt nhiều thành tựu rực rỡ đóng góp cho sự phát triển đất 
nước. Đến cuối XIV nhà Trần sa sút nghiêm trọng tạo ra tiền đề cho một triều đại mới thay 
thế, tình hình đó diễn ra như thế nào. 
2. Hoạt động hình thành kiến thức mới:
 Hoạt động của giáo Sản phẩm hoạt động của Kết luận của giáo viên
 viên và học sinh học sinh
 Kiến thức 1: 13’ Tìm I. Tình hình kinh tế-xã hội:
 hiểu tình hình KT 1. Tình hình kinh tế:
 Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt Gíao án LSử 7 Tuần 15
 Đầu thế kỉ XIV xã hội - Từ nửa sau TK XIV, nhà 
 ổn định; kinh tế phát nước không còn quan tâm 
 triển trở lại. Cuối XIV đến sx nông nghiệp đê điều, 
 vương hầu quý tộc tìm các côngtrình thủy lợi không 
 cách gia tăng tài sản được chăm lo, tu sửa --> 
 riêng...bóc lột nhân dân, nhiều năm mất mùa, nông 
 ăn chơi sa đoạ khơng dân phải bán ruộng, Thậm chí 
 chăm lo đến sản xuất và cả vợ con cho quý tộc, địa 
 đời sống nhân dân. chủ .
 - Từ nửa sau TK XIV - Nhà nước không còn - Qúy tộc, địa chủ ra sức 
 tình hình kt nhà Trần quan tâm đến sx nông cướp ruộng đất công của làng 
 ntn? (Yếu) nghiệp, tu sửa đê điều. xã, ăn chơi xa hoa, xdựng 
 - Từ đó dẫn đến đời sống - Mất mùa liên tiếp, nông nhiều dinh thự , chùa chiền 
 nhân dân ntn? dân phải bán ruộng, vợ 
 con cho quý tộc và địa 
 chủ.
 Hậu quả của những việc - Mất mùa, đói kém, nhân 
 làm trên của vua quan dân bán ruộng đất vợ con 
 nhà Trần cuối TK XI ? biến thành nô tì.
 Tại sao lại có tình trạng - Trần Dụ Tông ham chơi 
 đó ? bời rượu chè, bắt dân xây 
 cung điện, đào hồ, đắp 
 núi, trở nước biển vào hồ 
 nuôi thuỷ sản, gọi nhà 
 giàu vào cung đánh bạc, 
 mở tiệc thi uống rượu (có 
 thưởng).
 Tình hình nhà Trần lúc ->Triều đình rối nát, loạn 
 này như thế nào? lạc, kết bè đảng.
 - Em có n/x gì về chính - Nêu nhận xét c/s ruộng 
 sách ruộng đất, thuế đất của địa chủ, quí tộc, 
 đinh của địa chủ, quí thuế đinh vua Trần.
 tộc và vua Trần lúc bấy 
 giờ? ( Khá- giỏi)
 GV đọc câu thơ của 
 Nguyễn Thị Khánh:
 "Ruộng lúa ngàn dặm đỏ 
 như cháy
 Đồng quê than vãn trông 
 vào đâu.
 Lưới chài quan lại còn 
 vơ vét.
 Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt Gíao án LSử 7 Tuần 15
 Máu thịt nhân dân cạn 
 nửa rồi”
 HĐ1: 15’ tìm hiểu tình 2. Tình hình xã hội:
 hình XH: - Vua, quan, quý tộc, địa chủ 
 Trước tình hình đời sống - Lợi dụng tình hình đó chỉ lo ăn chơi xa hoa.
 của người dân khốn khổ, nhiều kẻ nịnh thần làm rối - Trong triều nhiều kẻ gian 
 vua quan nhà trần đã làm loạn kỉ cương phéo nước. tham, nịnh thần làm rối loạn 
 gì? Thầy giáo Chu Văn An kỉ cương phép nước. Chu Văn 
 dâng thất trảm sở xin An dâng sớ đòi chém 7 tên 
 chém 7 viên quan nịnh nịnh thần nhưng vua không 
 thần -> vua không nghe, nghe.
 ông từ quan về quê dạy - 1369 Trần Dụ Tông mất, 
 học. Dương Nhật Lễ lên thay, XH 
 Việc làm của Chu Văn - Ông là vị quan thanh càng rối ren, nông dân khởi 
 An nói lên điều gì? liêm... biết đặt lợi ích nhân nghĩa khắp nơi.
 dân lên trên, 1 người thầy - 1344, khởi nghĩa Ngô Bệ ở 
 đáng kính được dân tộc Hải Dương ---> thất bại.
 Việt Nam đời đời tôn - 1390 khởi nghĩa của Phạm 
 trọng. Sư Ôn ở Sơn Tây, chiếm 
 - Em hãy nêu một số -Vua quan ăn chơi sa đoạ, được Thăng Long 3 ngày---> 
 biểu hiện trong lối sống kẻ nịnh thần làm loạn bị đàn áp, thất bại.
 của vua quan, quí tộc phép nước. ----> Mâu thuẫn giai cấp 
 Trần lúc bấy giờ ? (Yếu) trong xã hội ngày càng gay 
 Em có n/x gì về lối sống - Vua bất tài, vô dụng, gắt.
 ấy? ( Khá- giỏi) quan lại đục khoét, nịnh 
 bợ, không chăm lo đời 
 sống nhân dân.
 - Việc thầy Chu Văn An -Vua chỉ thích nghe kẻ xu 
 dâng sớ đòi chém 7 tên nịnh, không trọng trung 
 nịnh thần, vua không thần---> suy sụp là tất yếu.
 nghe, thầy từ quan về -Bên ngoài nhà Minh yêu
 quê cho thấy triều đình sách, hăm Pa xâm lược.
 nhà Trần ntn? - Đời sống nhân dân cực 
 ( Khá- giỏi) khổ-> khởi nghĩa bù nổ.
 - Em hãy kể tên một số a. Khởi nghĩa Ngô Bệ 
 cuộc k/n nd đã nổ ra thời Hải Dương-
 kì này. > bị đàn áp.
 b. Khởi nghĩa Nguyễn 
 Thanh; Nguyễn Kị 
 Thanh Hóa -> bị 
 thất bại.
 c. Khởi nghĩa Phạm Sư Ôn
 Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt Gíao án LSử 7 Tuần 15
 1390 Hà Tây -> bị đàn áp
 d. Khởi nghĩa Nguyễn 
 Nhữ Cái 
 Sơn Tây,Vĩnh Phúc Tuyên 
 Quang-> bị thất bại.
 - Sự bùng nổ các cuộc - Mâu thuẫn giai cấp trong 
 k/n của nd, nô tì đã nói xã hội ngày càng gay gắt.
 lên điều gì? Tại sao?
 Kết quả của những cuộc - Thất bại.
 khởi nghĩa này như thế 
 nào?
- HĐ3. Hoạt động luyện tập: 3’
 Nhận xét gì về triều đại nhà Trần cuối thế kỉ XIV?
 Nhận xét, đánh giá về nhân vật HQL ?
- HĐ4. Hoạt động vận dụng, mở rộng: 3’
 Viết đoạn văn giới thiệu những điều em biết về thành nhà Hồ?
4. Hướng dẫn về nhà và hoạt động nối tiếp: 2’
Về nhà học kĩ bài đã học, soạn phần II tt
IV. Đánh giá bài học : (2’)
 - Trình bày tình hình kt-xh thời Trần nửa sau TK XIV ?
 - Sự bùng nổ các cuộc k/n của nd, nô tì đã nói lên điều gì? Tại sao?
 - Tình hình xã hội thời tràn như thế nào ? (HS Yếu )
 V. Rút kinh nghiệm:
 .. ............. 
 . ..........
 *************************************************
Ngày soạn: 7/12/2020
Tuần: 15 -Tiết: 30
 Bài 16: SỰ SUY SỤP CỦA NHÀ TRẦN CUỐI THẾ KỈ XIV (tiếp theo)
I Mục tiêu :
1. Kiến thức, kỹ năng, thái độ: 
- Kiến thức:
 + Sự yếu kém của vua quan cuối thời Trần trong việc quản lí và điều hành đất nước; tình 
hình kinh tế, xã hội (xuất hiện các cuộc đấu tranh của nông dân, nô tì).
 + Chính sách của Hồ Quí Ly: cải tổ hàng ngũ quan lại, hạn điền, hạn nô; bước đầu đánh 
giá tác động của các chính sách do Hồ Quí Ly đề ra.
 - Kĩ năng: Phân tích so sánh, đối chiếu các sự kiện lịch sử.
 Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt Gíao án LSử 7 Tuần 15
 - Thái độ: Tinh thần bất khuất chống áp bức bóc lột và tinh thần sáng tạo trong XD đất 
nước. Lòng yêu nước, tự hào DT
II Chuẩn bị:
 Giáo viên : GA, SGK, hệ thống các câu hỏi
 Học sinh: SGK, SGC,bài soạn, trả lời các câu hỏi
III. Tổ chức các hoạt động dạy học:
 1. Ổn định lớp: (1’) Kiểm tra sĩ số, vệ sinh
 2. Kiểm tra bài cũ: (5’)
 - Trình bày tình hình kt-xh thời Trần nửa sau TK XIV.
 - Sự bùng nổ các cuộc k/n của nd, nô tì đã nói lên điều gì? Tại sao? 
 3. Bài mới: 
- HĐ1. Hoạt động tìm hiểu thực tiễn: 1’
 Hoạt động khởi động:
 - Vào bài : gv giới thiệu bài : Dưới thời Trần mặc dù phải trải qua các cuộc kháng chiến 
 chống ngoại xâm nhưng nền kinh tế vẫn rất phát triển. Chính sự phát triển đó đã ảnh 
 hưởng không nhỏ tới sự phát triển trong các lĩnh vực Văn hoá, Giáo dục, Khoa học - 
 Nghệ thuật...
- HĐ2. Hoạt động hình thành kiến thức mới: 28’
 Hoạt động của giáo viên và Sản phẩm hoạt động của Kết luận của giáo viên
 học sinh Học sinh 
 Kiến thức 1: 8’ Tìm hiểu việc II. Nhà Hồ và cải cách 
 nhà Hồ thành lập của Hồ Quý Ly:
 Cuối thế kỉ XIV tình hình đát - Vua quan ăn chơi, nhà 1. Nhà Hồ thành lập:
 nước ta như thế nào? nước suy yếu kinh tế giảm - Các cuộc k/n của nông 
 sút, nhân dân đói khổ-> dân nổ ra mạnh mẽ làm 
 khởi nghĩa khắp nơi cho nhà Trần không còn 
 - Tại sao nhà Trần không còn - Các cuộc k/n của nông đủ sức giữ vai trò của 
 đủ sức giữ vai trò của mình dân nổ ra mạnh mẽ mình.
 trong ls nữa? - Năm 1400, Hồ Quý Ly 
 Hồ Quý Ly lộng quyền, 1 số phế truất vua Trần, lập ra 
 quý tộc Trần muốn trừ khử nhà Hồ.
 Quý Ly, không thành, bị Hồ - Đổi quốc hiệu thành 
 Quý Ly nổi dậy giết chết Đại Ngu.
 khoảng 370 người sau đó phế 
 truất ngôi vua lên ngôi hoàng 
 đế lập ra nước “Đại Ngu”.
 Nhà Hồ được thành lập trong -1400 Nhà Trần suy yếu, 
 hoàn cảnh nào? Hồ Quý Ly phế truất ngôi 
 vua lập ra nhà Hồ <Đại 
 Ngu>.
 - Sau khi lên ngôi Hồ Quý Ly - Khi Hồ Quý Ly lên ngôi, 
 Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt Gíao án LSử 7 Tuần 15
 làm gì? tình hình đất nước vô cùng 
 rối loạn vì vậy Quý Ly đề 
 ra biện pháp cải cách...
 Em có suy nghĩ gì về việc nhà - Hợp quy luật lịch sử, 
 Hồ lên thay nhà Trần? Trần không đủ sức
 Kiến thức 2: 10’ Tìm hiểu 2. Những biện pháp cải 
 những cải cách của Hồ Quý cách của Hồ Quý Ly:
 Ly + Cải tổ bộ máy võ quan, * Về chính trị:
 Về mặt chính trị hồ quý Ly đã thay người dòng họ Trần= - Thay thế các võ 
 thực hiện biện pháp cải cách các dòng họ khác thân cận quancao cấp do quí tộc , 
 như thế nào? và có tài năng. tôn thất nhà trần nắm giữ 
 + Đổi tên đơn vị hành bằng những người không 
 chính cấp trấn, quy định phải họ Trần thân cận 
 cách làm việc của bộ máy với mình.
 chính quyền các cấp. - Đổi tên một số đơn vị 
 + Cử quan triều đình về cấp trấn, qui định cách 
 địa phương thăm hỏi. làm việc của bộ máy 
 + Dời kinh đô vào An Tôn chính quyền các cấp.
 . - Quan triều đình phải 
 - Sợ họ lật ngôi... về các lộ để nắm tình 
 - Tại sao Hồ Quý Ly lại thay hình.
 võ quan bằng những người 
 thân cận mình? - Quan tâm đến nhân dân, 
 Việc cử quan lại về địa phương muốn chia sẻ khó khăn, 
 thăm hỏi tỏ thái độ gì? động viên nhân dân
 - Phát hành tiền giấy thay * Về kinh tế, tài chính:
 Về mặt kinh tế Quý Ly có biện tiền đồng , ban hành chính - Phát hành tiền giấy, 
 pháp cải cách gì? sách hạn điền. Quy định tiền đồng
 lại thuế đinh, thuế ruộng. - Đật ra chính sách “hạn 
 - Phần nào làm cho kinh điền”, qui định lại thuế 
 Những chính sách đó có tác tế thoát khỏi khủng hoảng đinh, thuế ruộng.
 dụng gì? - Thực hiện chính sách * Về xã hội:
 Về mặt xã hội có biện pháp cải hạn nô. - Thực hiện chính sách 
 cách gì? (HS Yếu ) - Bán thóc, chữa bệnh cho hạn nô.
 nhân dân. - Những năm đói kém 
 - Giảm bớt nô tì, tăng lực bắt nhà giàu bán thóc, tổ 
 Chính sách hạn nô có tác dụng lượng lao động cho xã hội chức khám chữa bệnh 
 gì? - Bắt nhà sư < 50t phải cho nhân dân.
 Về văn hóa, giaó dục. Hồ Quý hoàn tục. * Về văn hóa, giáo dục:
 Ly đã cải cách ntn? Những - Dịch chữ Hán ra chữ - Bắt nhà sư < 50 t phải 
 chính sách này có ý nghĩa gì? Nôm. hoàn tục.
 Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt Gíao án LSử 7 Tuần 15
 - Yêu cầu mọi người phải - Dịch chữ Hán ra chữ 
 học. Nôm.
 + Củng cố quốc phòng, - Yêu cầu mọi người 
 - Em hãy nêu một số chính quân sự, quân số, chế tạo phải học.
 sách của Hồ Quý Ly để củng súng (thần cơ). * Về quân sự: có một số 
 cố quân sự. + Xây dựng Thành Tây bp để tăng cường củng 
 Đô, thành Đa Bang cố quốc phòng.
 (phòng thủ).
 - Kiên quyết phòng thủ, 
 Em có nhận xét gì về chính bảo vệ tổ quốc>
 sách quân sự, quốc phòng của 
 Hồ Quý Ly? - Nhiều mặt tích cực, cải 
 Em có nhận xét gì về những cách toàn diện tác động 
 cải cách của Hồ Quý Ly? đến các tầng lớp xã hội...
 3. Ý nghĩa, tác dụng của 
 Kiến thức 2: 10’ Ý nghĩa, tác cải cách Hồ Quý Ly:
 dụng của cải cách Hồ Quý Ly: * Ý nghĩa, tác dụng:
 THMT: Giải phóng sức lao - Làm hạn chế nạn tập 
 động của nhân dân phát triển - Tác dụng: trung ruộng đất của quý 
 sản xuất. Ý thức bảo vệ các di + Ổn định tình hình xã tộc, đ/c, làm suy yếu thế 
 sản lịch sử, văn hóa của cha hội. lực quý tộc tôn thất nhà 
 ông. + Hạn chế sự tập trung Trần.
 Những cải cách của Hồ Quý ruộng đất của quý tộc. - Tăng cường nguồn thu 
 Ly có ý nghĩa tác dụng gì? + Xây dựng nền văn hoá nhập của nhà nước và 
 (HS Khá giỏi) giáo dục mang tính dân tăng cường quyền lực 
 Hồ Quý Ly đã thực hiện những tộc. của nhà nước quân chủ 
 chính sách ấy với một lòng + Làm suy yếu thế lực họ TW tập quyền.
 quyết tâm cao, một tài năng Trần. - Cải cách VH - GD có 
 xuất chúng và một bản lĩnh phi + Tăng thu nhập cho đát nhiều tiến bộ.
 thường, những chính sách cải nước. * Hạn chế:
 cách ấy có ý nghĩa tích cực, - Hạn chế: Chưa triệt để, - Một số chính sách 
 tiến bộ song nhìn chung chưa chưa phù hợp với thực tế, trưa triệt để.( gia nô, nô 
 đáp ứng được yêu cầu bức thiết không hợp với lòng dân. tì chưa được giải phóng)
 của xã hội lúc bấy giờ. ->Triều Hồ khó vững. - Chính sách ruộng đất 
 chưa g/q được y/c bức 
 thiết của c/s đông đảo 
 Bên cạnh đó nó cũng thể hiện nhân dân.
 một số hạn chế nhất định, đó là 
 gì?
 Làm bớt thế lực họ Trần nhưng 
 lại tăng thế lực họ Trần nhưng 
 lại tăng thế lực họ hồ, làm lợi 
 Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt Gíao án LSử 7 Tuần 15
 cho họ Hồ hơn là làm lợi cho 
 quốc gia.
 Việc truất ngôi giết hại 370 
 người giết trực tiếp và gián tiếp 
 nhiều vua và tiếp tục tàn sát 
 trong nhiều năm -> làm mất 
 lòng dân, làm cho người quen 
 biết không dám nói chuyện với 
 nhau.
 =>Cái ông làm ra không bằng 
 bài học ông để lại “làm mất 
 lòng dân người đời cho ông là 
 gian giảo"
- HĐ3. Hoạt động luyện tập: 3’
Đọc thông tin sgk , điền vào bảng sau:
Lĩnh vực Những biện pháp cải cách Nhận xét
-Chính trị
- Kinh tế
- Xã hội
- Văn hóa- 
giáo dục
Về quân 
sự, quốc 
phòng:
- HĐ4. Hoạt động vận dụng, mở rộng: 2’
Em có suy nghĩ gì về việc nhà Hồ lên thay nhà Trần?
4. Hướng dẫn về nhà, hoạt động nối tiếp.
 Học bài cũ. Đọc và soạn bài 18. Cuộc kháng chiến của nhà Hồ và phong trào khởi nghĩa 
chống quân Minh ở đầu thế kỷ XV.
IV. Đánh giá bài học : (3’)
 - Nhà Hồ được thành lập trong hoàn cảnh nào? (HS Yếu )
 - Những cải cách của Hồ Quý Ly là gì? Em có nhận xét gì về những cải cách đó?
 - Em có nhận xét ntn về n/v Hồ Quý Ly? (HS Khá giỏi)
V. Rút kinh nghiệm:
 .. ..................... 
 Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt Gíao án LSử 7 Tuần 15
 .......................................................................................................................
 Ký duyệt của tổ tuần 15 ngày 9/12/2020
 Tổ phó 
 - ND: 
 - PP:
 Đinh Thu Trang