Báo cáo tóm tắt Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Lớp 7 trường THCS Lý Thường Kiệt

 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
 Độc lập – Tự Do – Hạnh Phúc
 BÁO CÁO TÓM TẮT
 (Sáng kiến cấp huyện)
 “Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 7 - Trường THCS 
 Lý Thường Kiệt”
I. Sơ lược lý lịch:
 - Họ và tên: Nông Hoài Thanh Năm sinh: 1980
 - Trình độ chuyên môn: Đại học Sư phạm Tiếng anh. 
 - Chức năng, nhiệm vụ được giao: Giảng dạy môn Tiếng anh lớp 7A1, 
7A2, 9A3, 9A4 và chủ nhiệm lớp 7A1,
 - Chức vụ,đơn vị công tác: Giáo viên Trường THCS Lý Thường Kiệt.
II. Nội dung
 1. Sự cần thiết thực hiện sáng kiến kinh nghiệm, giải pháp trong công tác, 
 đề tài nghiên cứu. 
 Trường được thành lập từ năm 2006 trên cơ sở tách ra từ trường THPT 
Vĩnh Hưng, sau đó lấy tên là trường THCS trường THCS Vĩnh Hưng A, đến 
năm 2008 đổi tên thành trường THCS Lý Thường Kiệt đến nay.
 Vị trí trường đặt tại trung tâm xã Vĩnh Hưng A, huyện Vĩnh Lợi – Bạc 
Liêu với diện tích mặt bằng khoảng 7000 m 2 (chưa bao gồm mặt bằng tầng lầu), 
được bao bọc bởi hàng rào xung quanh, trong sân trường hai bên được trồng loại 
cây như bằng lăng, xà cừ có trên 10 năm tuổi, tán lá xum xuê được cắt tỉa như 
những chiếc ô che nắng, dưới bằng lăng, xà cừ được bố trí các ghế đá cho các 
em học sinh ngồi trong những giờ ra chơi, các chậu cây hoa kiểng được bố trí 
mỗi cột thẳng của trường thì phía sát gốc cột ấy được bố trí 1 chậu cây kiểng 
(bao gồm mai, si, cau, hồng lộc ), phía trước cổng trường là một cây phượng vĩ 
trỗ hoa đỏ thắm báo hiệu khi mùa hè đến. Khuôn viên diện tích trường đủ rộng 
để các em học sinh thực hiện các hoạt động ngoài trời, hoạt động vui chơi. Được 
sự quan tâm của các cấp lãnh đạo năm học 2005 – 2006 trường đã được xây 
dựng và đưa vào sử dụng 24 phòng học kiên cố (lầu), bằng nguồn vốn đầu tư 
cho giáo dục của huyện, hiện tại tổng số phòng học của trường là 17 phòng, 
phòng phục vụ cho việc khai thác, tra cứu thông tin, thực hành thí nghiệm là 04 
phòng, 01 phòng thực hành môn Hóa học, 01 phòng dùng làm phòng Hội đồng, 
01 phòng làm văn phòng, 01 phòng vi tính, 01 phòng thư viện thiết bị. Có thể 
nói khuôn viên trường tuy hẹp nhưng đảm bảo tốt về điều kiện học tập cho học 
sinh, khuôn viên đẹp tạo không khí thoải mái trong quá trình học tập của học 
sinh. Năm học 2019 – 2020 trường THCS Lý Thường Kiệt có 595 học sinh biên 
chế thành 17 lớp với 2 mô hình dạy học – đại trà và trường học mới. Tập trung ở 
các địa bàn Vĩnh Hưng A, một số em ở vùng lân cận như Hưng Phú - Sóc Trăng 
các em hầu hết sống ông bà người thân. Cha mẹ đi làm ăn xa không có thời gian 
quan tâm chăm sóc đến việc học cũng như việc giáo dục các em trong cách ăn 
mặc, cư xử với mọi người. Cùng với sự phát triển như vũ bão của khoa học 
công nghệ , đặc biệt là công nghệ thông tin đã hỗ trợ cho giáo viên và phụ huynh trong việc liên lạc, trao đổi, nắm bắt nhanh những thông tin cần thiết trong phối 
hợp cùng giáo dục, đồng thời hỗ trợ tích cực cho hoạt động dạy của người dạy 
trong những giờ lên lớp, trong hoạt động tập thể khiến học sinh thấy hứng thú 
hơn. Sự phối kết hợp giữa các tổ chức đoàn thể trong và ngoài nhà trường ngày 
càng trở nên chặt chẽ. Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi kể trên, công tác chủ 
nhiệm lớp hiện nay cũng gặp phải không ít những khó khăn. Mặt trái của nền 
kinh tế thị trường và các biểu hiện tiêu cực ngoài xã hội đã có những ảnh hưởng 
xấu tới công tác giáo dục đạo đức học sinh. Nhiều cám dỗ, trò tiêu khiển đã làm 
cho một số học sinh giảm đi sự chuyên cần. Nhiều gia đình do quá bận rộn với 
công việc nên thời gian dành cho việc giáo dục con không nhiều, gần như phó 
mặc cho nhà trường và xã hội. Nhiều phụ huynh chỉ gặp gỡ trao đổi với GVCN 
trong 3 buổi họp phụ huynh/năm, còn chủ yếu là qua điện thoại trong những 
trường hợp cần thiết .Một số em do được chiều chuộng và chăm sóc quá chu 
đáo nên nảy sinh tính ích kỷ, ương bướng, khó bảo. Hơn nữa, Công tác chủ 
nhiệm chủ yếu là kiêm nhiệm, thực tế hiện nay chưa có một khoá đào tạo chính 
thức nào cho GVCN. Cuộc sống luôn tạo ra những khó khăn, thử thách để con 
người vượt qua. Vì vậy, mỗi con người cần phải trang bị cho mình những kỹ 
năng cần thiết để giải quyết các vấn đề gặp phải trong cuộc sống. Là một giáo 
viên nhiệm vụ giáo dục những con người tương lai, một con người của xã hội, 
chúng ta cần phải thấy rõ vai trò của việc trang bị KNS cho HS là rất quan trọng.
 Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh là một nội dung được đông đảo phụ 
huynh và dư luận quan tâm, bởi đây là một chương trình giáo dục hết sức cần 
thiết đối với học sinh và phù hợp với mục tiêu giáo dục hiện nay, nhằm đào tạo 
con người với đầy đủ các mặt “đức, trí, thể, mỹ” để đáp ứng yêu cầu của xã hội. 
Tình trạng thiếu kỹ năng sống đang khiến các em trong độ tuổi học THCS gặp 
nhiều lúng túng trong việc giải quyết các vấn đề của bản thân dẫn đến tình trạng 
thiếu tự tin, khủng hoảng về tâm lý. Chính vì vậy nhiều học sinh, vì thiếu kỹ 
năng sống đã trở thành nạn nhân của những tệ nạn xã hội, thành những học sinh 
không ngoan, thành người con hư của gia đình, thậm trí còn dẫn đến vi phạm 
pháp luật, Rèn kỹ năng sống cho học sinh thực sự có tác dụng tốt đến việc giáo 
dục đạo đức học sinh trong nhà trường không những giúp cho các em có được 
những kĩ năng ứng xử, giao tiếp mà còn tạo thành thói quen phân tích đánh giá 
tình hình, thói quen vươn lên xử lý tình huống một cách hợp lí. Khác với các 
phương pháp trước trong việc giáo dục đạo đức học sinh là khoảng cách giữa 
thầy và trò khi các em mắc lỗi thường thì các thầy, cô giáo hay dùng hình thức 
trách phạt, kỷ luật mà ít khi lắng nghe các em giãi bày. Nay với việc chú trong 
rèn kỹ năng sống cho học sinh mà đòi hỏi cần có sự ân cần chỉ bảo, phân tích, 
nghe các em nói lên những suy nghĩ, dẫn đến việc làm chưa phù hợp với chuẩn 
đạo đức người học sinh.
2. Nội dung của sáng kiến, giải pháp trong công tác, đề tài nghiên cứu. 
 Nội dung:
 Tuổi dậy thì các em dễ thay đổi tình cảm, hành vi, chóng vui chóng buồn. 
Mâu thuẫn giữa ý muốn thoát khỏi sự giám sát của bố mẹ, muốn khẳng định 
mình trong gia đình lẫn ngoài xã hội với ý thức “các em vẫn còn là trẻ con” 
trong suy nghĩ của các bậc cha mẹ, thầy cô đã nảy sinh những xung đột mà các em chưa được trang bị kỹ năng cần thiết để ứng phó và giải quyết. Đây là một 
trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng phạm pháp ở thanh
thiếu niên, đặc biệt ở độ tuổi THCS, ngày càng gia tăng đến mức độ đáng báo 
động trong xã hội.Vì vậy, giáo dục KNS là con đường ngắn nhất, giúp các em 
định hướng về cách sống và hành động một cách tích cực. Công tác giáo dục 
KNS cho HS chưa được đầu tư đúng mức về tài liệu, cơ sở vật chất giảng dạy. 
Nội dung, cách thức giáo dục KNS đơn điệu, sơ sài, chưa thu hút được sự quan 
tâm tham gia của các em HS. Bản thân giáo viên cũng còn chưa tạo điều kiện 
cho các em thực hành KNS nên khó đáp ứng tốt yêu cầu giáo dục KNS cho HS. 
Vì vậy, với không ít cơ sở GD, giáo dục KNS là nhiệm vụ bất đắc dĩ, và kết quả 
"được hay không thì tùy".Về phía các đoàn thể xã hội khác, nhìn chung đều có 
tham gia vào công tác này, nhưng chưa thực sự quan tâm đúng mức. Đặc biệt, về 
phía gia đình, vì nhiều nguyên nhân mà hầu hết các bậc phụ huynh đều đẩy việc 
giáo dục KNS con em mình cho nhà trường, không quan tâm đến con em mình 
trong nhận thức về KNS. Thậm chí một số phụ huynh khi con em mình ở nhà 
không biết phụ giúp cha mẹ làm việc nhà chỉ biết ngồi chơi, xem ti vi hoặc chơi 
điện thoại thì chỉ biết đổ lỗi cho thầy cô không giáo dục KNS cho các em mà 
trong các môn học hầu hết đều lồng ghép giáo dục KNS cho học sinh. Trong khi 
đó, GD trong gia đình là nền tảng đầu tiên và quan trọng nhất. Hầu hết đề tài 
nghiên cứu trước đây đều có chung nhận định: học sinh thời nay năng động, tự 
tin, mạnh dạn bày tỏ chính kiến của mình và thường có mức yêu cầu cao đối với 
bản thân. Kết quả nghiên cứu cho thấy các em bước đầu hình thành những quan 
niệm cơ bản về kỹ năng sống, phần đông nhận thức được kỹ năng sống là hành 
vi con người thể hiện khi ứng phó với những tình huống diễn ra trong cuộc sống, 
dựa trên những phẩm chất tâm lý và kinh nghiệm cá nhân. Bên cạnh đó, các em 
cũng nhận định được nguyên nhân chính dẫn đến việc thiếu kỹ năng sống là do 
chưa có sự hòa hợp trong giao tiếp giữa các em với cha mẹ, thầy cô. Đồng thời 
cũng bị ảnh hưởng bởi lối sống, quan niệm sống từ bạn bè cùng lớp, cùng trường 
và từ các phương tiện thông tin đại chúng (mạng Internet, báo chí, diễn 
đàn...).Tuy nhiên, chỉ mới dừng ở việc nhận thức, đa số học sinh vẫn chưa tiếp 
cận được những biện pháp rèn luyện để hình thành kỹ năng sống. Điều này cần 
sự nỗ lực từ nhiều phía: gia đình, nhà trường và chính bản thân học sinh. Có 
nhiều HS học rất giỏi, nhưng ngoài điểm số cao, các em chỉ biết ăn, ngủ, học và 
vui chơi, trong khi đó khả năng giao tiếp rất kém. Đặc biệt trong thời kì đổi mới 
giáo dục hiện nay để thực hiện tốt công tác chủ nhiệm lớp - giáo dục kỹ năng 
sống chúng ta có những thuận lợi và khó khăn nhất định, qua thời gian giảng dạy 
và được làm công tác chủ nhiệm tại trường THCS Lý Thường Kiệt bản thân tôi 
nhận thấy những khó khăn và thuận lợi như sau: 
 Thuận lợi: 
 - Đa số học sinh gần trường, thuộc địa phương 
 - Hầu hết học sinh có tính kĩ luật cao, ngoan hiền lể phép với thầy cô, biết 
vâng lời cha mẹ. Tích cực tham gia phong trào do đoàn, đội, trường tổ chức 
 - Cơ sở vật chất của trường khá đầy đủ: số lượng phòng học, chất lượng 
mỗi phòng và trang bị cho mỗi phòng học khá tốt. - Sự quan tâm của các cấp lãnh đạo trong và ngoài nhà trường chu đáo và 
sự nhiệt tình phối hợp giữa hội phụ huynh và giáo viên chủ nhiệm. 
 - Ngoài công tác giáo viên chủ nhiệm, tất cả giáo viên đều đảm nhận 
giảng dạy bộ môn nên thời gian gần gũi với các em nhiều. 
 - Kinh tế ở địa phương nói chung và mỗi gia đình học sinh nói riêng có sự 
tăng trưởng đáng kể.
 - Trong thời gian này có sự bùng nổ công nghệ thông tin nên việc nắm bắt 
chủ trương đường lối của Đảng và nhà nước của mỗi giáo viên, của phụ huynh 
rất kịp thời, Sự liên lạc giữa giáo viên chủ nhiệm – gia đình – nhà trường khá 
kịp thời 
 Khó khăn:
 - Một số học sinh chưa có ý thức học, thiếu sự quan tâm của gia đình,
 - Vẫn còn những học sinh cá biệt chưa có ý thúc trong học tập và rèn 
luyện đạo đức chủ yếu do tác động từ hoàn cảnh gia đình (Phụ huynh còn chưa 
quan tâm do bận làm kinh tế .) do xã hội phát triển nhanh có sinh ra tiêu cực 
(các trò chơi ngày càng nhiều đặc biệt các trò chơi trên mạng Internet ..thu hút 
rất đông số lượng học sinh tham gia) do bạn bè đặc biệt là những học sinh đã bỏ 
học 
 - Một số không nhỏ học sinh của trường còn ở xa: như Minh Diệu, Vĩnh 
Lợi – Sóc Trăng, . gặp khó khăn trong việc di chuyển, thường đi trễ, vắng tiết. 
Một số học sinh có hoàn cảnh gia đình không thuận lợi: bố mẹ ly dị sống ông bà, 
bố mẹ đi làm ăn ở thành phố HCM phải sống với ông bà, hoặc lo kiếm sống 
mà chưa quan tâm đến con cái.
 - Một số cha mẹ HS chưa thực sự quan tâm đến giáo dục con em. Chưa 
dạy các em kỹ năng giao tiếp, ứng xử với cha mẹ, thầy cô và bạn bè. Cha mẹ 
còn nuông chiều các em muốn gì được nấy hoặc phó mặc con mình cho nhà 
trường. Thậm chí có phụ huynh bất lực trước con cái, chưa có phương pháp giáo 
dục con theo đúng khoa học. Còn giáo dục con theo cách bạo lực tinh thầṇ̣ (chửi 
mắng) và bạo lực bạo hành (đánh đập).
 - Đối với học sinh: Các em ở lứa tuổi tâm sinh lí đang phát triển và đang 
hoàn thiện, có nhu cầu hiểu biết, thích giao lưu, tìm hiểu, thích a dua, thích thể 
hiện mình, thích khẳng định mình...; Trong khi đó các kiến thức về hiểu biết xã 
hội, gia đình, pháp luật còn rất hạn chế, thậm chí có em chưa có trách nhiệm về 
hành vi của mình, nên dẫn đến vi phạm pháp luật và phạm pháp hoặc vi phạm 
nội quy nhà trường. Cụ thể: Một bộ phận HS chưa có ý thức rèn luyện về đạo 
đức nên thường xuyên vi phạm nội quy nhà trường. Có HS vi phạm một vài lần, 
có HS vi phạm thành hề thống. Vi phạm nội quy với các lỗi thường gặp: Như đi 
học muộn , không học bài và làm bài tập, nói tục chửi bậy, đánh nhau gây 
thương tích cho bạn, vô lễ với giáo viên..
* Những giải pháp thực hiện:
 a. Phối hợp giữa gia đình - nhà trường - xã hội:
 Nói đến giáo dục đạo đức - kỹ năng sống học sinh, chúng ta nghĩ đến cụm 
từ - phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội .
 Cụ thể:
 - Đối với gia đình học sinh: + GVCN cần có những thông tin cần thiết, có số điện thoại của phụ huynh 
từng học sinh.
 + Thường xuyên liện hệ với phụ huynh về tình hình học tập và tu dưỡng 
đạo đức của HS với nhiều hình thức: Gọi điện, sổ liên lạc, gặp trực tiếp...
 + HS nghỉ học không lí do, giáo viên lập tức liên lạc với gia đình tìm hiểu 
nguyên nhân.
 b. Tăng cường tuyên truyền phổ biến pháp luật và dạy kiến thức kỹ 
năng sống cho HS:
 - Thực tế học sinh vi phạm vì thiếu hiểu biết, vô tình bị coi là hư hỏng vì 
không có hiểu biết, không có kỹ năng sống, nhất là văn hóa ứng xử không phan 
biệt được cái đúng, sai.
 - Trước hết nhà trường cần tổ chức hướng dẫn cho học sinh nắm được 
quyền và nghĩa vụ của học sinh được cụ thể hóa qua nội quy học sinh như: quy 
định về trang phục, hành vi cư xử; quy định về bảo vệ tài sản, bảo vệ môi 
trường; quy định về học chính khóa, ngoại khóa, hoạt động ngoài giờ lên lớp.
 - Tổ chức tuyên truyền về pháp luật, nhất là luật giao thông bằng nhiều 
hình thức phong phú, sinh động, đa dạng để học sinh dễ tiếp thu.
 - Thông báo rộng rãi và khuyến khích học sinh, phụ huynh mạnh dạn đè 
bạt ý kiến, chia sẻ những tâm tư nguyện vọng, những vướng mắc, tư vấn để giúp 
đỡ học sinh .
 c. Hoạt động ngoại khóa.( hoạt động giáo dục): 
 - Giờ sinh hoạt: Ngoài nội dung sơ kết tuần, có thể trình chiếu cho các em 
xem những video clip “Quà tặng cuộc sống” hoặc “Khoảnh khắc kỳ diệu”, bởi 
những video clip đó mang tính nhân văn rất cao, nó có tính giáo dục và phát 
triển nhân cách rất tốt, hoặc tổ chức kể chuyện, văn nghệ, vừa mang tính giáo 
dục, vừa rèn luyện học tập cho HS.
 - Song song với việc kỷ luật, khen thưởng, động viên kịp thời là rất cân 
thiết: Nó có tính chất động viên, khuyến khích những học sinh .
 d. Thành lập Ban tư vấn tâm lý học đường:
 Các thành viên của Ban tư vấn tâm lý học đường là các thầy cô giáo có 
kinh nghiệm về vấn đề tư vấn tâm lý học đường, với nhiệm vụ : Tư vấn tâm lý, 
động viên và giải quyết những sự vụ về vấn đề vi phạm đạo đức của HS xảy ra 
trong nhà trường. 
 e.Tiếp tục đẩy mạnh phong trào thi đua giữa các lớp, tập thể và cá nhân 
nhân:
 Nhằm tạo sự chuyển biến sâu rộng các nhận thức và hành động mới góp 
phần hạn chế và đẩy lùi các hiên tượng tiêu cực của HS. Liên đội phải làm tốt 
công tác xếp loại và đánh giá thi đua các lớp hàng tuần, hàng tháng. Phát động 
các phong trào thi đua kỷ niệm những ngày lễ lớn. Tổng hợp công tác thi đua 
phải chính xác, công tâm, kích thích được phong trào. Vừa đánh giá, vừa thực 
nghiệm và dần hoàn chỉnh các tiêu chí thi đua (Việc này trường chúng ta đã thực 
hiện rất tốt qua các đợt thi đua).
 f. Tăng cường các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp: Các hoạt động: Văn nghệ, TDTT, ngoại khoá, các câu lạc bộ vui mà học, 
sẽ cuốn hút nhiều học sinh tham gia; bởi vì lứa tuổi các em rất hiếu động, thích 
hoạt động, thích giao tiếp, giao lưu.
3. Phạm vi áp dụng, khả năng phổ biến. 
 Sáng kiến kinh nghiệm này áp dụng cho lớp 7 tại Trường THCS Lý 
Thường Kiệt.
 4. Thời điểm công nhận: tháng 01 năm 2020
 5. Hiệu quả mang lại: 
 Các em đã nhận thức được các hành vi cư xử đúng mực với cha mẹ, thầy 
cô, bạn bè. Biết tự phục vụ bản thân và biết tự bảo vệ mình trước những tệ nạn 
xã hội. Tình cảm giữa giáo viên và các học trò ngày càng thắm thiết vì cô trò 
hiểu và thông cảm nhau, tình bạn giữa các thành viên trong lớp cũng xích lại gần 
nhau hơn nhờ việc chia sẻ kinh nghiệm học tập, nhờ sự giúp đỡ nhau cùng tiến 
bộ. Nếu mọi thành viên trong nhà trường và tất cả các bậc phụ huynh cũng như 
các cơ quan chức năng, các tổ chức đoàn thể trong xã hội đều thấy rõ được tầm 
quan trọng và lợi ích của công tác giáo đạo đức, giáo dục kỹ năng sống trong sự 
nghiệp trồng người, biết đề cao trách nhiệm, biết phối hợp hành động với mục 
tiêu chung sẽ góp phần có nhiều con ngoan học giỏi cho gia đình, sẽ đem lại 
nhiều thành tích hơn cho nhà trường, cuộc sống xã hội sẽ lành mạnh và tốt đẹp 
hơn. Do vậy, trong trường học nói chung, trường THCS Lý Thường Kiệt nói 
riêng, phải không ngừng rèn luyện, nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho 
học sinh. Đặc biệt là hình thành phẩm chất, đạo đức cho học sinh không phải 
một ngày, một buổi mà có được mà phải trải qua một thời gian dài mới có được 
cho nên để làm được việc này chúng ta phải có sự kiên trì nhẫn nại, chịu khó và 
tốn rất nhiều thời gian công sức để tìm hiểu lắng nghe tâm tư nguyện vọng của 
học sinh trong lớp. Ngoài ra các hoạt động: Văn nghệ, TDTT, ngoại khoá, các 
câu lạc bộ vui mà học, sẽ cuốn hút nhiều học sinh tham gia; bởi vì lứa tuổi các 
em rất hiếu động, thích hoạt động, thích giao tiếp, giao lưu. Thông qua các hoạt 
động này sẽ giúp cho học sinh nâng cao nhận thức,lớn khôn thêm cả thể xác lẫn 
tâm hồn, vừa rèn luyện học tập, tu dưỡng đạo đức, vừa củng cố niềm tin cho các 
em. Trong hoạt động này cần lưu ý kết hợp hài hòa giữa: “ Học mà chơi, chơi 
mà học” theo đúng định hướng giáo dục.
6. Những đơn vị, cá nhân nào đã áp dụng sáng kiến này (nếu có)
 Bản thân đã áp dụng sáng kiến này vào trong công tác chủ nhiệm lớp, 
các lớp mình dạy tại Trường THCS Lý Thường Kiệt.
 Vĩnh Hưng A, ngày 10 tháng 01 năm 2022 
 XÁC NHẬN CỦA NGƯỜI BÁO CÁO
 HỘI ĐỒNG KHOA HỌC 
 CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG 
 Nông Hoài Thanh XÁC NHẬN CỦA HĐKH XÁC NHẬN CỦA HỘI ĐỒNG 
 PHÒNG GD&ĐT SÁNG KIẾN CẤP HUYỆN