Bài giảng Toán 7 - Chương III: Thống kê - Bài 1: Thu thập số liệu thống kê, tần số

 Khi điều tra về điểm thi học kì I môn toán lớp 7A trường THCS 
Phương Tú, thầy giáo có ghi lại vào bảng dưới đây:
 Việc làm trên của thầy gọi là gì? Các 
 số liệu thầy ghi trong bảng gọi là gì? CHƯƠNG III. THỐNG KÊ
 Bài 1. Thu thập số liệu thống kê, tần số
- Thèng kª lµ mét khoa häc ®ưîc øng dông réng r·i 
trong c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ x· héi.
- Qua nghiªn cøu, ph©n tÝch c¸c th«ng tin thu thËp 
®ưîc, khoa häc thèng kª cïng víi c¸c khoa häc kü 
thuËt kh¸c gióp cho ta biÕt ®ưîc t×nh h×nh c¸c ho¹t 
®éng, diÔn biÕn cña c¸c hiÖn tưîng như: dân số, 
tăng trưởng kinh tế, kết quả học tập...
Tõ ®ã phôc vô lîi Ých cho con ngưêi. Khi điều tra về điểm thi học kì I môn toán lớp 7A trường THCS 
Phương Tú, thầy giáo có ghi lại vào bảng dưới đây:
 Việc làm trên của thầy gọi là thu thập 
 số liệu.
 số liệu thầy ghi trong bảng gọi bảng 
 thống kê ban đầu. 1. Thu thËp sè liÖu, b¶ng sè liÖu thèng kª ban ®Çu.
VÝ dô : Khi ®iÒu tra vÒ sè c©y trång ®ưîc cña mçi líp 
 Sè c©y Sè c©y 
trongSTT dÞpLíp ph¸t ®éng phong trµo STTTÕt trångLíp c©y, ngưêi 
 trång ®ưîc
®iÒu tra lËp ®ưîc b¶ng dưíi ®©y (b¶ng 1): trång ®ưîc
 1 6A 35 11 8A 35
 2 6B 30 12 8B 50
 3 6C 28 13 8C 35
 4 6D 30 14 8D 50
 5 6E 30 15 8E 30
 6 7A 35 16 9A 35
 7 7B 28 17 9B 35
 8 7C 30 18 9C 30
 9 7D 30 19 9D 30
 10 7E 35 20 9E 50
 B¶ng 1 Các bạn HS tiến hành điều tra điểm kiểm tra học kì I môn 
 Văn và lập thành bảng số liệu thống kê ban đầu 
 STT Tªn HS §iÓm
 1
 2
 3
 4
 5
 6 Mét sè b¶ng sè liÖu thèng kª ban ®Çu cã cÊu t¹o kh¸c
 B¶ng ®iÒu tra d©n sè nƯíc ta t¹i thêi ®iÓm 1/4/1999
 Sè d©n Ph©n theo thµnh 
 Ph©n theo giíi tÝnh
 Tæng sè thÞ,n«ng th«n
 §Þa phư¬ng Nam N÷ Thµnh thÞ N«ng th«n
 Hµ Néi 2672,1 1336,7 1335,4 1538,9 1133,2
 H¶i Phßng 1673,0 825,1 847,9 568,2 1104,8
 Hưng Yªn 1068,7 516,0 552,7 92,6 976,1
 Hµ Giang 602,7 298,3 304,4 50,9 551,8
 B¾c K¹n 275,3 137,6 137,7 39,8 235,5
 B¶ng 2 Mét sè b¶ng sè liÖu thèng kª ban ®Çu cã cÊu t¹o kh¸c
B¶ng ®iÒu tra sè trƯêng phæ th«ng t¹i thêi ®iÓm 30/9/1999
 Ph©n theo ®Þa phƯ¬ng
 Trong ®ã
 Tæng sè
 TiÓu häc vµ THCS Trung häc phæ th«ng
 C¶ nưíc 23959 22199 1760
 B¾c Ninh 294 271 23
 B¾c giang 488 454 34
 Phó Thä 570 524 46
 2. DÊu hiÖu
 b) Gi¸a) DÊu trÞ cña hiÖu, dÊu ®¬n hiÖu, vÞ d·y®iÒu gi¸ tra trÞ cña dÊu hiÖu
 Sè c©y Sè c©y ?2. Nội dung điều tra trong 
STT Líp STT Líp bảng 1 là gì?
 trång ®ưîc trång ®ưîc
 1 6A 35 11 8A 35
 2 6B 30 12 8B 50
 3 6C 28 13 8C 35 ?3. Trong bảng 1 có bao nhiêu 
 đơn vị điều tra?
 4 6D 30 14 8D 50
 5 6E 30 15 8E 30
 6 7A 35 16 9A 35
 ?4. Trong bảng 1 có tất cả bao 
 7 7B 28 17 9B 35 nhiêu giá trị? Hãy đọc dãy giá 
 8 7C 30 18 9C 30 trị của X
 9 7D 30 19 9D 30
 10 7E 35 20 9E 50
 B¶ng 1 3. TÇn sè cña mçi gi¸ trÞ:
 Sè c©y Sè c©y 
TầnSTT số làLíp số lần xuất hiện củaSTT mỗiLíp giá trị trong 
dãy giá trị củatrång dấu ®ư hiệuîc trång ®ưîc
 1 6A 35 11 8A 35
 2 6B 30 12 8B 50
 3 6C 28 13 8C 35
 4 6D 30 14 8D 50
 5 6E 30 15 8E 30
 6 7A 35 16 9A 35
 7 7B 28 17 9B 35
 8 7C 30 18 9C 30
 9 7D 30 19 9D 30
 10 7E 35 20 9E 50
 B¶ng 1 3. TÇn sè cña mçi gi¸ trÞ:
 ?5. Có bao nhiêu số khác nhau trong cột số cây trông được? Nêu cụ thể các số khác nhau đó?
?6. Có bao nhiêu lớp trồng được 30 cây? Hãy trả lời tương tự như vậy với các giá trị 28, 50.
 ?7. Trong dãy giá trị của dấu hiệu ở bảng có bao nhiêu giá trị khác nhau? Hãy viết các 
 giá trị khác nhau cùng tần số của chúng Khi điều tra về điểm thi học kì I môn toán lớp 7A trường THCS 
Phương Tú, thầy giáo có ghi lại vào bảng dưới đây: Câu lạc bộ âm nhạc của trường mở cuộc điều tra về số lượng học 
sinh yêu thích ca sĩ Sơn Tùng được ghi lại như sau:
 Dấu hiệu điều 
 tra là gì?
 Em có nhận xét 
 gì về giá trị của 
 dấu hiệu? Ghi nhí
- DÊu hiÖu lµ là vấn đề hay hiện tượng mà người điều tra quan 
tâm tìm hiểu (X)
- Mçi ®èi tưîng ®ưîc ®iÒu tra gäi lµ mét ®¬n vÞ ®iÒu tra.
- C¸c sè liÖu thu thËp ®ưîc khi ®iÒu tra vÒ mét dÊu hiÖu gäi lµ 
sè liÖu thèng kª. Mçi sè liÖu lµ mét gi¸ trÞ cña dÊu hiÖu (x).
- Sè tÊt c¶ c¸c gi¸ trÞ (kh«ng nhÊt thiÕt kh¸c nhau) cña dÊu hiÖu 
b»ng sè c¸c ®¬n vÞ ®iÒu tra (N).
- Sè lÇn xuÊt hiÖn cña mét gi¸ trÞ trong d·y gi¸ trÞ cña dÊu hiÖu 
lµ tÇn sè cña gi¸ trÞ ®ã (n). LuyÖn tËp 
Bµi tËp 2 (SGK / 7)
Hµng ngµy, b¹n An thö ghi l¹i thêi gian cÇn thiÕt ®Ó ®i tõ 
nhµ ®Õn trƯêng vµ thùc hiÖn ®iÒu ®ã trong 10 ngµy. 
KÕt qu¶ thu ®Ưîc ë b¶ng 4:
Sè thø tù cña ngµy 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
 Thêi gian ( phót ) 21 18 17 20 19 18 19 20 18 19
 B¶ng 4
 a) DÊu hiÖu mµ An quan t©m lµ g× vµ dÊu hiÖu ®ã cã tÊt c¶ bao nhiªu 
 gi¸ trÞ?
 b) Cã bao nhiªu gi¸ trÞ kh¸c nhau trong d·y gi¸ trÞ cña dÊu hiÖu ®ã?
 c) ViÕt c¸c gi¸ trÞ kh¸c nhau cña dÊu hiÖu vµ t×m tÇn sè cña chóng. Bµi lµm
a) DÊu hiÖu mµ b¹n An quan t©m lµ X: thêi gian ®i tõ nhµ 
 ®Õn trưêng. 
- DÊu hiÖu ®ã cã tÊt c¶ 10 gi¸ trÞ. Kí hiệu N = 10
b) Cã 5 gi¸ trÞ kh¸c nhau trong d·y gi¸ trÞ cña dÊu hiÖu.
 c) Các giá trị khác nhau là: 17, 18, 19, 20, 21 có tần số 
 lần lượt: 1, 3, 3, 2, 1. HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Học c¸ch ®iÒu tra vµ lËp b¶ng sè liÖu thèng kª ban ®Çu vÒ mét 
 vÊn ®Ò mµ em quan t©m.
- Ph©n biÖt ®ưîc: dÊu hiÖu; gi¸ trÞ cña dÊu hiÖu; d·y gi¸ trÞ cña 
 dÊu hiÖu; sè ®¬n vÞ ®iÒu tra ; tÇn sè cña gi¸ trÞ.
- BiÕt c¸ch x¸c ®Þnh tÇn sè cña gi¸ trÞ cña dÊu hiÖu.
- Lµm c¸c bµi tËp 1,3,4 (sgk / 7,8,9) ;1,2,3(SBT/3,4).