Giáo án Sinh học Lớp 7 - Tuần 12 - Năm học 2020-2021

 Ngày soạn: 20/10/2019
 Tuần: 12 Tiết: 23 
 CHƯƠNG 5: NGÀNH CHÂN KHỚP LỚP GIÁP XÁC
 Bài 22:TH: QUAN SÁT CẤU TẠO NGOÀI VÀ HOẠT ĐỘNG SỐNG 
 CỦA TÔM SÔNG
I. Mục tiêu
 1. Kiến thức, kĩ năng, thái độ: 
 a. Kiến thức
 - Cấu tạo ngoài của tôm sông thích nghi với đời sống trong môi trường nước.
 - Cách di chuyển, dinh dưỡng, sinh sản ở tôm sông.
 b. Kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sát mẫu vật, thu nhận kiến thức từ hình vẽ.
 c. Thái độ: HS có ý thức nghiêm túc khi quan sát mẫu sống và niềm đam mê 
nghiên cứu.
 2. Phẩm chất năng lực cần hình thành và phát triển cho học sinh:
 - Năng lực hợp tác nhóm: phát triển cho học sinh khả năng trao đổi thảo luận.
 - Hình thành và phát triển cho học sinh năng lực đọc và nghiên cứu tài liệu.
 - Phát triển năng lực nêu và giải quyết vấn đề cho học sinh.
II. Chuẩn bị 
 - Thầy: + Mẫu con tôm còn sống và luộc chín.
 - Trò: Soạn bài trước ở nhà
 Chuẩn bị mẫu tôm sống và luộc chín.
III. Các bước lên lớp
 1. Ổn định lớp 
 2. Kiểm tra bài cũ 
 Nêu đặc điểm chungvà vai trò của ngành thân mềm.
 3. Nội dung bài mới
 Hoạt động 1: Khởi động 
 Chân khớp là một ngành có số lượng loài lớn, chiếm tới 2 phần ba số loài động 
vật đã biết. Chúng có các phần phụ phân đốt khớp động với nhau.
 Ngành chân khớp có 3 lớp lớn: Giáp xác (tôm sông), Hình nhện (nhện), Sâu bọ 
(châu chấu).
 Hoạt động 2: Tìm tòi, tiếp nhận kiến thức
 Cách tổ chức HĐ Sản phẩm HĐ của HS Kết luận của GV
Kiến thức 1: Tìm hiểu cấu tạo ngoài và di chuyển
Mục đích HĐ: hs quan sát hoạt động sống và cấu tạo ngoài của tôm sông.
- Giới thiệu nơi sống, các I. Chuẩn bị:
đại diện thường gặp của Tôm sông ( sống, đã 
lớp Giáp xác luộc)
- Chiếu hình tôm sông 
yêu cầu học sinh quan 
sát, đọc thông tin và dựa 
vào sự hiểu biết của 
mình cho biết nơi sống 
Giáo án: sinh học 7 1 tuần 11 của tôm sông ?
- Phân chia hs thành 4 - Chia nhóm
nhóm. - Nhận mẫu vật ( mẫu vật II. Nội dung:
- Chiếu H 22 Sơ đồ cấu học sinh đem theo) 1. Quan sát cấu tạo 
tạo ngoài của tôm sông ngoài 
yêu cầu Hs quan sát mẫu - Quan sát, nghiên cứu Cơ thể gồm 2 phần:
vật, đọc thông tin thông tin trả lời: + Phần đầu- ngực 
- Cho biết cơ thể tôm Tôm sông sống phổ biến + Phần bụng
gồm có mấy phần? ở các sông, ngòi, ao, hồ... 
- Cho biết vỏ tôm cứng ở nước ta. *Các phần phụ tôm và 
hay mềm ? chức năng
- Cho HS quan sát 2 loại - Hoạt động theo nhóm - Đầu ngực:
tôm Y/c nhận xét về màu - Quan sát H 22 Sơ đồ + Hai mắt kép, 2 đôi râu: 
sắc vỏ tôm? cấu tạo ngoài của tôm định hướng phát hiện con 
- Vỏ tôm có màu sắc sông, đọc thông tin trả mồi.
của môi trường vậy nó lời cơ thể tôm gồm 2 + Chân hàm: Giữ và xử 
có ý nghĩa như thế nào phần... lí mồi.
đối với tôm? + Chân bò, chân kìm: 
+ Khi nào vỏ tôm có - Xác định các phần cơ Bò và bắt mồi.
màu hồng? thể của tôm trên mẫu vật - Phần bụng:
(luộc, rang, phơi nắng ) thật. + Chân bơi( chân bụng): 
- Chiếu H22 Y/c Hs quan + Vỏ tôm có màu sắc chân bơi, giữ thăng bằng, 
sát, xác định các phần khác nhau và có màu sắc ôm trứng.
phụ có ở mỗi phần của của môi trường. + Tấm lái: lái, giúp tôm 
cơ thể tôm. - Ít bị kẻ thù phát hiện nhảy.
- Yêu cầu HS quan sát + Khi có nhiệt độ cao tác 
 H 22 đối chiếu với mẫu dụng lên vỏ thì các hạt 
vật xác định các phần săc tố chuyển sang màu 
phụ trên cơ thể tôm. hồng.
- Gọi đại diện nhóm trả - Các nhóm tiến hành xác 2. Quan sát cách di 
lời, nhóm khác nhận xét. định các phần phụ trên chuyển:
- Yêu cầu HS quan sát mẫu vật thật + Bò
cách di chuyển của tôm ở + Bơi (tiến, lùi)
trong nước, kết hợp - Thảo luận nhóm hoàn + Nhảy
thông tin SGK trả lời câu thành bảng Chức năng 
hỏi. chính các phần phụ của 
+ Tôm di chuyển bằng tôm
hình thức nào? - Đại diện nhóm báo cáo, 
 nhóm khác nhận xét, bổ 
+ Hình thức nào thể sung.
hiện bản năng tự vệ của - Quan sát cách di 
tôm? chuyển của tôm ở trong 
 nước, kết hợp thông tin 
Giáo án: sinh học 7 2 tuần 11 SGK trả lời.
 + đại diện nhóm trả lời, 
 nhóm khác nhận xét bổ 
 sung.
 3. Tìm hiểu hoạt động 
- Tôm hoạt động tìm + Tôm nhảy sống của tôm:
thức ăn lúc nào? Tại sao Hoạt động dưới sự điều - Tìm thức ăn vào ban 
- Thức ăn của tôm là gì? khiển của giáo viên đêm.
- Ý nghĩa sinh học của - Tôm có tập tính ôm 
tôm ôm trứng là gì? trứng
Kiến thức 2: Viết thu hoạch
Mục đích HĐ: hs vẽ hình và hoàn thành bảng thông tin chức năng các phần phụ 
của tôm
- Tôm hoạt động tìm Hoạt động dưới sự điều 3. Thu hoạch:
thức ăn lúc nào? Tại sao khiển của giáo viên - Vẽ hình 22 ghi chú
- Thức ăn của tôm là gì? - Hoàn thành thông tin 
- Ý nghĩa sinh học của bảng. Chức năng chính 
tôm ôm trứng là gì? các phần phụ của tôm
 4. Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối: 
 - Học bài, trả lời câu hỏi 1, 2, 3 SGK/76.
 - Đọc phần em có biết
 - Xem trước bài 23 SGK trang 77. 
 - Chuẩn bị bài thực hành: Mỗi nhóm 2 con tôm còn sống.
IV. Kiểm tra đánh giá
 - Cơ thể tôm có mấy phần? Các phần phụ và chức năng?
 - Ý nghĩa của lớp vỏ kitin giàu canxi và sắc tố của tôm?
 - Dựa vào đặc điểm nào của tôm, người dân địa phương em thường có kinh 
nghiệm đánh bắt tôm theo cách nào?
V. Rút kinh nghiệm:
Giáo án: sinh học 7 3 tuần 11 Ngày soạn: 20/10/2019
Tuần: 12 Tiết: 24
 Bài 23: THỰC HÀNH: MỔ VÀ QUAN SÁT TÔM SÔNG
I. MỤC TIÊU:
 1. Kiến thức, kĩ năng, thái độ: 
 a. Kiến thức:
 - Xác định các cơ quan bên trong của tôm( mang tôm, hệ tiêu hóa, hệ thần 
kinh...)
 - Tính thống nhất giữa cấu tạo và chức năng của các cơ quan tôm sông.
 b. Kĩ năng: 
 - Rèn kĩ năng mổ động vật không xương sống.
 - Rèn kĩ năng quan sát, vẽ hình và thu nhận kiến thức từ mẫu mổ, tranh
 - Rèn luyện tính kiên trì cẩn thận, ngăn nắp gọn gàng trong công tác thực hành
 c. Thái độ: HS có ý thức tự giác kỉ luật trong giờ thực hành.
 2. Phẩm chất năng lực cần hình thành và phát triển cho học sinh:
 - Năng lực hợp tác nhóm: phát triển cho học sinh khả năng trao đổi thảo luận.
 - Hình thành và phát triển cho học sinh năng lực đọc và nghiên cứu tài liệu.
 - Phát triển năng lực nêu và giải quyết vấn đề cho học sinh.
II. Chuẩn bị:
 - Thầy: Bộ đồ mổ, khay nhựa, kính lúp (4 bộ).
 - Trò: các nhóm chuẩn bị 2 con tôm sông to còn sống.
III. Các bước lên lớp:
 1. Ổn định lớp: 
 2. Kiểm tra bài cũ:
 - Trình bày cấu tạo ngoài của tôm sông?
 - Kể tên các phần phụ tôm và chức năng của chúng?
 3. Nội dung bài mới:
Hoạt động 1: Tìm tòi, tiếp nhận kiến thức
 Cách tổ chức HĐ Sản phẩm HĐ của HS Kết luận của GV
*Kiến thức 1:Tổ chức thực hành
 *Mục đích của HĐ: Hs phân nhóm và tiến hành TH 
- Nêu yêu cầu của tiết thực - Lắng nghe, ghi nhớ I. Yêu cầu
hành - Về vị trí của nhóm 
- Phân chia nhóm thực hành và mình, báo cáo sự chuẩn 
Giáo án: sinh học 7 4 tuần 11 kiểm tra sự chuẩn bị của các bị.
nhóm.
Kiến thức 2 : Tiến trình thực hành
Mục đích HĐ : Củng cố kỹ thuật mổ ĐVNS, QS nội quan tôm sông.
- Hướng dẫn cách mổ như - Quan sát, ghi nhớ II. Nội dung
hướng dẫn ở H23.1A, B SGK 1. Mổ và quan sát mang 
trang 77 tôm
- Dùng kính lúp quan sát 1 + Dùng kẹp nâng và cắt 
chân ngực kèm lá mang, nhận theo đường chấm, gạch 
biết các bộ phận và ghi chú (H23.1)
thích vào hình 23.1 thay cho + Khẽ gỡ một chân ngực 
các số 1, 2, 3, 4 kèm lá mang ở gốc. 
- Thảo luận ý nghĩa đặc điểm 
của lá mang với chức năng hô 
hấp điền vào bảng.
- Hướng dẫn cách mổ tôm như 
SGK
- Yêu cầu hs nghiên cứu thông - Quan sát, lắng nghe
tin SGK nêu đặc điểm của cơ - Nghiên cứu thông tin 
quan tiêu hóa nêu đặc điểm cơ quan 2. Mổ và quan sát cấu 
- Quan sát trên mẫu mổ đối tiêu hóa. tạo trong
chiếu H23.3A (SGK trang 78) a) Cách mổ tôm
nhận biết các bộ phận của cơ - Nhận biết các bộ 
quan tiêu hóa. phận của cơ quan tiêu b) Cơ quan tiêu hóa
- Điền chú thích vào chữ số hóa trên mẫu mổ. - Thực quản ngắn, miệng 
H23.3B kề ngay dạ dày. Dạ dày có 
 màu tối, hai bên phần sau 
- Dùng kéo và kẹp gỡ bỏ toàn - Điền chú thích dạ dày là tuyến gan màu 
bộ nội quan, chuỗi hạch thần H23.3B vàng nhạt.
kinh màu sẫm, quan sát các bộ 
phận của cơ quan thần kinh. - Quan sát, ghi nhớ c) Cơ quan thần kinh
- Yêu cầu nghiên cứu thông tin - Nghiên cứu thông tin + Gồm 2 hạch não với 2 
SGK quan sát mẫu mổ, tìm chi dây nối với hạch dưới hầu 
tiết các bộ phận của cơ quan - Điền chú thích hình tạo nên vòng thần kinh 
thần kinh. 23.3C hầu.
- Yêu cầu hs điền chú thích vào + Khối hạch não
hình 23.3C + Chuỗi hạch bụng
Kiến thức 3 : HS viết thu hoạch
Mục đích HĐ : Hoàn thành ghi chú thông tin theo hình
 III. Thu hoạch :
 1. Mang tôm:
- Cho Hs thực hành - Tiến hành thực hành - Chú thích hình 23.1A, B:
 theo nội dung đã 1 : Lá mang.
Giáo án: sinh học 7 5 tuần 11 hướng dẫn 2 : Lá mang hình lông chim
- Quan sát, kiểm tra, - Quan sát đến đâu ghi 3 : Bó cơ
hỗ trợ các nhóm làm chép đến đó 4 : Đốt gốc chân ngực.
chưa đúng. - Đặc điểm chức năng của lá 
- Y/c hs viết thu hoạch - Viết bài thu hoạch mang :
- Hoàn thành bảng ý - Trao đổi hoàn thành + Bám vào góc chân ngực : tăng 
nghĩa đặc điểm lá cường trao đổi khí khi chân ngực 
mang - Hoàn thành bài thu vận động.
- Yêu cầu hoàn thành hoạch theo yêu cầu của + Thành túi mang mỏng : trao 
chú thích H23.1, 23.3 GV. đổi khí dể dàng qua thành lá mang.
B, C + Có lông phủ : tạo dòng nước 
 mang ôxi vào miệng.
 2. Cấu tạo trong của tôm 
 - Chú thích hình 23.3 B, C 
 + Hình 23.3 B :
 3 : Dạ dày
 4 : Tuyến gan
 6 : Ruột.
 - Hình 23.3 C :
 1 : Hạch não
 2 : Vòng thần kinh hầu
 5 : Khối hạch ngực
 7 : Chuỗi hạch bụng.
 - Đặc điểm cơ quan tiêu hoá và hệ 
 thần kinh :
 + Tiêu hoá : miệng thực quản 
 dạ dày ruột hậu môn.
 Có tuyến gan
 + Thần kinh :
 Dạng chuỗi hạch, sát bụng
 Gồm 2 hạch não, vòng thần kinh 
 hầu, khối hạch ngực, chuỗi hạch 
 bụng.
4. Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối: 
 - Học bài phần cấu tạo trong cơ quan tiêu hoá và cơ quan thần kinh.
 - Đọc và soạn trước bài 24.
IV. Kiểm tra đánh giá
 - GV nhận xét ý thức, kết quả của các nhóm.
 - Yêu cầu HS thu dọn dụng cụ, vệ sinh lớp học.
V. Rút kinh nghiệm:
 KÝ DUYỆT CỦA TỔ TUẦN 12
 Ngày 24-10-2019
 ND:
Giáo án: sinh học 7 PP:6 tuần 11
 LŨ MỸ ÚT 
Giáo án: sinh học 7 7 tuần 11